به گزارش خبرنما، بیستوهفتمین نشست وزارتی مجمع کشورهای صادرکننده گاز (GECF) روز یکم آبانماه ۱۴۰۴ در دوحه، پایتخت قطر برگزار خواهد شد. این نشست، علاوه بر انتخاب دبیرکل جدید، نقطهای مهم در مسیر همکاریهای گازی کشورهای عضو در دوران گذار انرژی محسوب میشود.
ایده تشکیل این مجمع نخستینبار در اواخر دهه ۷۰ شمسی در وزارت نفت ایران مطرح شد؛ هدف از آن، ایجاد هماهنگی میان کشورهای دارای منابع گاز طبیعی برای تقویت نقش این حامل انرژی در بازار جهانی بود. نخستین نشست کارشناسان در اسفند ۱۳۷۹ و نخستین نشست وزارتی در اردیبهشت ۱۳۸۰ در تهران برگزار شد.
پیشنهاد رسمی تشکیل سازمانی مشابه اوپک برای گاز، در بهمن ۱۳۸۵ توسط مقام معظم رهبری در دیدار با دبیر شورای امنیت ملی روسیه مطرح شد. پس از آن، با حمایت روسیه و قطر، روند نهادیسازی این مجمع سرعت گرفت و در دیماه ۱۳۸۷ اساسنامه GECF در اجلاس مسکو تصویب شد.
ترکیب اعضا و سهم جهانی
در حال حاضر، GECF دارای ۱۲ عضو اصلی و ۸ عضو ناظر است. کشورهای عضو این مجمع بیش از ۷۰ درصد ذخایر اثباتشده گاز طبیعی جهان را در اختیار دارند و سهم قابل توجهی از تولید و صادرات گاز طبیعی و LNG را به خود اختصاص دادهاند.
ساختار حاکمیتی و تخصصی
مجمع دارای سه رکن اصلی شامل اجلاس وزارتی، هیئت اجرایی و دبیرخانه است. اجلاس وزارتی بهعنوان بالاترین نهاد تصمیمگیرنده، سالانه برگزار میشود. هیئت اجرایی وظیفه هدایت امور و نظارت بر دبیرخانه را دارد. دبیرخانه نیز در دوحه مستقر است و دبیرکل کنونی آن، محمد حامل از الجزایر است.
در نشست آتی، قرار است دبیرکل جدید از میان نامزدهای ایران، روسیه، مصر، نیجریه و لیبی انتخاب شود.
علاوه بر ارکان حاکمیتی، سه نهاد تخصصی شامل «شورای فنی ـ اقتصادی»، «مؤسسه تحقیقات گاز» و «کارگروه آماری» نیز در ساختار مجمع فعالیت دارند. شورای فنی ـ اقتصادی در دوحه، مؤسسه تحقیقات گاز در الجزایر و کارگروه آماری نیز سالانه در مقر دبیرخانه تشکیل جلسه میدهند.
اجلاس سران؛ تعیین سیاستهای کلان
اجلاس سران GECF هر دو سال یکبار برگزار میشود و بیانیه پایانی آن بهعنوان سند بالادستی مجمع شناخته میشود. آخرین اجلاس سران در اسفند ۱۴۰۲ در الجزایر برگزار شد و نشست بعدی در مهرماه ۱۴۰۵ در مسکو برنامهریزی شده است.
مجمع کشورهای صادرکننده گاز طی بیش از دو دهه فعالیت، از یک ابتکار ایرانی به نهادی مؤثر در امنیت انرژی جهان تبدیل شده و نشست پیشرو در دوحه، گامی مهم در مسیر تقویت نقش گاز طبیعی در آینده انرژی خواهد بود.
