به گزارش خبرنگار خبرنما مشاور ارشد مؤسسه اساندپی گلوبال انرژی، اعلام کرد که مجموعهای از تحولات سیاسی و امنیتی در خاورمیانه، بهویژه تشدید درگیریها و جنگ ایالات متحده و رژیم صهیونیستی علیه ایران، موجب شده است که این مؤسسه ناچار به بازنگری جدی در برآورد خود از چشمانداز تقاضای جهانی نفت در سالهای پیشِ رو […]
به گزارش خبرنگار خبرنما مشاور ارشد مؤسسه اساندپی گلوبال انرژی، اعلام کرد که مجموعهای از تحولات سیاسی و امنیتی در خاورمیانه، بهویژه تشدید درگیریها و جنگ ایالات متحده و رژیم صهیونیستی علیه ایران، موجب شده است که این مؤسسه ناچار به بازنگری جدی در برآورد خود از چشمانداز تقاضای جهانی نفت در سالهای پیشِ رو شود.
او توضیح داد که تداوم ناامنی در یکی از مهمترین مناطق تولید و صادرات انرژی جهان، در کنار نشانههای کاهش رشد اقتصادی و افت مصرف سوخت در برخی بازارهای کلیدی، سبب شده که اساندپی گلوبال انرژی برآورد قبلی خود از تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ را به میزان ۷۰۰ هزار بشکه در روز کاهش دهد. به این ترتیب، رشد مورد انتظار تقاضا برای نفت خام در آن سال، که پیش از آغاز جنگ در سطحی بسیار بالاتر قرار داشت، اکنون بهطور محسوسی محدود شده است.
بر اساس این بازنگری، رشد تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ اکنون حدود ۴۰۰ هزار بشکه در روز پیشبینی میشود؛ حال آنکه پیش از شروع درگیریهای اخیر، این رقم حدود یکمیلیون و ۱۰۰ هزار بشکه در روز برآورد شده بود. این افت قابلتوجه در پیشبینی رشد تقاضا، از نگاه تحلیلگران، بازتابی از فضای عدم قطعیت در بازار جهانی انرژی، احتیاط مصرفکنندگان بزرگ و نیز نگرانی از امنیت عرضه در مسیرهای حیاتی انتقال نفت است.
ایتان نِگ با اشاره به نقش راهبردی خاورمیانه در تأمین انرژی جهان تأکید کرد که هرگونه بیثباتی در این منطقه بلافاصله در سطح جهانی احساس میشود. او افزود که در سهماهه دوم سال، همزمان با اوجگیری نگرانیها در خصوص امنیت دریانوردی در خلیج فارس و تنگه هرمز، برخی کشورها و شرکتهای بزرگ نفتی تصمیم گرفتهاند خریدهای خود را به تعویق بیندازند یا در حجم کمتری اقدام به واردات کنند.
به گفته این مشاور مؤسسه اساندپی گلوبال، تقاضای نفت در خاورمیانه و آسیا در سهماهه دوم سال بهشدت کاهش خواهد یافت. در این میان، کشورهای آسیایی که بخش مهمی از نفت خام خود را از مسیر خلیج فارس تأمین میکنند، با افزایش هزینههای حملونقل، افزایش هزینه بیمه کشتیها و ریسکهای ناشی از اختلال احتمالی در تردد نفتکشها روبهرو شدهاند. این عوامل، در کنار نگرانی از کند شدن رشد اقتصادی در برخی اقتصادهای نوظهور آسیایی، فضای تقاضا برای نفت را در این منطقه محدودتر کرده است.
در بخش دیگری به اهمیت تنگه هرمز بهعنوان یکی از شریانهای اصلی انتقال نفت در جهان اشاره شده است. بر اساس این گزارش، حدود ۱۷۸ پالایشگاه در نقاط مختلف جهان که در مجموع حدود ۴۰ درصد از ظرفیت پالایش جهانی را بر عهده دارند، بهطور مستقیم یا غیرمستقیم از اختلال در تردد از این تنگه تأثیر پذیرفتهاند. این پالایشگاهها که عمدتاً در آسیا، اروپا و برخی نقاط دیگر جهان مستقر هستند، به دلیل کاهش اطمینان نسبت به استمرار و نظم در تأمین خوراک نفتی، ناچار به بازنگری در برنامههای تولید، ذخیرهسازی و واردات خود شدهاند.
این شرایط باعث شده بازار جهانی نفت در وضعیت پیچیدهای قرار گیرد؛ از یکسو نگرانی از اختلال عرضه، معمولاً به افزایش قیمتها منجر میشود، اما از سوی دیگر، کاهش تقاضا در برخی بخشها و مناطق، شدت رشد قیمت را مهار میکند. در همین راستا، گزارش یادشده خاطرنشان میکند که قیمتهای فیزیکی نفت خام شاخص برنت دریای شمال تا حدی تحت فشار قرار گرفته و رشد آن محدود شده است. یکی از مهمترین دلایل این محدود شدن رشد قیمتها، اقدام تعدادی از کشورها، از جمله ژاپن و کره جنوبی، در آزادسازی بخشی از ذخایر راهبردی نفت خود بوده است.
این کشورها با هدف مدیریت کمبود سوخت احتمالی و جلوگیری از جهش ناگهانی قیمت فرآوردههای نفتی در بازار داخلی، به برداشت از ذخایر استراتژیک روی آوردهاند. این اقدام، در کوتاهمدت، بخشی از نگرانیها درباره کمبود سوخت، بهویژه در بخش حملونقل و صنعت، را کاهش داده و تا حدودی مانع از افزایش شدید قیمت نفت خام و فرآوردههای اصلی آن شده است.
در بخش پایانی گزارش تأکید شده است که در میان فرآوردههای نفتی، گازوئیل و سوخت جت بیشترین تأثیر را بر روند قیمتها داشتهاند. کاهش نسبی تقاضا برای سوخت جت، بهدلیل کاهش برخی پروازهای بینالمللی و تغییر در الگوی سفرهای هوایی، در کنار نوسان تقاضا برای گازوئیل در بخش حملونقل زمینی و صنعت، موجب شده تا پالایشگاهها با دقت بیشتری ترکیب تولید خود را تنظیم کنند. از طرف دیگر، هرگونه تغییر در قیمت این دو فرآورده مهم، به سرعت در هزینه حملونقل و در نتیجه در تورم عمومی در بسیاری از کشورها منعکس میشود و همین موضوع حساسیت دولتها و سیاستگذاران را نسبت به تحولات بازار انرژی افزایش داده است.
در مجموع، تحلیل اساندپی گلوبال انرژی حاکی از آن است که بازار جهانی نفت در آستانه دورهای قرار گرفته که در آن همزمان با تداوم ریسکهای ژئوپلیتیک، رشد تقاضا نیز نسبت به سالهای گذشته شکنندهتر و محدودتر خواهد بود. ترکیب این دو عامل – یعنی ریسک عرضه و ضعف نسبی تقاضا – چشماندازی مبهم و پرنوسان را برای قیمتها و تصمیمهای سرمایهگذاری در بخش انرژی رقم زده است؛ چشماندازی که به گفته کارشناسان، بهشدت به تحولات میدانی در خاورمیانه و تصمیمهای اقتصادی دولتهای بزرگ مصرفکننده وابسته خواهد بود.
- نویسنده : نازنین مهدوی کیا
