محمدعلی امامی، مدیرکل دفتر خدمات آماد سازمان توسعه تجارت، در گفتوگویی با ایسنا، با اشاره به الزامات کلیدی تجارت خارجی، تصریح کرد: صرفنظر از نوع کالای صادراتی، توجه به مسائل گمرکی، لجستیکی، بهداشتی و فنی ضروری است. این موارد در قالب استانداردهای مختلف مطرح میشوند و صادرکنندگان باید علاوه بر آنها، به بازاریابی و جنبههای تجاری نیز توجه کنند.
وی با تأکید بر نقش هزینههای حملونقل در رقابتپذیری کالاهای ایرانی گفت: کاهش هزینه لجستیک میتواند مزیت رقابتی ایجاد کند. بهعنوان نمونه، اگر حمل ریلی سه هزار دلار و حمل هوایی هزار دلار هزینه داشته باشد، مسیر دریایی با هزینه کمتر میتواند گزینه بهتری باشد. با این حال، کشتیهای تحت اختیار ایران از نظر فناوری با کشتیهای بینالمللی قابل مقایسه نیستند.
امامی افزود: حدود ۸۰ تا ۸۵ درصد صادرات ایران از طریق دریا و ۱۵ تا ۲۰ درصد از مسیرهای غیر دریایی انجام میشود. با وجود وضعیت مطلوب بنادر از نظر فیزیکی، تحریمها مانع استفاده کامل از ظرفیتهای دریایی شدهاند و صادرات از طریق کشتیهای کوچکتر و بنادر جایگزین انجام میشود.
در حوزه حملونقل زمینی نیز مشکلات مدیریتی جدی وجود دارد. به گفته امامی، نبود مدیریت واحد در مرزها و تعدد دستگاههای اجرایی موجب شده کامیونها تا هفت روز در مرزها معطل شوند؛ موضوعی که هزینه حملونقل را افزایش داده و صادرات را تحت تأثیر قرار میدهد.
وی با اشاره به اولویت توسعه حملونقل ریلی و جادهای، گفت: تقویت ناوگان ریلی، افزایش واگن و لوکوموتیو و بهبود مدیریت پایانههای مرزی از اقدامات ضروری است. همچنین، پایین بودن سطح فناوری تولید موجب از دست رفتن بسیاری از بازارهای جهانی شده است.
امامی تفاوت میان صادرات و واردات را در نوع استانداردها دانست و گفت: در صادرات، استاندارد کشور مقصد ملاک است، در حالی که در واردات، استاندارد داخلی معیار قرار میگیرد. بنابراین، تعیین کشور هدف برای رعایت استاندارد مناسب ضروری است.
وی با اشاره به ضعف در بستهبندی و حملونقل محصولات کشاورزی، تأکید کرد: این ضعف موجب کاهش کیفیت صادراتی شده و در بخش محصولات شیمیایی نیز تقریباً فقط بازار چین در اختیار ایران است.
مدیرکل دفتر خدمات آماد سازمان توسعه تجارت از همکاری با انجمنهای تخصصی و دستگاههای دولتی برای ارتقای کیفیت و استاندارد محصولات صادراتی خبر داد و گفت: تفاهمنامههایی در حوزه الزامات فنی در حال تدوین است تا این انجمنها بهعنوان بازوی اجرایی سازمان عمل کنند.
در پایان، امامی از تلاش رایزنان بازرگانی ایران برای جذب سرمایهگذاران خارجی در توسعه زیرساختهای حملونقل خبر داد و تأکید کرد: هماهنگی میان دستگاههای مختلف برای تحقق اهداف تجارت خارجی ضروری است.
