در پی نوسانات قیمتی و کاهش قدرت خرید خانوارها، بازار گوشت قرمز بار دیگر به یکی از دغدغههای اصلی مصرفکنندگان و تولیدکنندگان تبدیل شده است. دولت برای مهار قیمتها و تأمین کسری بازار، سیاست واردات گوشت قرمز از کشورهایی نظیر مغولستان، استرالیا، پاکستان و برزیل را در دستور کار قرار داده است؛ اقدامی که اگرچه در کوتاهمدت به کنترل قیمت کمک کرده، اما نگرانیهایی درباره تأثیر آن بر تولید داخلی مطرح شده است.
به گزارش خبرنما، با وجود افزایش تولید داخلی نسبت به سال گذشته، نوسانات ارزی، هزینه بالای نهادههای دامی و مشکلات حملونقل موجب شده تولیدکنندگان نتوانند پاسخگوی کامل نیاز بازار باشند. در همین راستا، دولت تصمیم به واردات حدود ۲۰۰ هزار تن گوشت قرمز شامل گوشت منجمد، گرم و دام زنده گرفته که بخشی از آن وارد شبکه توزیع شده و بخشی دیگر در مسیر ترخیص است.
با این حال، کارشناسان هشدار میدهند که واردات بیضابطه میتواند انگیزه دامداران را برای ادامه تولید کاهش دهد. مسئولان وزارت جهاد کشاورزی تأکید دارند که واردات صرفاً ابزاری موقت برای تنظیم بازار است و جایگزین تولید داخلی نخواهد شد.
چالشهای توزیع و نظارت
برخی گزارشها از اختلاف چشمگیر میان قیمت مصوب گوشت وارداتی و قیمت عرضهشده در بازار حکایت دارند. گوشت تنظیم بازاری که قرار بود با قیمت حدود ۶۰۰ هزار تومان عرضه شود، در برخی فروشگاهها تا ۹۰۰ هزار تومان نیز فروخته شده است. این موضوع، بحث نظارت بر زنجیره توزیع و سودجویی واسطهها را پررنگ کرده است.
همچنین، کیفیت گوشت وارداتی نیز محل بحث بوده است. اگرچه وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرده تمامی محمولهها تحت نظارت دامپزشکی وارد میشوند، اما برخی مصرفکنندگان از تفاوت در بافت و طعم گوشتهای منجمد گلایه دارند؛ بهویژه در استانهایی که سهم کمتری از گوشت تازه دارند.
دام زنده؛ گزینهای اثربخشتر
منصور پوریان، رئیس شورای تأمین دام کشور، در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: میانگین قیمت دام زنده در کشور حدود ۳۳۰ هزار تومان است و کمبودی در عرضه وجود ندارد. وی تأکید کرد که واردات دام زنده بهمراتب اثربخشتر از واردات گوشت آماده است، چرا که موجب رونق پرواربندی داخلی و کاهش قیمت تمامشده برای مصرفکننده میشود.
پوریان با اشاره به تجربه دولت پیشین در واردات دام زنده گفت: از برنامه واردات ۵۰۰ هزار رأس دام، تنها ۱۴۰ هزار رأس وارد شد که تأثیر قابل توجهی در تنظیم بازار داشت. وی افزود: با توجه به وابستگی نهادههای دامی به واردات، تولید داخلی بهتنهایی پاسخگوی نیاز کشور نیست و واردات دام زنده با قرنطینه اصولی میتواند همزمان تولید داخلی را تقویت و قیمتها را تعدیل کند.
در حال حاضر، واردات گوشت و دام از کشورهایی نظیر پاکستان، هند، برزیل، استرالیا، رومانی، روسیه و مغولستان انجام میشود. گوشتهای وارداتی از مغولستان نیز طی سالهای اخیر از نظر کیفیت و قیمت رضایت بازار داخلی را جلب کردهاند.
مسیر پایدار تنظیم بازار
در مجموع، واردات گوشت قرمز میتواند در شرایط بحرانی نقش مُسکن را ایفا کند، اما راهحل پایدار تنظیم بازار نیست. تحقق ثبات در بازار گوشت نیازمند مجموعهای از سیاستهای هماهنگ است؛ از حمایت مؤثر از دامداران و کاهش هزینه تولید گرفته تا اصلاح نظام قیمتگذاری، بهبود زنجیره تأمین و افزایش شفافیت در واردات و تخصیص ارز.
