با نزدیک شدن به فصل سرما، تأمین پایدار گاز به یکی از دغدغههای اصلی کشور تبدیل شده است. بررسی آمارهای سالهای اخیر نشان میدهد که در روزهای سرد، مصرف گاز خانگی و صنعتی بهشدت افزایش مییابد و فشار بر شبکه انتقال و ذخایر گاز از ظرفیت بهینه فراتر میرود. این وضعیت، نهتنها یک چالش فنی، بلکه مسئلهای ملی، اجتماعی و اقتصادی است که نیازمند مشارکت همهجانبه مردم، صنایع و نهادهای دولتی است.
نقش خانوادهها در مدیریت مصرف
استفاده بهینه از گرمایش، تنظیم دمای منازل بین ۱۸ تا ۲۱ درجه، عایقکاری ساختمانها و خاموش کردن وسایل غیرضروری از جمله اقداماتی هستند که میتوانند مصرف انرژی را کاهش داده و فشار بر شبکه گاز را مدیریت کنند. آموزش الگوهای مصرف بهینه در مدارس و تبیین اهمیت صرفهجویی توسط روحانیون و فعالان فرهنگی، نقش مهمی در نهادینهسازی فرهنگ مدیریت انرژی دارد.
وظایف صنایع در بهرهوری انرژی
صنایع بهعنوان مصرفکنندگان عمده انرژی، باید با پایش خطوط تولید، استفاده از فناوریهای کممصرف و برنامهریزی دقیق تولید، به کاهش هزینهها و افزایش بهرهوری کمک کنند. همکاری با وزارت نفت و شرکت ملی گاز ایران برای دریافت سهمیه منصفانه و رعایت دستورعملهای مصرف انرژی، از دیگر مسئولیتهای کلیدی صنایع در این مسیر است.
نقش دولت و شرکت ملی گاز
اطلاعرسانی شفاف درباره وضعیت ذخایر، ارائه طرحهای تشویقی برای مصرف بهینه، سرمایهگذاری در توسعه شبکه انتقال و تولید، و آموزش عمومی از جمله وظایف حیاتی نهادهای دولتی و شرکت ملی گاز ایران است. این اقدامات میتوانند زمینهساز هماهنگی ملی و عبور موفق از بحران احتمالی گاز در زمستان باشند.
فرهنگسازی؛ حلقه اتصال همه بخشها
فعالان فرهنگی، رسانهها، معلمان و روحانیون با تولید محتوا، آموزش و تبیین اهمیت صرفهجویی، میتوانند حس مسئولیت ملی را در جامعه تقویت کنند. این زنجیره آموزشی و فرهنگی، رفتار مصرفی پایدار را در جامعه نهادینه کرده و به توسعه پایدار کشور کمک میکند.
جمعبندی
عبور موفق از محدودیتهای گاز در زمستان تنها با مشارکت هماهنگ همه بازیگران ممکن است. اگر خانوادهها، صنایع، نهادهای دولتی و فعالان فرهنگی نقش خود را بهدرستی ایفا کنند، کشور میتواند با مصرف بهینه انرژی، رفاه عمومی را حفظ کرده، بهرهوری صنایع را افزایش دهد و منابع ملی را برای آینده نگه دارد.
امین عربی – پژوهشگر اقتصادی
