شرکت ملی مهندسی و ساختمان نفت ایران در راستای توسعه پایدار و افزایش ظرفیت انتقال فرآوردههای نفتی، مجموعهای از طرحهای راهبردی را در سال ۱۴۰۴ به بهرهبرداری رساند؛ طرحهایی که با هدف تقویت زیرساختهای انتقال و تضمین پایداری زنجیره تأمین انرژی کشور اجرا شدهاند. بهرهبرداری از خطوط لوله بندرعباس–رفسنجان و سبزآب–تنگ فنی–شازند از مهمترین این […]
شرکت ملی مهندسی و ساختمان نفت ایران در راستای توسعه پایدار و افزایش ظرفیت انتقال فرآوردههای نفتی، مجموعهای از طرحهای راهبردی را در سال ۱۴۰۴ به بهرهبرداری رساند؛ طرحهایی که با هدف تقویت زیرساختهای انتقال و تضمین پایداری زنجیره تأمین انرژی کشور اجرا شدهاند. بهرهبرداری از خطوط لوله بندرعباس–رفسنجان و سبزآب–تنگ فنی–شازند از مهمترین این پروژههاست که نقش مؤثری در انتقال ایمن و پایدار نفت خام و فرآوردههای نفتی ایفا میکند.
به گزارش خبرنماشرکت ملی مهندسی و ساختمان نفت ایران بهعنوان بازوی مهندسی و اجرایی صنعت پالایش و پخش، در مسیر توسعه زیرساختهای حیاتی انرژی کشور، اجرای مجموعهای از پروژههای کلان در حوزه خطوط لوله انتقال نفت خام و فرآوردههای نفتی، نوسازی تلمبهخانهها و توسعه ظرفیت پالایشگاهی را در دستور کار قرار داده است. بخشی از این طرحها در سال ۱۴۰۴ به بهرهبرداری رسیده و شماری دیگر نیز با وجود چالشهای مالی در مراحل پایانی اجرا قرار دارند.
در این میان، خط لوله بندرعباس–سیرجان–رفسنجان به طول ۴۵۵ کیلومتر با هدف افزایش ظرفیت انتقال فرآوردههای نفتی از پالایشگاههای بندرعباس و ستاره خلیج فارس به مناطق مرکزی و شمالی کشور اجرا شده است. ظرفیت طراحی این خط لوله روزانه ۳۰۰ هزار بشکه، معادل ۴۸ میلیون لیتر در روز است که در حال حاضر فاز نخست آن با ظرفیت عملیاتی ۱۳ میلیون لیتر در روز به بهرهبرداری رسیده و بهتدریج به ظرفیت کامل خواهد رسید. بهرهبرداری از این پروژه سالانه حدود ۶ هزار میلیارد تومان صرفهجویی در هزینههای انتقال به همراه خواهد داشت و نقشی مؤثر در کاهش ناترازی سوخت ایفا میکند.
در حوزه انتقال نفت خام نیز خط لوله سبزآب–تنگ فنی–شازند در شهریور ۱۴۰۴ وارد مدار بهرهبرداری شد و فاز دوم آن در دیماه همان سال عملیاتی شد. این خط لوله با طول ۳۴۱ کیلومتر برای انتقال نفت خام میدانهای دزفول شمالی به پالایشگاههای کرمانشاه و اراک طراحی شده است. بخش نخست این مسیر از سبزآب تا تنگ فنی به طول ۱۰۲ کیلومتر و قطر ۳۰ اینچ ظرفیت انتقال ۴۵۰ هزار بشکه در روز را دارد و در ادامه نیز خط ۲۶ اینچ به طول ۲۳۹ کیلومتر تا تلمبهخانه شازند اجرا شده است که امکان انتقال روزانه ۳۰۰ هزار بشکه نفت خام را فراهم میکند. این پروژه با داخلیسازی حدود ۹۵ درصد تجهیزات و استفاده از ورقهای فولادی مقاوم در برابر خوردگی اجرا شده و برای بیش از ۳۷۰۰ نفر بهصورت مستقیم و غیرمستقیم اشتغال ایجاد کرده است.
در ادامه توسعه زیرساختهای انتقال فرآورده، خط انشعابی سلماس–خوی از خط لوله تبریز–ارومیه نیز در آستانه بهرهبرداری قرار دارد و طبق برنامه تا خرداد ۱۴۰۵ وارد مدار خواهد شد. بهرهبرداری از این خط علاوه بر صرفهجویی سالانه بیش از ۲ هزار میلیارد تومان در هزینههای انتقال، با حذف تردد بیش از ۵۰۰ نفتکش از محورهای جادهای به کاهش مخاطرات جادهای کمک میکند.
همچنین پروژه خط لوله رفسنجان–یزد بهعنوان بخشی از مسیر بندرعباس–رفسنجان–یزد–نایین–ری با وجود محدودیتهای مالی به پیشرفت حدود ۷۵ درصدی رسیده است. این خط لوله ۲۲۸ کیلومتری با هدف افزایش ظرفیت انتقال فرآورده از جنوب کشور به مناطق مرکزی در حال اجراست و پس از بهرهبرداری امکان انتقال روزانه ۱۱۵ هزار بشکه فرآورده نفتی را فراهم میکند. اجرای این طرح علاوه بر کاهش چشمگیر حملونقل جادهای، سالانه بیش از ۱۵۰۰ میلیارد تومان صرفهجویی اقتصادی به همراه خواهد داشت.
در کنار پروژههای خطوط لوله، برخی طرحهای زیرساختی نیز تعیین تکلیف شدهاند؛ از جمله رفع مشکلات پروژه احداث تلمبهخانههای آبادان و ازسرگیری عملیات اجرایی آن و همچنین تکمیل عملیات سیویل و ساختمانی اسکله ۵ هزار تنی قشم. همزمان با توسعه شبکه انتقال، پروژههای پالایشگاهی نیز ادامه دارد و فاز ۲-۲ طرح توسعه و تثبیت ظرفیت پالایشگاه آبادان پس از تکمیل فاز قبلی وارد مرحله اجرایی شده است.
در حوزه تحول دیجیتال نیز طرح پایش لحظهای و مدیریت هوشمند زنجیره تأمین و توزیع فرآوردههای نفتی با مشارکت شرکت مهندسی و ساختمان نفت، گروه مپنا و ایرانسل در حال پیگیری است. این پروژه پس از اخذ مجوزهای لازم از شورای اقتصاد قرار است از سال ۱۴۰۵ وارد مرحله اجرایی شود.
از دیگر طرحهای مهم، احداث خط لوله انتقال فرآورده پارس در مسیر مهرآران–فسا–شیراز است که با ظرفیت انتقال ۷۳ هزار بشکه در روز و سرمایهگذاری ۱۵۰ میلیون یورویی اجرا خواهد شد. این خط لوله به طول حدود ۴۰۰ کیلومتر از تلمبهخانه مهرآران منشعب شده و پس از عبور از شهرستانهای داراب، فسا و سروستان در پایانه کنار پالایشگاه شیراز به پایان میرسد.
در مجموع، پیشرفت طرحهای زیرساختی در حوزه انتقال نفت خام و فرآورده و اجرای پروژههای توسعهای در پالایشگاهها نشاندهنده حرکت صنعت نفت به سمت تقویت پایداری شبکه انرژی کشور است. تکمیل خطوط لوله راهبردی، کاهش وابستگی به حملونقل جادهای، ارتقای کیفیت تولید و حرکت به سوی مدیریت هوشمند زنجیره تأمین، از جمله اقدامهایی است که میتواند ضمن کاهش هزینهها و افزایش ایمنی، تابآوری صنعت نفت را در برابر چالشهای پیشرو تقویت کند.
- نویسنده : نازنین مهدوی کیا
