جهش کم سابقه هزینه حمل نفت؛ کرایه نفتکش‌ها سه‌برابر شد

به گزارش خبرنما

منابع فعال در صنعت انرژی گزارش داده‌اند که در پی افزایش نگرانی‌ها نسبت به تشدید تنش‌های ژئوپولیتیکی در خاورمیانه، هزینه حمل نفت خام به بالاترین سطح خود در شش سال گذشته رسیده است؛ افزایشی کم‌سابقه که از شتاب معامله‌گران برای رزرو نفتکش‌ها و تسریع انتقال محموله‌های نفتی این منطقه حکایت دارد.

بر اساس داده‌های منتشرشده از سوی بورس اوراق بهادار لندن (LSEG)، نرخ اجاره نفتکش‌های غول‌پیکر (VLCC) که توان حمل حداکثر دو میلیون بشکه نفت خام را دارند، برای مسیر خاورمیانه به چین در روز سه‌شنبه (پنجم اسفند) از مرز ۱۷۰ هزار دلار در روز عبور کرده است. این رقم نسبت به ابتدای سال جاری بیش از سه برابر افزایش نشان می‌دهد و بالاترین سطح ثبت‌شده از آوریل ۲۰۲۰ تاکنون به شمار می‌رود؛ موضوعی که بیانگر رشد قابل توجه تقاضا و افزایش ریسک‌های بازار است.

هم‌زمان، آمارهای شرکت تحلیلی کپلر نشان می‌دهد صادرات نفت خام خاورمیانه در ماه فوریه از ۱۹ میلیون بشکه در روز فراتر رفته و به بالاترین میزان خود از آوریل ۲۰۲۰ رسیده است. این رشد عمدتاً تحت تأثیر افزایش صادرات عربستان سعودی، امارات متحده عربی و ایران و همچنین تقویت تقاضای هند شکل گرفته است؛ کشوری که پس از کاهش واردات نفت از روسیه، به‌دنبال منابع جایگزین بوده و سهم بیشتری از نفت خاورمیانه را جذب کرده است.

تحلیلگران بازار معتقدند مجموعه‌ای از عوامل بنیادین مثبت به رشد نرخ حمل‌ونقل نفتکش‌های غول‌پیکر دامن زده است. از جمله این عوامل می‌توان به افزایش حمل رسمی نفت ونزوئلا در مقایسه با انتقال آن از طریق ناوگان موسوم به «سایه»، لغو بخشی از کاهش عرضه داوطلبانه توسط هشت عضو اوپک و متحدانش در قالب ائتلاف اوپک‌پلاس، و همچنین تقاضای مطلوب پالایشگاه‌ها ـ به‌ویژه در هند ـ اشاره کرد. این شرایط سبب شده است بازار با فشار مضاعفی بر ظرفیت حمل‌ونقل دریایی مواجه شود.

در کنار نفتکش‌های غول‌پیکر، بازار نفتکش‌های کوچک‌تر از نوع سوئزمکس و افرامکس نیز در آستانه تجربه اثرات سرریز این تحولات قرار دارد؛ به‌گونه‌ای که انتظار می‌رود افزایش تقاضا در بخش VLCC به‌تدریج سایر بخش‌های بازار حمل نفت خام و فرآورده‌های نفتی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

از سوی دیگر، تشدید تنش‌های منطقه‌ای و احتمال اختلال در عبور و مرور از تنگه هرمز ـ که یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های صادرات نفت خلیج فارس محسوب می‌شود ـ موجب افزایش هزینه‌های بیمه، صرف ریسک ژئوپولیتیکی و در نهایت رشد نرخ حمل‌ونقل شده است. فعالان بازار معتقدند هرگونه تهدید برای امنیت این مسیر راهبردی می‌تواند تأثیر فوری و چشمگیری بر قیمت‌ها داشته باشد.

کاهش تعداد نفتکش‌های فعال در ناوگان جهانی نیز عامل مهم دیگری در رشد نرخ‌ها به شمار می‌رود. طی سال‌های اخیر، صدها کشتی قدیمی‌تر به ناوگان سایه با پوشش بیمه‌ای نامشخص پیوسته‌اند تا نفت کشورهای تحت تحریم را حمل کنند؛ مسئله‌ای که عملاً عرضه کشتی‌های در دسترس برای شرکت‌های بزرگ و معتبر نفتی را محدود کرده است. به گفته منابع بازار، این شرکت‌ها تمایلی به استفاده از چنین کشتی‌هایی ندارند و با توجه به اینکه ورود نفتکش‌های جدید به ناوگان جهانی بیش از سه سال زمان خواهد برد، محدودیت عرضه در کوتاه‌مدت ادامه خواهد داشت.

در این میان، گزارش‌ها حاکی از آن است که گروه کشتیرانی سینوکور کره جنوبی به یکی از بزرگ‌ترین خریداران نفتکش‌های غول‌پیکر تبدیل شده و حضور پررنگی در بازار معاملات تک‌محموله روزانه دارد. برآورد سه شرکت کارگزاری و برخی مسئولان کشتیرانی نشان می‌دهد این شرکت هم‌اکنون حدود ۷۸ فروند نفتکش VLCC را در اختیار دارد. پیش‌بینی می‌شود این رقم طی سه ماه جاری به دست‌کم ۸۸ فروند برسد و در نهایت حتی از مرز ۱۰۰ کشتی عبور کند؛ به‌گونه‌ای که احتمال افزایش آن به بازه ۱۲۰ تا ۱۳۰ فروند نیز مطرح شده است.

شرکت تحلیل کشتیرانی سیگنال گروپ در یادداشتی اعلام کرده است که با رسیدن تعداد کشتی‌های سینوکور به حدود ۸۸ فروند، این شرکت به بزرگ‌ترین اپراتور تجاری مستقل در بخش نفتکش‌های غول‌پیکر تبدیل خواهد شد و حدود ۲۴ درصد از ناوگان معاملات تک‌محموله و نزدیک به ۱۲ درصد از کل ناوگان VLCC جهان را در اختیار خواهد گرفت؛ سهمی بی‌سابقه که می‌تواند توازن بازار را به‌طور محسوسی تحت تأثیر قرار دهد.

در مجموع، فعالان صنعت پیش‌بینی می‌کنند بازار نفتکش‌های غول‌پیکر در شرایط کنونی همچنان پررونق باقی بماند. محدودیت عرضه کشتی، رشد صادرات خاورمیانه، افزایش تقاضای پالایشگاهی و تداوم ریسک‌های ژئوپولیتیکی، همگی عواملی هستند که به شرکت‌های حمل‌ونقل دریایی امکان می‌دهد نرخ‌های بالاتری مطالبه کنند؛ روندی که در صورت تداوم شرایط فعلی، می‌تواند سودآوری این بخش را در ماه‌های آینده تقویت کند