در حالیکه ایالات متحده با اعمال سیاستهای سختگیرانه سعی در توقف صادرات نفت ایران دارد، چین همچنان بهعنوان اصلیترین شریک انرژی ایران نقشآفرینی میکند. امضای سند همکاری ۲۵ ساله ایران و چین، راهی برای تداوم صادرات نفت و فرآوردههای پتروشیمی ایران به این کشور گشوده است. به گفته مجید رئوفی، کارشناس ارشد انرژی، بازار چین […]
در حالیکه ایالات متحده با اعمال سیاستهای سختگیرانه
سعی در توقف صادرات نفت ایران دارد، چین همچنان بهعنوان اصلیترین شریک انرژی ایران نقشآفرینی میکند. امضای سند همکاری ۲۵ ساله ایران و چین، راهی برای تداوم صادرات نفت و فرآوردههای پتروشیمی ایران به این کشور گشوده است.
به گفته مجید رئوفی، کارشناس ارشد انرژی، بازار چین مقصد اصلی صادرات نفت خام، متانول، پلیاتیلن و الپیجی ایران است. آمارها نشان میدهد ایران در سال ۲۰۲۴ بهطور متوسط روزانه بیش از ۱.۵ میلیون بشکه نفت خام به چین صادر کرده و حدود ۹۰ درصد صادرات متانول کشور نیز به این کشور اختصاص دارد.
یکی از نکات کلیدی برای دور زدن تحریمهای آمریکا، همکاری با پالایشگاههای مستقل چینی موسوم به «تیپاتها» است که ریسک تحریمپذیری پایینتری دارند. در حالیکه شرکتهای بزرگ نفتی چین به دلیل حضور در بازارهای جهانی محتاطانه رفتار میکنند، این پالایشگاههای کوچکتر نقش پررنگی در تداوم خرید نفت ایران دارند.
تحریمناپذیری نسبی محصولات پتروشیمی ایران
ایران در صادرات محصولات پتروشیمی نظیر متانول، پلیاتیلن، و الپیجی جایگاه ویژهای در بازارهای آسیایی بهویژه چین دارد. ایران بزرگترین صادرکننده متانول به چین است و سال گذشته بیش از ۱۱ میلیون تن الپیجی نیز صادر کرده که بخش زیادی از آن به چین رفته است. این محصولات به دلیل کاربرد در صنایع پیشرفته چین از جمله تولید پروپیلن، اهمیت بالایی دارند و تحریمپذیری پایینتری نسبت به نفت خام دارند.
تغییرات تقاضای نفت چین و پیامدهای آن برای ایران
برای نخستینبار در دو دهه اخیر، میزان واردات نفت خام چین در سال ۲۰۲۴ کاهش یافت. این تغییر به عواملی چون رشد تولید خودروهای برقی، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و رکود در بخش ساختوساز چین نسبت داده میشود. با این حال، ایران همچنان توانسته سهم قابلتوجهی در بازار نفت چین حفظ کند.
آیا تنشهای چین و آمریکا به نفع ایران تمام میشود؟
با وجود جنگ تجاری میان آمریکا، اروپا و چین، روابط اقتصادی واشنگتن و پکن هنوز آنقدر عمیق است که بهسادگی قطع نشود. حجم تجارت دوجانبه آنها در سال ۲۰۲۴ بیش از ۶۰۰ میلیارد دلار گزارش شده است. از سوی دیگر، اگر تنش میان ایران و آمریکا افزایش یابد، احتمال دارد صادرات نفت خام ایران به چین با چالشهای جدیتری روبهرو شود.
مسیر نفتی ایران و چین همچنان باز است؟
اگرچه سیاستهای آمریکا فشار مضاعفی بر صادرات نفت ایران وارد کرده، اما حمایت چین از ادامه خرید نفت و محصولات پتروشیمی ایران همچنان مسیر تجارت دوجانبه را باز نگه داشته است. در عین حال، تعاملات ژئوپلیتیکی و اقتصادی آینده میان ایران، آمریکا و چین، تعیینکننده پایداری این روابط خواهد بود.
