به گزارش خبر نما سعید محمودی با اشاره به پیامدهای زیستمحیطی جنگهای تحمیلی اخیر اظهار کرد: حمله به زیرساختهای نفتی و انرژی کشور، بهویژه مخازن سوخت، نفتکشها و برخی تأسیسات مرتبط با صنعت نفت و گاز، علاوه بر خسارتهای مستقیم به زیرساختها، پیامدهای قابل توجهی برای محیط زیست به همراه داشته است. وی افزود: یکی […]
به گزارش خبر نما سعید محمودی با اشاره به پیامدهای زیستمحیطی جنگهای تحمیلی اخیر اظهار کرد: حمله به زیرساختهای نفتی و انرژی کشور، بهویژه مخازن سوخت، نفتکشها و برخی تأسیسات مرتبط با صنعت نفت و گاز، علاوه بر خسارتهای مستقیم به زیرساختها، پیامدهای قابل توجهی برای محیط زیست به همراه داشته است.
وی افزود: یکی از مهمترین پیامدهای زیستمحیطی این حملات، افزایش آلودگی هوا در مناطق تحت تأثیر بوده است؛ چراکه در پی اصابت به مخازن و تأسیسات حاوی مواد نفتی، حجم زیادی از فرآوردههای سوختی در معرض حریق قرار گرفته و ترکیبات مختلف ناشی از سوختن این مواد وارد جو شده است.
معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست تأکید کرد: جنگها صرفاً پیامدهای انسانی، اقتصادی و نظامی ندارند، بلکه تخریب زیرساختها و سوختن مواد نفتی، شیمیایی و سایر مواد موجود در تأسیسات صنعتی میتواند آثار بلندمدت و گستردهای بر محیط زیست بر جای بگذارد.
آلودگی نفتی در سواحل جنوبی
محمودی با اشاره به آسیبهای واردشده به زیرساختهای نفتی و برخی نفتکشها ادامه داد: در جریان حملات اخیر، بخشهایی از زیرساختهای صنعت نفت کشور و برخی نفتکشها مورد هدف قرار گرفتند که این مسئله در مناطق ساحلی جنوب کشور، علاوه بر آلودگی هوا، احتمال و آثار آلودگیهای نفتی را نیز افزایش داده است.
وی گفت: ورود یا انتشار مواد نفتی در محیطهای ساحلی میتواند اکوسیستمهای دریایی و ساحلی را تحت تأثیر قرار دهد و به همین دلیل لازم است ابعاد این آلودگیها، میزان مواد نفتی منتشرشده، محدوده انتشار و آثار آن بر محیط زیست دریایی به صورت دقیق بررسی و پایش شود.
سوختن صدها هزار تن فرآورده نفتی
معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به تأثیر حملات به مخازن سوخت بر کیفیت هوا در برخی کلانشهرها اظهار کرد: در شهرهایی از جمله تهران و تبریز، هدف قرار گرفتن مخازن سوخت به دلیل حجم قابل توجه فرآوردههای نفتی ذخیرهشده در آنها، آثار محسوسی بر کیفیت هوا بر جای گذاشت.
محمودی افزود: بر اساس آمارهای اولیه، حدود ۳۰۰ هزار تن فرآورده نفتی در جریان این حملات مورد هدف قرار گرفته است. سوختن چنین حجم قابل توجهی از فرآوردههای نفتی میتواند باعث انتشار مقادیر زیادی از آلایندهها و ترکیبات حاصل از احتراق در هوا شود.
وی ادامه داد: انتشار این آلایندهها بهویژه در شرایطی که شرایط جوی برای پراکنده شدن سریع آلایندهها مناسب نباشد، میتواند موجب افزایش غلظت آلایندهها و ذرات معلق در مناطق شهری و اطراف محل حادثه شود.
به گفته وی، آثار ناشی از سوختن مخازن و فرآوردههای نفتی، بهخصوص بر کیفیت هوای تهران، قابل توجه بوده و بررسی دقیق میزان انتشار آلایندهها و مدت ماندگاری آنها در جو، نیازمند دادههای کامل پایش محیط زیست و هواشناسی است.
انتشار ذرات ناشی از انفجار و تخریب
محمودی یکی دیگر از پیامدهای زیستمحیطی حملات را انتشار گردوغبار و ذرات ناشی از تخریب ساختمانها و تأسیسات عنوان کرد و گفت: انفجارها و تخریب سازهها در نقاط مختلف شهری موجب پراکنده شدن حجم قابل توجهی از گردوغبار، ذرات ساختمانی و مواد ناشی از انفجار در محیط شده است.
وی توضیح داد: این ذرات میتوانند برای مدت قابل توجهی در هوا معلق بمانند و با ورود به دستگاه تنفسی انسان، سلامت افراد حاضر در مناطق تحت تأثیر را با خطر مواجه کنند.
معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست افزود: از این منظر، آلودگی ناشی از انفجار و تخریب تأسیسات نیز باید در کنار آلایندههای ناشی از سوختن مواد نفتی مورد توجه قرار گیرد، زیرا مجموع این عوامل میتواند کیفیت هوا را به شکل محسوسی تحت تأثیر قرار دهد.
انتشار حدود ۲۰۰ میلیون مترمکعب گاز طبیعی
محمودی با اشاره به آسیبهای واردشده به تأسیسات گازی اظهار کرد: در جریان انفجارها و حوادث رخداده در برخی پالایشگاهها و تأسیسات گازی، حدود ۲۰۰ میلیون مترمکعب گاز طبیعی نیز در جو منتشر شده است.
وی گفت: انتشار این حجم از گاز طبیعی، علاوه بر آثار احتمالی مستقیم آن بر کیفیت هوا، از منظر تغییرات اقلیمی و انتشار گازهای گلخانهای نیز اهمیت دارد و باید در ارزیابی نهایی خسارتهای زیستمحیطی جنگ مورد محاسبه قرار گیرد.
به گفته محمودی، بررسی آثار انتشار گازهای گلخانهای ناشی از حوادث صنعتی و تخریب تأسیسات انرژی، بخشی از ارزیابی جامع پیامدهای زیستمحیطی جنگ به شمار میرود و برای دستیابی به برآورد دقیق، نیازمند اطلاعات مستند درباره حجم واقعی انتشار و مدت زمان تداوم آن است.
ضرورت پایش دقیق آثار زیستمحیطی
معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست با تأکید بر ضرورت انجام مطالعات دقیق برای تعیین ابعاد خسارتهای زیستمحیطی گفت: برای ارائه تصویری روشن از آثار حملات اخیر، نمیتوان تنها به برآوردهای اولیه اکتفا کرد و لازم است میزان و نوع آلایندههای منتشرشده، مدت ماندگاری آنها در هوا و محدوده جغرافیایی تحت تأثیر به صورت دقیق بررسی شود.
محمودی ادامه داد: در کنار آلودگی هوا، آثار ناشی از انتشار مواد نفتی در مناطق ساحلی نیز باید به صورت جداگانه مورد بررسی قرار گیرد تا مشخص شود چه میزان از منابع طبیعی، اکوسیستمهای دریایی و ساحلی و دیگر اجزای محیط زیست تحت تأثیر قرار گرفتهاند.
وی تأکید کرد: دادههای حاصل از ایستگاههای پایش کیفیت هوا، بررسیهای میدانی، اطلاعات مربوط به میزان مواد سوختهشده و منتشرشده و همچنین دادههای هواشناسی میتواند در تعیین ابعاد واقعی آلودگی و میزان اثرگذاری آن نقش مهمی داشته باشد.
آمار خسارتهای زیستمحیطی در حال تکمیل است
محمودی در پایان گفت: آمار دقیق و تفکیکشده مربوط به میزان خسارتهای زیستمحیطی، حجم مواد نفتی سوخته یا منتشرشده، میزان انتشار گاز طبیعی و دیگر آلایندهها همچنان در حال بررسی است.
وی افزود: پس از تکمیل فرآیند پایش و ارزیابی، میتوان تصویر دقیقتر و مستندتری از آثار زیستمحیطی حملات اخیر ارائه کرد و ابعاد خسارتهای واردشده به هوا، منابع طبیعی، مناطق ساحلی و سایر اجزای محیط زیست کشور را با دقت بیشتری مشخص کرد.
بررسی این آثار از آن جهت اهمیت دارد که بخشی از پیامدهای زیستمحیطی ناشی از تخریب تأسیسات صنعتی ممکن است بلافاصله قابل مشاهده نباشد و آثار برخی آلایندهها بر محیط زیست و سلامت انسان در میانمدت و بلندمدت نیز ادامه پیدا کند. از این رو، پایش مستمر مناطق آسیبدیده و انجام ارزیابیهای تخصصی میتواند برای شناخت دقیقتر ابعاد این خسارتها و برنامهریزی برای کاهش آثار آنها ضروری باشد
- نویسنده : نازنین مهدوی کیا
