“مهندسی ایرانی در اوج: اجرای موفقیت‌آمیز مشبک‌کاری TCP در پارس جنوبی با تکیه بر توانمندی بومی”

به گزارش خبر نما صنعت نفت و گاز ایران بار دیگر شاهد ثبت رکوردی خیره‌کننده و تحولی شگرف در بخش عملیات بالادستی بود. برای نخستین‌بار در تاریخ فعالیت‌های حفاری دریایی کشور، عملیات پیچیده و حساس مشبک‌کاری به روش TCP (Tubing Conveyed Perforating) در ابعادی وسیع و با دقتی حیرت‌انگیز به اجرا درآمد. این پروژه که در عمق استراتژیک ۵۱۰۰ متری چاه شماره ۵ سکوی فاز ۱۵ میدان عظیم پارس جنوبی انجام شد، توانست استانداردهای جدیدی را در زمینه مهندسی و اجرای عملیات‌های فوق‌سنگین در خلیج فارس تعریف کند.

جزئیات فنی و ابعاد بی‌سابقه عملیات

آنچه این پروژه را از نمونه‌های مشابه متمایز می‌سازد، مقیاس و حجم خیره‌کننده تجهیزات به‌کار گرفته شده است. در این عملیات، رکورد مشبک‌کاری به طول بیش از ۹۸۰ متر ثبت شد که در نوع خود در صنعت نفت ایران بی‌نظیر است. جزئیات فنی نشان می‌دهد که مجموعاً ۹۸۳ متر تفنگ مشبک‌کاری شامل ۵۷۰ متر تفنگ مسلح و ۴۱۳ متر تفنگ غیرمسلح به درون چاه هدایت شد.

این حجم عظیم از تجهیزات با هدف نفوذ به سازندهای مخزنی K1، K2، K3 و K4 طراحی شده بود. در جریان این فرایند، بیش از ۱۱ هزار و ۲۵۰ عدد گلوله با سایزهای ۳ و ۳.۸ اینچی در لوله آستری ۷ اینچی با موفقیت شلیک شد. اجرای چنین حجم شلیکی در یک مرحله (Single Run)، نیازمند محاسبات دقیق مهندسی، چیدمان تخصصی تفنگ‌ها و هماهنگی کامل تیم‌های عملیاتی است که خوشبختانه با نرخ موفقیت ۱۰۰ درصدی به سرانجام رسید.

تحقق «خطای صفر» در شرایط عملیاتی دشوار

یکی از درخشان‌ترین ابعاد این پروژه، عدم ثبت حتی یک مورد خطای عملکردی (Miss Fire) در تمام مراحل شلیک بود. در عملیات‌های مشبک‌کاری، به‌ویژه در اعماق بالای ۵ هزار متر که فشار و دمای سازند به شدت افزایش می‌یابد، احتمال بروز نقص در سیستم‌های انفجاری و تحریک گلوله‌ها بسیار بالاست. با این حال، انجام این عملیات بدون حتی یک مورد نقص فنی، گواهی بر کیفیت بالای تجهیزات بومی و تخصص بالای تیم‌های مهندسی فعال در دستگاه حفاری دریایی DCI-2 است.

بومی‌سازی و تکیه بر توانمندی‌های داخلی

مدیرعامل شرکت دیریلینگ اینترنشنال لیمیتد بیرگانی در تشریح اهمیت این دستاورد تأکید کرد که مشبک‌کاری، گلوگاه نهایی در فرایند تکمیل چاه به شمار می‌رود. هرگونه اخلال در این مرحله می‌تواند خسارات مالی هنگفتی به دنبال داشته باشد و یا منجر به از دست رفتن پتانسیل تولیدی چاه گردد.

اجرای این پروژه با نظارت مستقیم کارفرمای اصلی (شرکت نفت و گاز پارس)، نشان‌دهنده اعتماد به زنجیره ارزش داخلی و توان شرکت‌های زیرمجموعه گروه توسعه پترو ایران است. این موفقیت در شرایطی حاصل شد که تحریم‌های بین‌المللی دسترسی به بسیاری از فناوری‌های روز دنیا را با چالش مواجه کرده است، اما متخصصان ایرانی با اتکا به دانش فنی بومی و بهره‌گیری از تجهیزات ساخت داخل، ثابت کردند که ایران در حوزه عملیات‌های فوق‌سنگین حفاری و تکمیل چاه به خودکفایی کامل رسیده است.

پیامدهای راهبردی برای صنعت نفت ایران

اجرای موفقیت‌آمیز این عملیات در چاه شماره ۵ سکوی ۱۵ پارس جنوبی، تنها یک موفقیت اجرایی نیست، بلکه پیامی راهبردی به صنعت نفت جهان است. این دستاورد نشان داد که:

۱. توان فنی: متخصصان داخلی دانش مدیریت پروژه‌هایی با ریسک بالا در اعماق زیاد را کاملاً بومی کرده‌اند.

۲. کاهش هزینه‌ها: اجرای عملیات در یک مرحله و با موفقیت کامل، زمان اجاره دکل و هزینه‌های جانبی را به شدت کاهش داده و سرعت ورود چاه به مدار تولید را افزایش می‌دهد.

۳. تثبیت جایگاه پارس جنوبی: افزایش بهره‌وری در میدان مشترک پارس جنوبی از طریق تکنیک‌های نوین تکمیل چاه، گامی حیاتی در جهت صیانت از منابع ملی و تأمین انرژی پایدار کشور محسوب می‌شود.

نتیجه‌گیری و چشم‌انداز آینده

در پایان، این عملیات بی‌سابقه که در شرایط سخت جوی و محیطی خلیج فارس به ثمر رسید، نقطه عطفی در کارنامه مهندسی کشور است. تلاقی دانش، تجربه و تجهیزات مدرن بومی در دستگاه حفاری DCI-2، مسیری روشن را برای اجرای پروژه‌های پیچیده‌تر در آینده ترسیم کرده است. این موفقیت بار دیگر اثبات کرد که با برنامه‌ریزی دقیق و تکیه بر ظرفیت‌های داخلی، هیچ مانع فنی در مسیر توسعه صنایع راهبردی کشور غیرقابل عبور نیست. اکنون صنعت نفت ایران می‌تواند با اعتماد به نفس بیشتری، پروژه‌های مشابه در میادین مشترک و اعماق بسیار زیاد را به نیروهای توانمند داخلی بسپارد.