توقف روند لغو کاهش عرضه نفت در اوپک‌پلاس؛ فشار روسیه، موافقت عربستان و نگرانی از مازاد جهانی
توقف روند لغو کاهش عرضه نفت در اوپک‌پلاس؛ فشار روسیه، موافقت عربستان و نگرانی از مازاد جهانی
در پی فشار روسیه برای مقابله با تحریم‌های غرب و با موافقت عربستان، هشت عضو اوپک‌پلاس تصمیم گرفتند روند لغو کاهش عرضه داوطلبانه نفت را در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ متوقف کنند؛ اقدامی که با نگرانی‌های بازار از مازاد عرضه جهانی هم‌راستا است.

منابع مطلع از مذاکرات اوپک‌پلاس خبر دادند: تصمیم هشت عضو برای حفظ کاهش داوطلبانه عرضه نفت در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶

به گزارش خبرگزاری رویترز، چهار منبع آگاه از مذاکرات ائتلاف تولیدکنندگان عضو سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و متحدانش (اوپک‌پلاس) اعلام کردند که هشت عضو این ائتلاف تصمیم گرفته‌اند روند لغو کاهش عرضه داوطلبانه روزانه یک میلیون و ۶۵۰ هزار بشکه‌ای نفت را در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶ متوقف کنند.

این تصمیم در پی فشار روسیه برای مقابله با محدودیت‌های صادراتی ناشی از تحریم‌های غرب اتخاذ شده و با موافقت عربستان سعودی همراه بوده است. منابع تأکید کرده‌اند که نگرانی‌ها از مازاد عرضه جهانی نیز در این تصمیم‌گیری نقش داشته است.

بر اساس گزارش‌ها، الکساندر نواک، معاون نخست‌وزیر روسیه، از حامیان اصلی این تصمیم در نشست روز یکشنبه (۱۱ آبان) بوده و توقف روند افزایش تولید را راهی برای ارزیابی دقیق‌تر تأثیر تحریم‌های آمریکا، اتحادیه اروپا و بریتانیا بر توان صادراتی روسیه دانسته است.

دو منبع دیگر نیز اعلام کردند که عربستان با توجه به کاهش فصلی تقاضا در سه‌ماهه نخست سال، با این توقف موافقت کرده است. این تصمیم همچنین با پیش‌بینی‌های بازار درباره مازاد عرضه در سال ۲۰۲۶ هم‌راستا بوده است.

بازگشت تدریجی عرضه و فشارهای سیاسی

هشت عضو اوپک‌پلاس از آوریل سال جاری، راهبرد کاهش تولید خود را تغییر داده‌اند و تاکنون بیش از ۲ میلیون و ۹۰۰ هزار بشکه در روز از کاهش عرضه داوطلبانه را به بازارهای جهانی بازگردانده‌اند؛ رقمی معادل ۲.۷ درصد از تقاضای جهانی. این اقدام در واکنش به فشارهای سیاسی برای کاهش قیمت نفت، از جمله فشارهای دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، صورت گرفته است.

اعضای این ائتلاف در مقاطع ماهانه، بین ۱۳۷ هزار تا ۵۴۸ هزار بشکه در روز از کاهش عرضه خود را به بازار بازگردانده‌اند.

در مجموع، اقدام‌های اوپک‌پلاس برای حمایت از قیمت و تعادل بازار جهانی شامل سه محور اصلی بوده است:

– کاهش عرضه داوطلبانه: ۱.۶۵ میلیون بشکه در روز

– کاهش داوطلبانه اضافه: ۲.۲ میلیون بشکه در روز

– کاهش تولید گروهی طبق توافق: ۲ میلیون بشکه در روز

در اوج خود، این اقدامات به کاهش روزانه ۵ میلیون و ۸۵۰ هزار بشکه منجر شده است.

ظرفیت تولید و چشم‌انداز بازار

در بیانیه رسمی اوپک‌پلاس، فصلی بودن تقاضا به‌عنوان دلیل اصلی توقف افزایش تولید ذکر شده است. به‌طور معمول، ذخیره‌سازی نفت در سه‌ماهه نخست سال به‌دلیل افت تقاضا افزایش می‌یابد.

با وجود تصمیم‌های رسمی برای افزایش سهمیه‌ها، بسیاری از اعضای اوپک‌پلاس اکنون نزدیک به حداکثر ظرفیت تولید خود فعالیت می‌کنند. تحلیلگران نیز نسبت به توان واقعی افزایش تولید هشدار داده‌اند.

هلیما کرافت، تحلیلگر مؤسسه RBC Capital، اعلام کرده است که بشکه‌های اضافی که در ماه دسامبر به بازار اضافه خواهند شد، احتمالاً کمتر از رقم اعلام‌شده خواهند بود؛ زیرا تنها عربستان سعودی ظرفیت افزایش تولید واقعی دارد.

مورگان استنلی نیز در یادداشتی، اتخاذ رویکرد محتاطانه از سوی اوپک‌پلاس در سه‌ماهه نخست سال را اقدامی غیرمعمول ندانسته است.

این ائتلاف پیش‌تر نیز در دسامبر ۲۰۲۴، آغاز روند لغو کاهش عرضه داوطلبانه را سه ماه به تعویق انداخته بود تا با افزایش تقاضای سفر در نیمکره شمالی هم‌زمان شود.

آژانس بین‌المللی انرژی در گزارش ماه گذشته خود پیش‌بینی کرده بود که بازار جهانی نفت در سال آینده با مازاد عرضه‌ای تا سقف روزانه ۴ میلیون بشکه، معادل حدود ۴ درصد از تقاضای جهانی، روبه‌رو خواهد شد. همچنین نظرسنجی ماه سپتامبر رویترز، مازاد عرضه‌ای معادل روزانه یک میلیون و ۶۰۰ هزار بشکه را نشان داده بود.