منابع آگاه به خبرگزاری خبرنما اعلام کردند که دولت مرکزی عراق، اقلیم کردستان و شرکتهای نفتی خارجی به توافقی اولیه برای ازسرگیری صادرات نفت از طریق خط لوله کرکوک – جیهان دست یافتهاند. این توافق میتواند روزانه ۲۳۰ هزار بشکه نفت به عرضه جهانی اضافه کند و نقش مهمی در متعادلسازی بازار ایفا نماید.
کابینه عراق طرح احیای صادرات نفت از این مسیر را تصویب اولیه کرده و شرکتهای نفتی فعال در اقلیم نیز موافقت آزمایشی خود را اعلام کردهاند. این توافق در شرایطی حاصل شده که کشورهای عضو اوپک و متحدانشان (اوپکپلاس) در حال لغو تدریجی کاهش داوطلبانه عرضه نفت هستند تا سهم بازار خود را بازیابند.
خط لوله کرکوک – جیهان از سال ۲۰۲۳ به دلیل حکم دیوان داوری مالی پاریس علیه ترکیه، غیرفعال بوده است. این دادگاه ترکیه را به پرداخت ۱.۵ میلیارد دلار غرامت بابت صادرات غیرمجاز نفت اقلیم کردستان در سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۸ محکوم کرد. ترکیه به این حکم اعتراض کرده و پرونده دوم مربوط به دوره پس از ۲۰۱۸ همچنان در جریان است.
پیش از توقف، این خط لوله روزانه حدود ۴۵۰ هزار بشکه نفت عراق، از جمله ۳۷۰ هزار بشکه نفت خام اقلیم کردستان را به پایانه جیهان در جنوب ترکیه منتقل میکرد.
بر اساس طرح جدید، اقلیم کردستان متعهد میشود روزانه ۲۳۰ هزار بشکه نفت به شرکت دولتی سومو تحویل دهد و ۵۰ هزار بشکه دیگر را برای مصرف داخلی نگه دارد. فروش نفت از پایانه جیهان توسط یک تاجر مستقل و بر اساس قیمتهای رسمی سومو انجام خواهد شد.
از هر بشکه فروختهشده، ۱۶ دلار به حساب امانی منتقل و میان تولیدکنندگان توزیع میشود. باقیمانده درآمد به سومو تعلق خواهد گرفت. با این حال، هنوز مشخص نیست تولیدکنندگان چگونه و چه زمانی حدود یک میلیارد دلار بدهی معوقه خود را دریافت خواهند کرد.
لوک کلمنتس، مدیر مالی شرکت جنل انرژی، در همایشی در اسلو اعلام کرد که پیشرفت قابلتوجهی در تهیه پیشنویس توافقنامهها حاصل شده، اما هنوز مسیر نهایی طی نشده است.
