مدیر پژوهش و فناوری شرکت ملی نفت ایران اعلام کرد: تاکنون بیش از ۵۱ درصد از ذخایر قابل استحصال نفت کشور برداشت شده و برای صیانت از ذخایر باقیمانده و تضمین تولید پایدار، توسعه و بومیسازی فناوریهای نوین ازدیاد برداشت اجتنابناپذیر است.
سید مهدیا مطهری روز دوشنبه (هشتم دی) در همایش «بهبود و افزایش تولید در میادین نفت و گاز» گفت: تا سال ۱۴۰۴، حدود ۴۹ درصد از ذخایر قابل استحصال نفتی ایران همچنان باقی مانده است؛ با این حال در برخی مناطق نفتخیز جنوب، میزان تخلیه مخازن بهمراتب بیشتر بوده که ناشی از ماهیت و گستردگی مخازن، بهویژه مخازن کانونی با ذخایر بالا است.
رقابت منطقهای در فناوریهای ازدیاد برداشت
مطهری با اشاره به حرکت سریع کشورهای منطقه به سمت فناوریهای نوین، افزود:
– امارات متحده عربی بهعنوان پایلوت روشهای ازدیاد برداشت در خاورمیانه شناخته میشود.
– عراق پروژههای پایلوت در میدان مشترک آزادگان را آغاز کرده است.
– عربستان سعودی بهطور گسترده از شکافت هیدرولیکی در مخازن متعارف و نامتعارف بهره میبرد.
وی خاطرنشان کرد: بازار خدمات شکافت هیدرولیکی در خاورمیانه در سال ۲۰۲۴ حدود ۲.۱ میلیارد دلار برآورد شده و پیشبینی میشود طی دهه آینده با نرخ رشد سالانه ۸.۶ درصد افزایش یابد. عربستان در این مسیر پیشروترین کشور منطقه محسوب میشود.
چالشهای اصلی
مدیر پژوهش و فناوری شرکت ملی نفت ایران سه چالش کلیدی را در مسیر توسعه فناوریهای ازدیاد برداشت برشمرد:
۱٫ تعریف نادرست مسائل و نبود نگاه جامع مخزنمحور، چاهمحور و تأسیساتمحور.
۲٫ نفوذ فناوری و شکاف دانشی میان شرکتهای عملیاتی، فناور و دانشگاهها.
۳٫ رسوب دانش فنی و تبدیل آن به کسبوکار پایدار در بدنه شرکتها.
وی تأکید کرد: دانشگاهها به دلیل ماهیت آموزشی نمیتوانند بهتنهایی محل رسوب دانش طراحی و عملیاتی باشند، اما میتوانند بازوی تحقیق و توسعه شرکتها باشند. در این میان، انجمنهای تخصصی بهترین بستر برای تبادل دانش میان بازیگران مختلف زیستبوم فناوری هستند.
پروژههای پژوهشی و پایلوتهای داخلی
مطهری با اشاره به اجرای ۲۲ قرارداد پژوهشی مسئلهمحور با ۱۳ دانشگاه بزرگ کشور و پژوهشگاه صنعت نفت گفت:
– نخستین پایلوت تزریق آب در میدان اهواز مهرماه امسال افتتاح شد و پس از چهارونیم ماه به تزریق پایدار دست یافت. این پروژه علاوه بر افزایش تولید، امکان استفاده از پساب نیشکر در استان خوزستان را فراهم کرده و دستاوردی زیستمحیطی به شمار میرود.
– دو پایلوت در میدانهای اهواز و آزادگان در حال اجراست و توسعه این فناوریها در چهار میدان دیگر نیز برنامهریزی شده است.
جمعبندی
مطهری در پایان ابراز امیدواری کرد با همکاری مؤثر انجمنهای تخصصی، بهویژه انجمن نفت، شرکت ملی نفت ایران بتواند به دستاوردهای فناورانه پایدار و اثربخش دست یابد و در نشستهای آینده، فضای بیشتری برای طرح دغدغهها و پیشنهادهای فعالان زیستبوم فناوری فراهم شود.
