بازار نفت در اوت ۲۰۲۶؛ صعود قیمتها با پشتوانه تقاضای واقعی بازار جهانی نفت در اوت ۲۰۲۶ در شرایطی وارد مرحله تازهای از تحولات قیمتی شد که مجموعهای از عوامل بنیادی و ژئوپلیتیک همزمان بر عرضه و تقاضا اثر گذاشتند. به گزارش شانا به نقل از اداره کل امور اوپک، مجامع و سازمانهای بینالمللی وزارت […]
بازار نفت در اوت ۲۰۲۶؛ صعود قیمتها با پشتوانه تقاضای واقعی
بازار جهانی نفت در اوت ۲۰۲۶ در شرایطی وارد مرحله تازهای از تحولات قیمتی شد که مجموعهای از عوامل بنیادی و ژئوپلیتیک همزمان بر عرضه و تقاضا اثر گذاشتند. به گزارش شانا به نقل از اداره کل امور اوپک، مجامع و سازمانهای بینالمللی وزارت نفت، افزایش قیمتها تنها ناشی از فعالیت بازارهای مالی نبود؛ تقاضای قوی برای محمولههای نقدی، بهویژه از سوی پالایشگاههای آسیایی، و نگرانیهای مستمر درباره عرضه و کاهش دسترسی به نفت خام، از عوامل مهم رشد قیمت در قراردادهای کوتاهمدت بود.
رشد شاخصهای اصلی نفت
میانگین قیمت سبد نفتی اوپک در اوت با افزایش ۳ دلار و ۴۵ سنت نسبت به ژوئیه به ۸۶ دلار و ۴۴ سنت برای هر بشکه رسید. برنت نیز با رشد ۴ دلار و ۱۱ سنتی در سطح ۸۸ دلار و ۸ سنت قرار گرفت و میانگین قیمت شاخص دابلیوتیآی با افزایش ۳ دلار و ۲۳ سنتی به ۸۲ دلار و ۴۵ سنت رسید.
در همین دوره، نفت عمان بیشترین رشد ماهانه را در میان شاخصهای مورد بررسی تجربه کرد و با افزایش ۱۰ دلار و ۳۶ سنتی به میانگین ۸۷ دلار و ۸۸ سنت برای هر بشکه رسید. فاصله قیمت برنت و دابلیوتیآی نیز به ۵ دلار و ۶۳ سنت رسید.
در بازار آینده نیز نشانههای افزایش تمایل سرمایهگذاران به خرید نفت مشاهده شد. صندوقهای پوشش ریسک و مدیران سرمایه در بازه ۲۸ ژوئیه تا ۲۵ اوت، مجموع موقعیتهای خالص خرید خود در قراردادهای آینده برنت و دابلیوتیآی را حدود ۱۲ درصد افزایش دادند که بخش عمده آن در قراردادهای برنت بورس لندن متمرکز بود.
رشد ۳ درصدی اقتصاد جهانی و جابهجایی موتور تقاضا به آسیا
چشمانداز اقتصاد جهانی همچنان از مصرف نفت حمایت میکند، هرچند رشد اقتصادی در مناطق مختلف یکسان نیست. برآوردها نشان میدهد اقتصاد جهان در سال ۲۰۲۶ حدود ۳ درصد و در سال ۲۰۲۷ حدود ۳.۲ درصد رشد خواهد کرد. در میان اقتصادهای بزرگ، رشد چین ۴.۶ درصد، هند ۶.۶ درصد، آمریکا ۲.۲ درصد و منطقه یورو ۰.۸ درصد پیشبینی شده است.
بر همین اساس، تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ حدود ۴۰۰ هزار بشکه در روز افزایش مییابد. مصرف کشورهای OECD حدود ۱۰۰ هزار بشکه در روز کاهش مییابد، اما کشورهای غیرعضو OECD افزایش حدود ۵۰۰ هزار بشکه در روز را تجربه خواهند کرد. این یعنی وزن تقاضای نفتی بهتدریج از اقتصادهای توسعهیافته به اقتصادهای نوظهور و آسیایی منتقل میشود.
برای سال ۲۰۲۷، رشد تقاضای جهانی نفت حدود ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار بشکه در روز برآورد شده که نسبت به ارزیابی قبلی بازنگری صعودی داشته است. از این میزان، حدود ۱ میلیون و ۹۰۰ هزار بشکه در روز مربوط به کشورهای غیرعضو OECD خواهد بود.
عرضه؛ رشد غیراوپکپلاس در برابر بازگشت تدریجی اوپکپلاس
در سمت عرضه، رشد تولید کشورهای خارج از ائتلاف اوپکپلاس یکی از مهمترین عوامل بازدارنده شکلگیری کسری پایدار در بازار است. پیشبینی میشود تولید کشورهای غیرعضو اوپکپلاس در سال ۲۰۲۶ حدود ۶۰۰ هزار بشکه در روز افزایش یابد. آمریکا، برزیل، کانادا و آرژانتین مهمترین محرکهای این رشد هستند. برای سال ۲۰۲۷ نیز رشد ۶۰۰ هزار بشکهای عرضه خارج از اوپکپلاس پیشبینی شده است.
در طرف دیگر، تولید نفت کشورهای عضو اوپکپلاس در اوت با افزایش ۳۰۰ هزار بشکه در روز نسبت به ژوئیه به ۳۸ میلیون و ۵۰ هزار بشکه در روز رسید. تولید مایعات گاز طبیعی و نفت نامتعارف این کشورها نیز در سال ۲۰۲۶ حدود ۱۰۰ هزار بشکه در روز افزایش خواهد یافت. هفت عضو اوپکپلاس نیز در اوایل اوت تصمیم گرفتند برای سپتامبر روزانه ۱۸۸ هزار بشکه دیگر از کاهش عرضه داوطلبانه خود بکاهند.
بنابراین بازار در ماههای آینده با دو نیروی متضاد روبهروست: از یک سو افزایش تقاضای جهانی بهویژه در آسیا و از سوی دیگر افزایش عرضه غیراوپکپلاس و بازگشت بخشی از ظرفیت اوپکپلاس.
بازار گازوئیل همچنان تعیینکننده است
بازار فرآوردههای نفتی در اوت رفتار یکسانی در مناطق مختلف نداشت. تقاضای بالای صادراتی و کمبود عرضه در منطقه اقیانوس اطلس از عوامل اصلی حفظ سود پالایشی بود. در اروپا نیز حاشیه سود پالایشگاهها افزایش یافت و گازوئیل مهمترین عامل این رشد بود. کاهش عرضه و ذخیرهسازیها در اروپای شرقی باعث شد بازار فرآوردههای اروپا همچنان انقباضی بماند.
در مقابل، آسیا شرایط متفاوتی داشت. افزایش تولید پالایشگاهها و رشد صادرات فرآوردههای نفتی سبب بهبود دسترسی منطقهای شد و در نتیجه حاشیه سود پالایشی در این منطقه کاهش یافت. این تفاوت منطقهای اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا افزایش صادرات پالایشگاههای آسیایی میتواند بخشی از نیاز بازارهای دیگر را پوشش دهد و از شدت کمبود فرآورده بکاهد.
آمریکا، چین و هند؛ سه ضلع مهم تجارت نفت
آمار تجارت نفت در اوت نشان میدهد آمریکا، چین و هند همچنان نقش مهمی در شکلدهی به جریانهای جهانی نفت و فرآوردهها دارند. واردات نفت خام آمریکا در اوت با رشد ۱۵ درصدی نسبت به ژوئیه به روزانه ۶ میلیون و ۷۰۰ هزار بشکه رسید. صادرات نفت خام این کشور نیز پس از دو ماه کاهش شدید به روزانه ۳ میلیون و ۹۰۰ هزار بشکه افزایش یافت. در بخش فرآوردهها، صادرات آمریکا با ثبت روزانه ۸ میلیون بشکه به رکوردی تازه رسید.
در چین، بهبود فعالیت پالایشگاهها به افزایش واردات نفت خام کمک کرد. واردات این کشور در ژوئیه به روزانه ۸ میلیون و ۴۰۰ هزار بشکه رسید و دادههای اولیه گمرکی از افزایش بیشتر واردات در اوت تا حدود ۸ میلیون و ۹۵۰ هزار بشکه در روز حکایت دارد. واردات فرآوردههای نفتی چین نیز به حدود ۲ میلیون بشکه در روز رسید.
هند نیز واردات نفت خام خود را در ژوئیه در سطح ۵ میلیون و ۱۰۰ هزار بشکه در روز حفظ کرد. افزایش فعالیت پالایشگاهها و رشد صادرات گازوئیل و بنزین از عوامل اصلی افزایش تجارت فرآوردههای این کشور بود.
ذخایر OECD؛ همچنان ۲۰۶ میلیون بشکه پایینتر از میانگین تاریخی
یکی از مهمترین پیامهای دادههای اوت، وضع ذخیرهسازیهای تجاری کشورهای OECD است. مجموع ذخایر نفت خام و فرآوردههای نفتی این کشورها در ژوئیه با افزایش ۹ میلیون و ۸۰۰ هزار بشکهای نسبت به ماه قبل به ۲۷۶۳ میلیون بشکه رسید؛ اما همچنان حدود ۲۰۶ میلیون و ۴۰۰ هزار بشکه پایینتر از میانگین پنجساله ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ قرار دارد.
ذخایر نفت خام OECD به ۱ میلیارد و ۳۱۳ میلیون بشکه و ذخایر فرآوردهها به ۱ میلیارد و ۴۵۱ میلیون بشکه رسید. از منظر پوشش مصرف نیز ذخیرهسازی معادل ۵۹.۳ روز مصرف آینده بود؛ رقمی که همچنان ۳.۲ روز کمتر از میانگین پنجساله است. این شکاف، یکی از مهمترین نقاط حساس بازار نفت است؛ زیرا در صورت اختلال جدید در عرضه، حجم پایین ذخایر میتواند توان بازار برای جذب شوک را محدود کند.
افزایش هزینه حمل در مسیرهای کلیدی
در بازار حملونقل دریایی نیز نرخهای کرایه نفتکشها در اوت افزایش یافت. نرخ حمل نفتکشهای غولپیکر در مسیر غرب آسیا به شرق ۲۸ درصد و در مسیر غرب آسیا به غرب ۵۱ درصد نسبت به ماه قبل رشد کرد. قیمت حمل نفتکشهای سوئزماکس در مسیر آمریکا به اروپا نیز ۴ درصد افزایش یافت. در بازار نفتکشهای فرآوردهبر، نرخهای شرق سوئز بهطور میانگین ۱۵ درصد افزایش یافت، در حالی که نرخها در غرب سوئز ۵ درصد کاهش داشت.
چشمانداز؛ چهار متغیر کلیدی
تصویر کلی بازار نفت در اوت ۲۰۲۶ بازاری را نشان میدهد که از یک سو با قیمتهای بالاتر، تقاضای قوی محمولههای نقدی، رشد مصرف آسیا و ذخایر پایینتر از میانگین تاریخی روبهروست و از سوی دیگر افزایش تولید غیراوپکپلاس و رشد عرضه اوپکپلاس میتواند از شدت فشار بر بازار بکاهد.
بر اساس برآورد اوپک، تقاضا برای نفت اوپکپلاس در سال ۲۰۲۶ حدود ۴۲ میلیون و ۲۰۰ هزار بشکه در روز خواهد بود و این رقم در سال ۲۰۲۷ به روزانه ۴۳ میلیون و ۹۰۰ هزار بشکه افزایش مییابد؛ یعنی تقاضا برای نفت اوپکپلاس در سال آینده حدود ۱ میلیون و ۶۰۰ هزار بشکه در روز بیشتر خواهد شد.
در نتیجه، جهت بازار نفت در ادامه سال ۲۰۲۶ بیش از هر چیز به نحوه تعامل چهار متغیر بستگی دارد: رشد تقاضای آسیا، مقدار افزایش عرضه خارج از اوپکپلاس، سیاست تولید اوپکپلاس و روند بازسازی ذخایر تجاری. افزایش قیمتهای اوت نشان میدهد بازار نسبت به ریسکهای عرضه حساس باقی مانده است؛ اما رشد تولید و چشمانداز افزایش عرضه نیز مانع از آن میشود که تداوم روند صعودی قیمتها را قطعی تلقی کنیم.
- نویسنده : نرجس خاتون ریاستی
