چرخه معیوب در بازار روغن؛ از کمبود عرضه تا احتکار و افزایش تقاضا
چرخه معیوب در بازار روغن؛ از کمبود عرضه تا احتکار و افزایش تقاضا
در حالی‌که وزارت جهاد کشاورزی از تأمین بیش از نیاز کشور خبر می‌دهد، انجمن روغن نباتی و اتحادیه بنکداران از تعطیلی کارخانه‌ها و عرضه نامتعارف سخن می‌گویند؛ وضعیتی که نشان‌دهنده چرخه معیوب در بازار روغن است.

این روزها روغن خوراکی در بسیاری از خرده‌فروشی‌ها کمیاب شده و عرضه آن به‌صورت محدود و سهمیه‌ای انجام می‌شود؛ به‌گونه‌ای که فروشگاه‌های زنجیره‌ای تنها یک عدد روغن به هر فرد می‌فروشند و برخی مغازه‌ها نیز عرضه این محصول را مشروط به خرید کالاهای دیگر کرده‌اند.

اختلاف نظر میان بخش‌های مختلف

– انجمن روغن نباتی: اعلام کرده است که روغن خام به پایان رسیده و برخی کارخانه‌ها تعطیل یا در آستانه تعطیلی هستند.

– اتحادیه بنکداران: کارخانه‌های روغن را عامل گرانی در بازار معرفی کرده و از عرضه نامتعارف کالاها خبر داده است.

– وزارت جهاد کشاورزی: تأکید دارد که نه‌تنها کمبودی وجود ندارد، بلکه میزان عرضه بیش از نیاز کشور است.

آمار رسمی وزارت جهاد کشاورزی

مجید حسنی‌مقدم، مدیرکل دفتر بازرگانی داخلی وزارت جهاد کشاورزی، با اشاره به نیاز سالانه کشور بین ۱.۶ تا ۲.۲ میلیون تن روغن خوراکی گفت:

– برنامه‌ریزی برای تأمین ۲.۳۵ میلیون تن روغن در ابتدای سال انجام شده است.

– واردات روغن خام: ۹۶۰ هزار تن (رشد ۷۲ درصدی)

– واردات روغن پالم: ۳۱۷ هزار تن (رشد ۴۱ درصدی)

– واردات دانه‌های روغنی: ۱.۴۴ میلیون تن (رشد ۷ درصدی)

– مجموع تأمین روغن در هشت‌ماهه سال جاری: حدود ۱.۷ میلیون تن

دلایل کمبودهای موضعی

– افزایش صادرات محصولاتی مانند اسنک، چیپس، سس، شیرینی و شکلات که روغن در آنها مصرف می‌شود.

– مشکلات ارزی برخی بازرگانان در ماه اخیر.

– احتکار در زنجیره تأمین از تولید تا مصرف.

– خرید بیش از نیاز توسط مصرف‌کنندگان به‌دلیل نگرانی از کمبود یا افزایش قیمت.

جمع‌بندی

با وجود تأمین بیش از نیاز برآوردی کشور، بازار روغن خوراکی با چرخه‌ای معیوب مواجه است؛ هر بخش از زنجیره توزیع مسئولیت را به دیگری واگذار می‌کند و در نهایت مصرف‌کننده با کمبود و گرانی روبه‌رو می‌شود. کارشناسان معتقدند برای جلوگیری از سوءاستفاده از روغن یارانه‌ای و رفع احتکار، ورود جدی دستگاه‌های نظارتی ضروری است.