بهزاد احمدی نیا : تصویر تابلوی صرافیها و قیمت دلار و یورو این روزها نقل و نبات است؛ هر گوشهای که چشم بیاندازی چه روی گوشی و صفحه کامپیوتر یا تلویزیون و روزنامه، تصاویر قیمت ارزها و برابری آن با ریال را میبینی. گاهی حتی لازم نیست به این چیزها نگاهکنی، سرت را که در […]
بهزاد احمدی نیا : تصویر تابلوی صرافیها و قیمت دلار و یورو این روزها نقل و نبات است؛ هر گوشهای که چشم بیاندازی چه روی گوشی و صفحه کامپیوتر یا تلویزیون و روزنامه، تصاویر قیمت ارزها و برابری آن با ریال را میبینی. گاهی حتی لازم نیست به این چیزها نگاهکنی، سرت را که در خیابان بچرخانی، همه در حال چک کردن همین تصویر در یکی از وسایل ارتباطی همراهشان هستند. کمی اینطرفتر و آنطرفتر از دلار و یورو و پوند در این تابلوها، سه ارز دیگر نیز وجود دارد که وضعیتشان قابل تأمل است. نخست دینار کویت است که از مرز ۱۷ هزار تومان به ازای هر دینار بالاتر رفته و این پرسش را ایجاد میکند که واقعا نسبت سرانه تولید نفت کویت به جمعیتش با ایران چه تفاوتی دارد و آیا واقعا اقتصاد این کشور ۱۷ هزار بار بزرگتر از کشور ماست یا این ارقام معنای دیگری دارد؟ دو ارز دیگر که شاید بهخاطر نوسان کمشان توجه زیادی به خود جلب نکردند، یکی لیر ترکیه و دیگری روبل روسیه است. این دو از ابتدای سال میلادی جاری نسبت به ریال بین ۱۰ تا ۲۰ درصد نوسان داشتهاند از دیماه سال ۹۶ تا امروز (۲۰ فروردین ۹۷) لیر ترکیه حداکثر ۲۰ درصد نوسان از خود نشان داده و روبل کمی آرامتر بوده است. لیر ترکیه امروز با افت ۹ درصدی از ابتدای سال، زنگ هشدار کارشناسان اقتصادی را بهصدا درآورد و روبل روسیه نیز توجه رسانههای روس را بهخود جلب کرده است. در ترکیه رونق اقتصادی نسبتا بالایی وجود دارد و در کنار صنعت بسیار جذاب توریسم، میزان تبادلات اقتصادی داخلی بهقدری بالاست که هرگونه سیاست جمعآوری نقدینگی اثری فوری از خود نشان میدهد و دولت که اکنون در چالشهای بزرگی مانند جنگ در سوریه و تقابل با آمریکا و اروپا قرار گرفته، تمایلی به دستکاری منفی در این بازار پر رونق ندارد. از سوی دیگر بنابر توصیههای کارشناسان، در صورتی که بانکمرکزی این کشور اقدامی فوری در زمینه تغییر نرخ بهره و تقویت واحد پولی نکند، شاید در آیندهای نهچندان دور، صفرهایی که از لیر حذف شده بودند، بهجای خود بازگردند. در مسکو، اوضاع بحرانیتر است. تحریم و اخراج دیپلمات و شکنندگی روابط بینالمللی روزمره شده و روسیه دوباره یکی از دو قطب خبری جهان را بهخود اختصاص داده است اما تولید بیش از ۱۱ میلیون بشکه نفت و جمعیت ۱۵۰ میلیون نفری در کنار سابقهطولانیای که در انزوا از جهان وجود دارد، از بروز التهاب جلوگیری میکند؛ چه اینکه روسها با صبحتهایی که درباره استفاده از روبل در معاملات نفتی میکنند، کمی از آثار منفی تحریم و جنگ سوریه را خنثی کردهاند. ریال ایران اوضاعی کاملا متفاوت دارد. از سال گذشته قرار بود یک صفر آن حذف و به تومان تبدیل شود اما این صفر هنوز حذف نشده بازگشت و اکنون هر دلار در ازای ۶۱۰۰ تومان هم قابل خرید نیست. نبود دلار و یورو در بازار تهران از کجا ناشی شده بحث مفصل و تخصصیای میطلبد اما آنچه در بازارهای ارزی قابل مشاهده است، این است که واحد پول ایران، ترکیه و روسیه تقریبا همزمان در حال سقوط هستند و در این میان ارزش پول ایران با سرعتی بسیار بیشتر از دو همسایه دیگر، به سوی پایین حرکت میکند. دقت در شباهتها و نقاط مشترک، فقط یک مکان را نشان میدهد و آن سنگر مشابه این سه کشور در سوریه در مقابل سنگر آمریکا و عربستان است.
