به قلم وحید حاج سعیدی حقیقت امر؛ نسل امروز با خیلی از ابزارآلات، وسایل، مشاغل، لوازم و ادوات که در قدیم کاربرد داشتند، بیگانه است. مثل آفتابه که جای خودش را به شیلنگهای پلاستیکی و فلزی داده است. یا همین گچهای سیاه و سفید و رنگی مدرسه که وقتی معلم به ما میگفت: «برو […]
به قلم وحید حاج سعیدی
حقیقت امر؛ نسل امروز با خیلی از ابزارآلات، وسایل، مشاغل، لوازم و ادوات که در قدیم کاربرد داشتند، بیگانه است. مثل آفتابه که جای خودش را به شیلنگهای پلاستیکی و فلزی داده است. یا همین گچهای سیاه و سفید و رنگی مدرسه که وقتی معلم به ما میگفت: «برو از دفتر گچ به یار» بال در میآوردیم. اصلاً میز اول مینشستیم برای برآورده شدن همین آرزوهای کوچک …
کرسی، اطو زغالی، واکمن، ضبط صوت، گرامافون، چراغ گردسوز، تلفن با شمارهگیر مدوّر و خیلی از چیزهای دیگر جای خود را به وسایل جدید دادهاند و باید نشانی آنها را در موزهها جست!
اما با وجود پیشرفت تکنولوژی در عرصههای مختلف و تغییرات گسترده برخی از این وسایل کماکان در صدر رنکینگ بهرهوری و مصرف قرار دارند و روز به روز هم بر تعداد تولیدکنندگان و مصرفکنندگان آن هم افزوده میشود. «زغال» یکی از این موارد نادر است که با وجود ابداع و کشف انواع و اقسام سوختهای فسیلی و غیر فسیلی و هستهای کماکان خواهان و هواداران فراوانی دارد و انواع و اقسام آن با برندهای در حال تولید و عرضه است. از زغال لیمو، بلوط، پسته، نارگیل، ریشه گرفته تا زغال کبابی، چینی، جهرم، دیرسوز، عطری و…
یعنی اگر رکورد مصرف برق هفته گذشته در کشور شکسته شد، رکورد مصرف زغال سالهای پیش شکسته شده بود و نقداً بر اساس آمار روزانه ۲۰۰ تن زغال در قهوهخانههای تهران دود میشود. در برخی شهرها در یک مسیر دو کیلومتری ۲۰ قهوهخانه بر پایه زغال وجود دارد و در این دو کیلومتر دریغ از یک کتابفروشی یا دکه روزنامه؟!
در واقع هیچگاه خود زغال و سلسله زغالیان هیچگاه فکر نمیکردند در کوران تکنولوژی و کشف انواع و اقسام انرژیهای نوین، باز هم خودی نشان دهند و از صفحه روزگار محو نشوند، فلذا لزوم برنامهریزی گسترده و جامع در خصوص استفاده بهینه از همه زوایای صنعت زغال بیش از پیش ضروری به نظر میرسد. به همین نیت چند پیشنهاد کاربردی و عملی در این خصوص ارائه میشود:
الف) راهاندازی دانشکده زغال
بدون شک تحقیق و بررسی عوامل تأثیرگذار بر رشد، توسعه و حفظ صنعت زغال در دانشکدهها و مجامع علمی میتواند این صنعت را به یک صنعت جهانی پویا مبدل کند. همچنین با بررسی نقش زغال در ادبیات، صنایع غذایی، صنایع دودی، روایح بهداشتی نظیر اسپند و عود و… میتوان به افقهای روشنتری در این زمینه دستیافت.
ب) تشویق به درختکاری
بیهیچ تردید امروزه صنعت جنگلداری ما با مخاطرات فراوان دستوپنجه نرم میکند و ترغیب خلقالله نیز به درختکاری کار حضرت فیل است. فلذا پیشنهاد میشود با راهاندازی کمپین «نهال امروز، زغال فردا» جماعت کثیری را به سمت درختکاری سوق دهیم. بالاخره این لابهلا ممکن است چهار تا درخت از درختهای کاشته شده توسط این دوستان تبدیل به زغال نشود!
پ) ایجاد اشتغال
تلاش در جهت جهانی کردن فرهنگ استفاده از زغال، ترویج فرهنگ مصرف غذاهای کبابی، همگانی کردن فرهنگ ضدعفونی منزل با اسپند، کاشت، داشت و برداشت درختانی که زغال خوب تولید میکنند، توسعه صنایع تبدیلی و وابسته و… میتواند همهساله منجر به ایجاد شغل به صورت مستقیم و غیرمستقیم برای جمع کثیری از جوانان بیکار شود!
ت) فردای بهتر
هرچند به گفته عزیزان دودی چون دود قلیان از لای آب و شیر و دوغ سایر نوشیدنیهای متعارف و غیرمتعارف عبور میکند، به هیچ عنوان مضّر نیست و سرطانزایی آن به طور کامل مرتفع میگردد، باز هم جهت احتیاط توصیه میشود دوستان وزارت بهداشت با نصب بنرهایی نظیر «فردایی بهتر؛ با یک پُک کمتر» مراقب سلامت نسلهای بعدی باشند!
