بهروز کمالوندی در آستانه سالگرد چهل سالگی انقلاب اسلامی در اظهار کرد وگو با ایسنا در جواب به این سوال که اگر با آگاهی که امروز در حوزه سیاست بیگانه و اتمی دارید، می خواستید کار را آغاز کنید چگونه آغاز می کردید؟ با بیان این که برنامه های اتمی را اصولا ۵۰ ساله یا […]

بهروز کمالوندی در آستانه سالگرد چهل سالگی انقلاب اسلامی در اظهار کرد وگو با ایسنا در جواب به این سوال که اگر با آگاهی که امروز در حوزه سیاست بیگانه و اتمی دارید، می خواستید کار را آغاز کنید چگونه آغاز می کردید؟ با بیان این که برنامه های اتمی را اصولا ۵۰ ساله یا ۷۰ ساله می نویسند و کار اتمی این طور نیست که در کوتاه مدت به آن نگاه شود چون تماما زمان بر هست اظهار کرد: در نگاهی به گذشته، باید بگویم خیلی کارها بود که قصد داشتیم انجام دهیم اما پژوهشگر نشد. به عنوان مثال برنامه اتمی پیش از انقلاب این بود که قسمت مهمی از برق کشور از طریق انرژی اتمی تامین شود اما پژوهشگر نشد. ما وادار بودیم از کشورهای اروپایی تکنولوژی دریافت کنیم و آنان بعد از انقلاب و با آغاز جنگ تحمیلی معیت لازم را با ما نداشتند.

وی با اشاره به اهمیت دستیابی به تکنولوژی اتمی اظهار کرد: بعضی کشورها خودشان به سمت آن رفتند که مالک این تکنولوژی گردند و بعضی با کمک کشورهای دیگر یا یک تنه. کشوری مثل امارات متحده عربی از سال ۲۰۰۸ ـ ۲۰۰۹ تصمیم به احداث نیروگاه اتمی گرفت تا عینا این تکنولوژی را وارد کند اما علی رغم سپردن کامل کار به بیگانه ها هنوز نیروگاه هایش راه اندازی نشده و طبق گزارش رسانه ها راه اندازی راکتورهایش به علل فنی من جمله این که گفته شده بتن های دیوار راکتور ترک برداشته به دیرکرد افتاده هست. برای همین هر کشوری که وارد این عرصه شود علاوه بر تکنولوژی در بحث امنیت اتمی و تامین نیروی انسانی کاری بسیار سخت و زمان بر پیش رو دارد.

پیشرفت ایران در ۴۰ سال گذشته در حوزه های گداخت، غنی سازی و تعلیم نیروی انسانی

کمالوندی اظهار کرد: ما اوایل انقلاب در زیادی از زمینه ها نیروی کار آزموده نداشتیم، اما در حوزه هایی که اسباب و ابزارش مهیا بود پیشرفت کردیم، به طور مثال در همین بحث اتمی در بخش هایی که به نیروی انسانی احتیاج بود، پیشرفت خوبی داشتیم. در حوزه گداخت اتمی و غنی سازی نگاه کردید که تا تا چه اندازه پیش رفتیم چون که این دو حوزه من جمله حوزه هایی می باشند که به سرمایه آن چنانی و صنعت های بزرگ احتیاج ندارد لکن نیازمند نیروی انسانی متخصص هست. بعضی ابهامات که برای بعضی کشورها ایجاد می گردید و از سوی آمریکا و رژیم اسراییل به آن دامن می زدند این بود که به چه سبب وقتی ایران هنوز نیروگاه اتمی ندارد، سراغ غنی سازی رفته هست؟ اما جواب بدیهی هست، اگر با ما معیت می کردند و تکنولوژی را به ما می دادند و با ایران ارتباطات عادی داشتند، مسیر به سمت و سویی دیگر می رفت. ایران پیش از انقلاب یک میلیارد دلار به شرکت اوردیف وام داد که بتواند به سوخت دسترسی داشته باشد یا قرار بود چهار نیروگاه توسط آلمان ساخته شود اما آنان مشارکت نکردند و با نیمه کاره گذاشتن کار از ایران رفتند و ما وادار گردیدیم به آن بخش از تکنولوژی های اتمی سازگار با سطح صنعت کشور و تعلیم نیروی انسانی وارد شویم که البته سرعت پیشرفت مان هم در این زمینه ها خیلی خوب بود.

این مقام سازمان انرژی اتمی در جواب به این سوال که یعنی اگر دست ایران باز بود یا با ایران عادی مشی می گردید پتانسیل های انسانی و مادی اش آنقدر بالا بود که در فرصتی کوتاه شاید ۲۵ سال به قدرت با اهمیت اتمی در منطقه و جهان تبدیل می گردید؟ اظهار کرد: اعداد در حوزه های متفاوت آموزشی و تولیدی گویای آن هست که پیشرفت ایران خیلی فوری بوده هست.

وی اظهار کرد: در گذشته لوازم توسعه در کشورها ابتدا طبق میزان مراجع معدنی و زیرزمینی هر کشور تشریح می گردید، بعدها تکنولوژی را کلید توسعه می دانستند و در حال حاضر مراجع انسانی و مدیریت را عاملان کلیدی توسعه می دانند، این در حالی هست که ایران همه این ها را دارد.

عادی سازی ارتباطات با ایران نه فقط به سود ما که برای آمریکا و غرب، منطقه و دنیا مفید می باشد

سخنگوی سازمان انرژی اتمی دنبال کرد: اگر غرب و آمریکا با ایران معیت می کردند این مشارکت، هم به سود ما بود و هم آنان، چون حجم نیروی انسانی ما فوق العاده هست و این نیرو را هر جایی نمی شود به سادگی پیدا نمود. نیروی انسانی تحصیل کرده که درک درستی از تکنولوژی دارد و باانگیزه هست در کمتر کشوری در منطقه و حتی سطح جهان وجود دارد. به علاوه پیشرفت در قسمتی از یک منطقه موجب توسعه و پیشرفت کل آن منطقه خواهد گردید، بنا بر این نگاه عادی سازی ارتباطات با ایران نه فقط به سود ما که برای خود آنان ، منطقه و دنیا هم مفید می باشد.

سیاست حذف یارانه ها تماما پوپولیستی بود

کمالوندی اظهار کرد: ما در طول چهل سال بعد از انقلاب نسبت به این که ثروت حاصل از مراجع طبیعی و معدنی را به صورت خام بین مردم توزیع کنیم یا آن را به صنعت و تولید و خدمات تبدیل کنیم تا مردم از قبل مزایای آنان برخوردار گردند به طور مستمر مردد بوده ایم، یعنی حرفش را زده ایم اما در عمل مشکل داشته ایم. حتی بعضی اوقات شاهد تمایل به سیاست های پوپولیستی و اجرای آن در کشور بودیم من جمله نحوه اجرای سیاست حذف یارانه ها؛ سیاستی تماما پوپولیستی چون قرار بود بر طبق قانون نصف درآمد حاصل از حذف یارانه ها به صنعت و کشاورزی داده شود اما در  عمل این اتفاق نیفتد و همه آن را به صورت مستقیم بین مردم تقسیم نمودیم و این طور می شود که ثروت قادر به تولید و باز تولید خود نیست.

اوایل انقلاب می دانستیم چه قصد نداریم، اما نمی دانستیم چه می خواهیم

وی در جواب به این که بعضی اعتقاد دارند خوب تر بود یکی از شیوه های توسعه سیاسی و اقتصادی در دنیا که تجربه شده بود را به عنوان الگو انتخاب می کردیم تا این که خود را این طور درگیر تئوری و عمل یک روش که معلوم نیست هنوز هم چیست کنیم؟ اظهار کرد: بله، به نظر می آید با تسری مسیر سیاسی به اقتصادی و اتخاذ روش متمایز غیرسرمایه داری و غیر کمونیستی “نه شرقی، نه غربی” وی در جواب به این که بعضی اعتقاد دارند خوب تر بود یکی از شیوه های توسعه سیاسی و اقتصادی در دنیا که تجربه شده بود را به عنوان الگو انتخاب می کردیم تا این که خود را این طور درگیر تئوری و عمل یک روش که معلوم نیست هنوز هم چیست کنیم؟ اظهار کرد: بله، به نظر می آید با تسری مسیر سیاسی به اقتصادی و اتخاذ روش متمایز غیرسرمایه داری و غیر کمونیستی “نه شرقی، نه غربی” شرایط را برای اجرای سیاست های اقتصادی سخت تر و سخت تر ساختیم. به عبارتی ما اوایل انقلاب می دانستیم که چه قصد نداریم، اما نمی دانستیم آنچه را که می خواهیم چگونه به دست آوریم. شاید اگر یک مدل از اجرای سیاست های پذیرفته گردیده در دنیا را انتخاب می کردیم مشکلات کمتری می داشتیم اما زمانی که در پی مدل تماما فرق داریم باید شیوه های خلاقانه جدید به وجود آوریم.

این دیپلمات با پیشینه کشورمان در جواب به این سوال که اقتصاد مقاومتی از نگاه زیادی از کارشناسان بیرونی و داخلی مورد تایید هست اما به نظر شما به چه سبب توان اجرایی کردن آن را در کشور نداریم؟ تصریح نمود: چندین سال هست که مقام معظم رهبری بر تقویت اقتصاد کشور تاکید دارند و در عمل هم هنوز مدل اجرایی مشخصی برای آن ارایه نکردیم. رهبری با طرح مسئله اقتصاد مقاومتی شاخص هایی من جمله درون زا بودن اقتصاد و در عین حال برون نگر بودن آن را ارایه کردند؛ الگویی که به شکلی دیگر بخش هایی از آن را در اقتصاد کشورهای دیگر هم می بینیم.

وی دنبال کرد: با توجه به انقلاب تکنولوژی و اطلاعات در نیم قرن گذشته اعتقاد دارم که سرعت تغییرات بسیار زیاد هست و ما نباید عقب بمانیم. چرخه عمر صنعتی و تکنولوژی مثل چرخه عمر ما آدم ها یک نقطه آغاز و جنینی دارد، رشد می کند، بالغ می شود و در نهایت به انتهاء عمر خود می رسد. برای این که صنعت خود را پایدار و ماندگار دارا باشیم و بتوانیم آن را توسعه دهیم باید هم زمان به ابعاد استراتژیک، اقتصادی و تجاری آن نگاه و توجه نماییم. در صنعت اتمی هم روند به همین شکل هست، نمی شود برای همیشه دولت ها برای آن هزینه کنند، لکن باید از خود زایش داشته باشد. در تولید برق اتمی ظاهرش این هست که هر کیلووات برق ۵۲ تومان به مردم به فروش رسیده می شود ولی این برق هزینه اش کمتر از آنچه در دنیا برای تولید برق حرارتی استفاده می شود، نیست و مردم هزینه آن را به صورت غیرمستقیم و به اشکال متفاوت پرداخت می نمایند. به این شکل که اضافی هزینه تولیدی از دولت گرفته می شود که طبعا از محل مالیات یا فروش نفت تامین می شود و چون این پرداخت از خزانه و بیت المال هست در واقع مردم آن را پرداخت می نمایند. بنا بر این باید به فکر تجاری سازی صنعت های مان در حوزه های متفاوت من جمله اتمی و حتی نظامی باشیم.

باید اول ماشین را بسازیم، بعد سراغ زره ای کردن آن برویم

کمالوندی با تشبیه اقتصاد مقاومتی به ماشین “زره ای” کمالوندی با تشبیه اقتصاد مقاومتی به ماشین “زره ای” در زمان جنگ اظهار کرد: برای داشتن این ماشین ابتدا باید ماشینش را ساخت بعد آن را به زره مجهز کرد یا قطعات آن را زره ای کرد نه آنکه ابتدا زره اش را بسازیم در حالی که ماشینی وجود ندارد.

این مقام سازمان انرژی اتمی با تاکید بر این که باید ایده های انقلابی خود را در ابعاد و زمینه های متفاوت به زبان روز ارایه کنیم اظهار کرد: ما در اصول و باورهای انقلابی خود بر این باوریم که باید از مظلوم پشتیبانی نماییم و این ایده را باید در دنیا نیز گسترش دهیم. انقلاب اسلامی قرار نیست هم رنگ جماعت شود اما قرار بود و هست که هم گونه گی با جامعه جهانی ایجاد کند، به همین علت برای این هدف باید اعتبار های انقلابی مان که مورد توجه زیادی از آدم ها بوده و با فطرت انسانی در انطباق کامل هست را هم زمان با پیشرفـت های اقتصادی و اجتماعی با ادبیات ملموس جهان ارائه کرده و مکررا آن رابه روز کنیم.

وی در ادامه به این مسئله نیز پرداخت که ایران انقلابی دچار “شیطان بزرگ” وی در ادامه به این مسئله نیز پرداخت که ایران انقلابی دچار “شیطان بزرگ” هست که زیادی از اغراض و آرمان های ایران را در مجامع و جایگاه ها بین المللی به شکلی دیگر جلوه می دهد.

این مقام سازمان انرژی اتمی تصریح نمود: در این سال ها اتفاق هایی هم افتاده هست که ما در آن نقشی نداشیم اما در بخش هایی موجب جبران عقب ماندگی یا ناتوانی مان شده هست. به صورت مثال آمریکا در افغانستان و عراق بر علیه دشمنان ما وارد جنگ گردید که در منطقه به سود ایران تمام گردید در حالی که ما در این تصمیم نقش پررنگی نداشتیم.

کمالوندی در جواب به این که تا کی باید در انتظار اشتباه رقبا و دشمنان مان باشیم؟ اظهار کرد: مطمئنا نباید به امید این ها باشیم اما این ها بنا بر وعده الهی اتفاق می افتد.

وی دنبال کرد: همین گونه که تکنولوژی به پیش می رود مشکلات ما نیز در کشور و همراه شدن با دنیا بیش تر می شود. ما در داخل خوشحال هستیم که چیزی را خودمان تولید کردیم در حالی که ۳۰ سال پیش در کشورهای اروپایی و آمریکایی تولید گردیده هست، به همین علت احتیاج داریم تا برای این مسئله فکری کنیم.

این دیپلمات با پیشینه کشورمان افزود: مشخص هست، کشوری که شعار “نه شرقی نه غربی” این دیپلمات با پیشینه کشورمان افزود: مشخص هست، کشوری که شعار “نه شرقی نه غربی” سر می دهد و قصد دارد روی پای خود بایستد کارش بسیار سخت هست. قوی ترین مسئولان و دیپلمات های دنیا را هم به ایران بیاوریم که با این فرمول کار کنند نخواهند توانست خود را به سادگی با این شرایط تطبیق دهند. در کمال خوشبختی ما در چهار دهه گذشته کارهای بزرگی را به ثمر رساندیم که قابل ملاحظه هست و این کارها در حالی انجام شده هست که هم زمان اعتبار ها و اصول مان را محافظت کردیم. به برجام و گفتگوها اتمی ببینید. برجام موجب گردید فضای سنگین بر علیه ایران که در دنیا به راه انداخته بودند مبنی بر این که ایران دنبال بمب و جنگ افزار اتمی هست فرو ریزد و آمریکا در انزوای سیاسی قرار گیرد و الان همه می دانند که حق با ایران بوده هست.

اگر در  10 سال آینده در تکنولوژی و دانش با دنیا همراه نشویم جبران عقب ماندگی سخت هست

این مقام سازمان انرژی اتمی در ادامه این اظهار کرد وگو در جواب به این سوال که نقطه عطف صنعت اتمی کشور در چهار دهه گذشته چه بوده هست؟ اظهار کرد: با توجه به شرایطی که ایران بعد از انقلاب و جنگ تحمیلی داشت، در نیروی انسانی و متخصص وضع خوبی را ایجاد نمودیم. به صورت کلی در صنعت به علت فشارهای اقتصادی و تحریم ها ناچار بودیم هم مکانیک خوبی باشیم و هم وسیله کارمان را هم خودمان درست کنیم، به همین علت زمان و هزینه های پیشرفت ما افزایش یافت. اگر این نیروی انسانی در فضای آزاد و ارتباطات عادی قرار گیرد، ایران جهشی بی مثل در سطوح متفاوت بویژه در حوزه اتمی خواهد داشت. طرف های بیگانه این مسئله را به خوبی می دانند و به آن اقرار دارند. در عین حال اعتقاد دارم اگر ما در ۱۰ سال آینده از مجال ها و زمان به خوبی استفاده نکنیم و در تکنولوژی و دانش و اطلاعات با دنیا همراه نشویم، مجال های زیادی را از دست خواهیم داد و جبران عقب ماندگی ما از پیشرفت های جهانی بسیار سخت خواهد گردید.

سخنگوی سازمان انرژی اتمی در جواب به این که فکر نمی کنید کشور برای رسیدن به این جهش نیازمند “تغییر” سخنگوی سازمان انرژی اتمی در جواب به این که فکر نمی کنید کشور برای رسیدن به این جهش نیازمند “تغییر” در زیادی از سطوح فکری و اجرایی هست؟ افزود: سیاست ها توان دارد به روز شود و شکل مقبول تری پیدا کند، همان طور که حضور ایران در سوریه بر پایه مبارزات ضد تروریستی مورد استقبال دنیا قرار گرفت، هر چند که آمریکا آن را دوست نداشته باشد. ما احتیاج داریم سیاست هایمان را به روز کنیم، نه اصول و اعتبار های مان را.

در بحث فلسطین نباید پشتیبانی مان به ضد آنان تبدیل گردد

وی در جواب به این که زیادی بر مسئله تغییر نگاه و سیاست ها بعد از چهار دهه، اصلاحی و ایجابی می نگرند نه سلبی اما متاسفانه نسبت به این مسئله به نظر مقاومت غیرعقلانی دیده می شود؟ اظهار کرد: اصولی که جمهوری اسلامی در سیاست بیگانه منطقه ای و بین المللی اش دنبال می کند، مورد ها خارج از عرف، اخلاق و قوانین و مسایل بین المللی نیست اما این ما هستیم که توان نداریم درست آن را پیاده یا ارائه کنیم. در بحث فلسطین نباید پشتیبانی ما از آنان که در واقع پشتیبانی از مظلوم بوده و این با فطرت همه آدم های جهان سازگار هست، به شکلی باشد که دفاع مان به ضد آنان و خودمان تبدیل گردد. متاسفانه در سال های گذشته نسبت به برطرف ناتوانی خود در ارایه اصول و سیاست ها وانتقادات وارده بر عملکردمان بی تفاوت گردیدیم، در حالی که قسمتی از این انتقادات بویژه در ارایه سیاست ها و پیاده سازی آنان درست بود. در عین حال اعتقاد دارم در بلندمدت نمی شود به آنچه در دنیا نسبت به ما گفته و شنیده می شود بی تفاوت بود یا اذن داد دیگران آنچه خودشان می پسندند را در مورد ما در دنیا بسط دهند.

بازبینی در سیاست ها باید در دستور کار آینده کشور باشد

کمالوندی در ادامه بر لزوم محافظت و گسترش قدرت در ابعاد متفاوت برای پیشبرد سیاست های کلان کشور تاکید کرد و اظهار کرد: خوب یا بد شرایط دنیا به شکلی هست که اگر قدرت نداشته باشیم، خوب ترین سخن دنیا را هم بزنیم کسی گوش نمی دهد. بازبینی در سیاست ها و کوشش برای نیرومند کردن کشور در ابعاد سیاسی، اقتصادی و تکنولوژی و امنیتی باید در دستور کار ما برای آینده قرار گیرد.

معاون صالحی در ادامه اظهار کرد وگویش با ایسنا در مورد دستاوردهای اتمی اظهار کرد: ایران در دو حوزه جزء شاخص های دنیا حساب می شود، “غنی سازی” و “تولید آب سنگین”. معاون صالحی در ادامه اظهار کرد وگویش با ایسنا در مورد دستاوردهای اتمی اظهار کرد: ایران در دو حوزه جزء شاخص های دنیا حساب می شود، “غنی سازی” و “تولید آب سنگین”. برای ما با اهمیت بود که این دو حوزه نیز در چارچوب برجام محافظت شود. آنان حضور داشتند ما غنی سازی را کنار بگذاریم و به جای او حتی ۱۰ نیروگاه اتمی بدهند اما به لطف خدا این خواست آنان پژوهشگر نشد.

این دو حوزه علاوه بر اهمیت تکنولوژیک در سطح ملی و غرور ملی برای ما با اهمیت هست. وی اظهار کرد: امروز می بینیم که کنگره آمریکا برنامه ای را ارایه می دهد که طبق آن رییس جمهور آمریکا را ملزم می کند اگر با عربستان قرارداد اتمی قصد دارد داشته باشد این قرارداد توان ندارد دربردارنده غنی سازی و بازفرآوری شود. آنان حتی اذن نمی دهند نزدیک ترین متحدشان به سمت غنی سازی برود چون می دانند غنی سازی یک توانمندی فوق العاده هست.

آمریکا در بحث تحریم نکردن “دارو” شیطنت کرده هست

کمالوندی در مورد تنگنا های اعمال شده از سوی آمریکا برای شرکت “پارس ایزوتوپ” در مورد آب سنگین هم همین گونه هست؛ با محافظت این صنعت و تکنولوژی در کشور علاوه بر آب سنگین خام، ما توان داریم تولیدات دیگر هم در کنارش دارا باشیم که اعتبار افزوده بالایی در حوزه پزشکی و صنعت دارد. کمالوندی در مورد تنگنا های اعمال شده از سوی آمریکا برای شرکت “پارس ایزوتوپ” که در حوزه تولید رادیودارو فعال هست، تصریح نمود: علی رغم این که آمریکا مدعا دارد دوا را در زمره تحریم ها نیاورده هست اما شیطنت کرده و شرکت ها یا افرادی را که کار عمده دارویی می کنند را در فهرست تحریم خود آورده هست. گرچه شرکت پارس ایزوتوپ هم در فهرست تحریم ها قرار گرفته و این خلاف انسانیت و حتی قرار موقت دادگاه بین المللی لاهه هست اما در کل ما کار خود را می کنیم و مشکلی در حوزه تولید رادیودارو و ارایه خدمات به مریض ها و بیمارستان ها و جایگاه ها تخصصی پزشکی اتمی نداریم.

در حال حاضر یک ملیون ایرانی تحت پوشش رادیوداروها در ایران می باشند و هم چنین تعداد قابل ملاحظه ای در بیرون از ایران خریدار رادیوداری ایران می باشند، اما انشاءلله مشکلی برای تامین رادیودارو نداریم. سخنگوی سازمان انرژی اتمی در عین حال تاکید کرد که مسئله تحریم دوا از سوی آمریکا توسط بخش های متفاوت حقوقی و سیاسی کشور در حال پیگیری هست و کوشش می شود راهکار سیاسی بیابیم و اذن ندهیم آمریکا خود را پشت این شیطنت و سیاسی کاری خود مخفی کند.

در این ارتباط با اروپایی ها گفت وگو کردیم و معاونت حقوقی رئیس جمهوری نیز در حال پیگیری حقوقی مسئله هست. اما راکتور جدید در چارچوب برجام احتیاج به سوخت غنی شده دارد و امروز ما این قدرت را داریم که خودمان سوختش را نیز تامین کنیم، بنا بر این در وهله نخست عاقلانه این هست که “بازطراحی” معاون صالحی در جواب به این سوال که یکی از واکنش های احتمالی ایران در صورت خارج شدن از برجام در گام نخست برای برگشت به شرایط قبل به احتمال زیاد ساخت دو مرتبه راکتور تحقیقاتی اراک به نحو پیشین هست، برای این کار چقدر زمان احتیاج هست؟ توضیح داد: وقتی آغاز به ساخت راکتور قبلی کردیم، هنوز دانش غنی سازی نداشتیم و به همین سبب آن راکتور به آن شکل طراحی گردید تا از اورانیوم طبیعی استفاده نماید.

اگر لازم باشد قادریم خودمان “بازطراحی” راکتور اراک را یک تنه انجام دهیم

کمالوندی اظهار کرد: ما اطمینان کامل داریم که حتی خودمان یک تنه نیز قادر به “بازطراحی” اما راکتور جدید در چارچوب برجام احتیاج به سوخت غنی شده دارد و امروز ما این قدرت را داریم که خودمان سوختش را نیز تامین کنیم، بنا بر این در وهله نخست عاقلانه این هست که “بازطراحی” راکتور را حتی در شرایط بدون برجام ادامه دهیم.

کمالوندی اظهار کرد: ما اطمینان کامل داریم که حتی خودمان یک تنه نیز قادر به “بازطراحی” راکتور اراک هستیم، هر چند الان با چین کار را انجام می دهیم. وی تصریح نمود: این توانمندی از قبل هم بود اما الان با اطمینان بیش تری این سخن را می زنیم. با مجال هایی که برای مهندسین ما بعد از برجام پیش آمد، سفرهایی که رفتند و با مطالب جدیدی که دریافت نمودند خیلی از نکات و ابهامات برای شان برطرف گردید.

اگر بعضی کارها و کارهای در گذشته با امتحان و خطا بود اما الان با اطمینان بیش تری آماده کار با توان خود هستیم. این مقام سازمان تاکید کرد: ما برای تکمیل هر دو راکتور، چه راکتور قبلی با اورانیوم طبیعی و چه راکتوری که در حال بازطراحی هست، توانمند هستیم. اگر بنا شود راکتور قبلی را دو مرتبه بسازیم این بار خوب تر و فوری تر خواهیم ساخت. در جایی که کالندریا قرار می گیرد، یک قطره سیمان هم ریخته نشده هست.

هنوز امکان آزمایش سوخت (PIE) را در کشور نداریم

فقط احتیاج داریم یک کالندریا جدید بسازیم و در جای خود قرار دهیم که این هم یک سال تا یک سال و نیم به طول می انجامد. کمالوندی در جواب به این که بعضی از مسئولان پیشین سازمان جدیدا مدعی گردیدند که راکتور قبلی استعداد راه اندازی داشت و برجام مانع این کار گردید؟ اظهار کرد: بخش عمده راکتور تحقیقاتی ۴۰ مگاواتی تا ۹۵ درصد ساخته شده بود اما ۱۰ درصد باقی مانده چیزی بود که می توانست ۱۰۰ درصد کار را متوقف کند. ما به طور اساسی امکانات آزمایشات بعد از پرتودهی ( PIE ) یکی از این موضوعات بحث آزمایش سوخت بود که انجام نشده بود. ما به طور اساسی امکانات آزمایشات بعد از پرتودهی ( ) یعنی جایی که سوخت را ببریم و آن را پرتودهی کنیم، نداشتیم، هنوز هم نداریم. شاید بعضی فکر می کردند سوخت را همین که در راکتور تهران ببریم و آزمایش کنیم کافی هست اما اینطور نیست. هم چنین مسایل دیگر هم وجود داشت که توان ندارم بازگو کنم.

بنا بر این، راکتور تحقیقاتی اراک برای به نتیجه رسیدن مشکلاتی داشت که نمی توانستیم آن را علی رغم تکمیل ۹۵ درصد راه اندازی کنیم. این در حالی هست که در پروژه بازطراحی راکتور، قرار هست آزمایش سوخت (PIE) وی اظهار کرد: ما حتی اگر بخواهیم راکتور قبلی را دو مرتبه راه اندازی کنیم و کالندریای جدید بسازیم همان مشکلات قبل که در بالا به یکی از آنان اشاره کردم وجود دارد و هنوز از بین نرفته هست. این در حالی هست که در پروژه بازطراحی راکتور، قرار هست آزمایش سوخت () در خارج از ایران صورت پذیرد و سوختی که خودمان تهیه می کنیم در جایی مناسب و نرمال و شبیه به راکتور ساخته شده آزمایش می شود، این بخش از کار برای اطمینان از امنیت راکتور بسیار حایز اهمیت هست.

انجام هر کاری بدون امکانات آزمایش سوخت به لحاظ امنیت خطر بزرگی هست

زین پس کار ساخت پروژه بازطراحی اراک سرعت می گیرد

سخنگوی سازمان انرژی اتمی در جواب به این سوال که اگر بنا بر برگشت به راکتور قبلی شود ایران توان دارد بدون دریافت لایسنس از کشورهای معتبر در ساخت این نوع راکتورها، آن را با مسیولیت خود راه اندازی و سوخت گذاری کند؟ اظهار کرد: ما این حجم را داریم، اما هر کشوری بدون امکانات آزمایش سوخت این کار را انجام دهد، به لحاظ امنیت دست به خطر بزرگی زده هست. کمالوندی در مورد زمان عملیاتی شدن پروژه بازطراحی راکتور اراک با معیت چینی ها اظهار کرد: این طرح روز به روز و ساعت به ساعت در حال اجراست. طراحی ثانویه در حال انجام هست و این روندی زمان بر هست. در عین حال باید بگویم از این جا به بعد سرعت کار به این بستگی دارد که خودمان بخواهیم امکانات لازم را بسازیم یا دیگران. بر طبق توافق برجام، دو سه کشور اروپایی در تامین امکانات توان دارند کمک کنند، اما هنوز این که از آنان بخریم یا نه محل بحث هست. هدف ما این بوده که در این پروژه دانش فنی خود را بالا ببریم و در طراحی های اولیه و ثانویه بر این اساس جلو رفتیم که خودمان کار را انجام دهیم و آنان آن را تایید کنند. تا به این لحظه از برنامه ریزی انجام شده یک روز هم عقب نیستم، اما زین پس تمام کارهای صنعتی و عملیاتی در شیب رو به بالا قرار می گیرد و البته بودجه عمده کار از این مقطع به بعد صرف خواهد گردید، چون در فاز تامین امکانات یا ساخت امکانات قرار می گیریم.

بودجه این طرح را نیز دولت لحاظ خواهد کرد. سخنگوی سازمان انرژی اتمی تاکید کرد: ابتدا باید تکلیف چگونگی تامین امکانات مشخص شود. الان در حال مذاکره هستیم و به عبارتی هم زمان که گفتگوها بر روی طراحی انجام می شود، تیمی دیگر در مورد تامین امکانات و نحوه انجام کار مذاکره می کند. در عین حال تا وقتی جزییات طراحی های مشخص و تایید نشود توان نداریم امکانات را توصیه دهیم. ما ترجیح می دهیم تا جایی که توان داریم خودمان امکانات را بسازیم تا بعدا بتوانیم از حقوق مولفش استفاده نماییم. هم چنین طبق توافق قرار هست سوخت راکتور برای دو سال توسط ایران تامین شود و پس از ان چینی ها سوخت را تامین خواهند کرد. این برای آن بود که خودمان بتوانیم به توانمندی ساخت سوخت برسیم و به علاوه در هزینه ها صرفه جویی شود.

مونتاژ امکانات و سوار کردن آنان در پروژه اراک به صورت مشترک توسط ایران و چین انجام می شود

ما توان نداریم امکانات را پیش از آنکه جزییات طراحی مشخص شده باشد توصیه دهیم.

وی اظهار کرد: بنا بر این، تا به این لحظه توان ندارم بگویم چه زمان به فاز عملیاتی شدن پروژه می رسیم، اما برای مونتاژ امکانات و سوار کردن آنان در جای خود کار توسط ایران و چین انجام می شود. کمالوندی در ادامه در مورد آخرین تغییرات ساخت واحد جدید نیروگاه بوشهر اظهار کرد: طبق زمان بندی تعیین شده کار جلو می رود و خاک برداری عظیمی انجام شده هست که کم پیشینه هست. آمریکایی ها مایل به ساخته شدن نیروگاه اتمی در ایران ندارند، آنان مایل نیستند حتی آب و اکسیژن هم به ما برسد.

برنامه ۱۵ ساله اتمی کشور با برجام یا بدون آن معقول و منطقی هست

در عین حال علی رغم برگشت تحریم های آمریکا روس ها به کار خود در مشارکت با ما ادامه می دهند. وی در جواب به این سوال که برنامه بلندمدت اتمی ایران که در چارچوب برجام و حتی پیشتر از آن تهیه گردیده بود به نظر با عقلانیت بیش از برنامه ای هست که در طی دهه دنبال می گردید؟ تصریح نمود: نظر حضرت آقا این بود که برنامه بلندمدت تهیه و به طرف های مقابل در برجام اعلام شود و این کار انجام گردید که در انتهاء این برنامه (۱۵ سال) به غنی سازی و سوخت صنعتی می رسیم.

انتهای پیام
خبرنگار: زهرا اصغری
دبیر: فاطمه ابوطالبی