دکتر محمدرضا روئینی در اظهار کرد وگو با ایسنا،  به نحوه شکل گیری داروخانه ۱۳ آبان ماه اشاره می کند و می گوید: داروخانه ۱۳ آبان ماه یکی از مجموعه های هفت داروخانه منسوب به دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی تهران هست که از سوی زنده یاد دکتر فرسام که استاد زیادی از ما بودند، ایجاد […]

دکتر محمدرضا روئینی در اظهار کرد وگو با ایسنا،  به نحوه شکل گیری داروخانه ۱۳ آبان ماه اشاره می کند و می گوید: داروخانه ۱۳ آبان ماه یکی از مجموعه های هفت داروخانه منسوب به دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی تهران هست که از سوی زنده یاد دکتر فرسام که استاد زیادی از ما بودند، ایجاد گردید. باید توجه کرد که هدف اولیه راه اندازی این مجموعه از داروخانه ها اصلا این نبوده که در شرایط کم بودن دوا برای کنترل بحران به مدد دولت بیایند، لکن هدف از ایجاد آنان  ایجاد مراکزی بوده که دانشجوهای داروسازی در آنجا نحوه خواندن و پیچیدن نسخه و تحویل دوا به مریض ها را تمرین کرده و به شکلی کارآموزی کنند.

به گفته وی، قبل از ایجاد این داروخانه ها، دانشجوهای داروسازی به داروخانه های کوچک خصوصی در سطح شهر می رفتند و در آنجا کارآموزی می کردند، اما برداشت دانشکده این بود که دانشجوهای به این شکل تعلیم کافی نمی بینند و طبیعتا احتیاج هست دانشگاه یکسری داروخانه داشته باشد که علاوه بر خدمت رسانی به مردم، تعلیم های حرفه داروسازی را برای ارتقاء عرضه خدمت به مردم در سطح شهرها، ایجاد کند.

وی اضافه می کند: بر همین اساس مصوبه ای از دولت و مجلس شورای اسلامی گرفته گردید و به این ترتیب به ازای تعداد معینی دانشجوی داروسازی، دانشگاه توان دارد یک داروخانه در سطح شهر داشته باشد. بر این اساس هفت داروخانه در دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی تهران و در سطح شهر تهران راه اندازی گردید که داروخانه ۱۳ آبان ماه یکی از آنهاست که هدایت سایر داروخانه های دانشکده را هم عهده دار است. داروخانه های دیگر دربردارنده داروخانه زنده یاد دکتر امینی، نمونه طالقانی، شهید عابدینی، بوعلی و ایثار هست که مجموعه فضاهایی هست که دانشجوهای ما در آنان تعلیم خواهند دید.

نقش سمبلیک داروخانه ۱۳ آبان ماه در جنگ 

روئینی ادامه می دهد: با آغاز جنگ تحمیلی، باید مرکزی ایجاد می گردید که دوا ها را به تندرستی در بین مردم توزیع کند. بر همین اساس هم نقش داروخانه ۱۳ آبان ماه به صورت سمبلیک درآمد. بر این اساس هفت داروخانه دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی تهران نقش محوری را در دوران جنگ برای تامین و توزیع دوا ایفا می کردند. وزارت بهداشت هم مطمئن بود که از طریق این داروخانه ها، دوا ها به دست مردم می رسد و از شبکه توزیع به صورت غیرقانونی خارج نمی شود. از آن زمان به بعد داروخانه ۱۳ آبان ماه و سایر داروخانه های دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی تهران دو ماموریت داشتند؛ یکی تعلیم دانشجوهای داروسازی و دیگری تامین دوا و ایجاد چرخه ای مطمئن برای توزیع دوا در بین مریض ها. به همین سبب داروهایی که گروه های استفاده و شرایط حفظ خاصی دارند و نبود آنان در کشور توان دارد بحران ایجاد کند، در این داروخانه ها معطوف گردیدند. بر همین اساس دوا های مریض ها خاص، شیمی درمانی، هموفیلی، ام اس و… در این مجموعه ها تمرکز یافته هست. رییس داروخانه ۱۳ آبان ماه با بیان اینکه در کمال خوشبختی این مجموعه داروخانه ها از مجموعه های خوشنام تامین و توزیع دوا هستند، می گوید: واقعا در این داروخانه ها اینطور نیست که دارویی ذخیره شود تا بعدا آن را گران تر بفروشیم، لکن تا زمانیکه دوا باشد، آن را به دست مردم می رسانیم و زمانی هم که دوا نباشد، راه حلی نیست.

البته گاهی وقت ها در شرایط خاص وزارت بهداشت داروخانه ۱۳ آبان ماه را برای مدیریت بحران دارویی انتخاب می نمود و ما بهمراه داروخانه هلال احمر و. ماموریت تهیه ذخیره استراتژیک دوا برای کشور را به عهده داشتیم… این ذخایر به شکلی بوده که همیشه برای سه تا چهار ماه ذخیره دارویی دارا باشیم تا بتوانیم کمبودها را مدیریت کنیم. وی ادامه می دهد: در حال حاضر شرایط به همین منوال بوده و یکی از نقش های داروخانه ۱۳ آبان ماه تامین ذخیره استراتژیک دارویی در کشور هست. البته از سال های گذشته تعداد داروخانه هایی مثل ۱۳ آبان ماه فراوان شده و دانشگاه علوم پزشکی ایران و شهید بهشتی هم داروخانه هایی به همین مقصود ایجاد نموده اند.

۱۳ آبان ماه؛ یکی از تامین کنندگان ذخیره استراتژیک دارویی

در نتیجه مجموع این داروخانه ها کمبودهای دارویی را مدیریت کرده و ذخایر استراتژیک بین این داروخانه ها تقسیم می گردند و بیشتر از همه هم در داروخانه ۱۳ آبان ماه معطوف هست. در عین حال پس از اجرای طرح دگرگونی نظام تندرستی، داروخانه های آموزشی دانشگاه های علوم پزشکی موظف به حمایت از نیازهای دارویی و امکانات مصرفی بیمارستان های تحت پوشش خود هستند. به عنوان مثال حمایت بیمارستان امام خمینی(ره) با ۱۰۰۰ تخت خواب، انستیتو کانسر، مرکز طبی کودکان، بیمارستان شریعتی و. با داروخانه ۱۳ آبان ماه هست. در نتیجه حمایت از نیازهای دارویی و تجهیزاتی بیمارستان های با اهمیت شهر تهران که عموما هم اقشار عارضه پذیر به این منطقه های برای معالجه مراجعه می کنند، برعهده این مرکز هست و از سویی بار تعلیم دانشجوهای عمومی و تخصصی داروسازی و بالینی را هم به دوش می کشد… علاوه بر این همیشه ۶۰ تا ۷۰ نفر هم در داروخانه نشسته اند و در انتظار دریافت داروهایشان هستند؛  به طوریکه همزمان هفت تا هشت دکتر داروساز در داروخانه هستند و نسخه دست مردم می دهند. روئینی با بیان اینکه داروخانه ۱۳ آبان ماه همه روزه بین ۱۴۰۰ تا ۱۵۰۰ نسخه می پیچد،  با اشاره به وضعیت تامین تجهزات مورد احتیاج مریض ها در بیمارستان ها با توجه به دیرکرد در پرداخت مطالبات داروخانه ها از سوی سازمان های بیمه گر، می گوید: هنوز هم مریضی برای تهیه امکانات و ملزومات پزشکی به خارج از بیمارستان فرستاده نمی شود. اما گاهی وقت ها مسائلی در این حوزه ایجاد می شود.

ارجاع مریض به خارج از بیمارستان برای تهیه دوا و امکانات؛  همچنان ممنوع

به عنوان مثال ما بر طبق طرح دگرگونی نظام تندرستی موظفیم که دوا و امکانات مورد احتیاج مردم را در بیمارستان ها تامین کنیم، اما دارای تعهد نیستیم که برند خاصی را عرضه کنیم. گاهی امکان دارد پزشک استفاده از برند خاصی را برای بیمارش صلاح بداند. در نتیجه امکان دارد مریض برای تهیه آن برند خاص به بیرون از بیمارستان مراجعه کند. وی با تاکید بر اینکه البته اغلب اهتمام می کنیم برندهای معتبری را که از تندرستی دوا و امکانات شان مطمئن هستیم، برای بیمارستان ها استفاده کنیم، اظهار می کند: در راستای دوا، سازمان غذا و دوا یا معاونت غذا و داروی دانشگاه های علوم پزشکی پروتکل های خاص خودشان را دارند که مشخص کرده چه داروهایی باید در بیمارستان ها وجود داشته باشد و ما موظفیم که آنان را دارا باشیم. در راستای امکانات مصرفی هم اداره کل امکانات پزشکی سازمان غذا و دوا امکانات را کدبندی کرده هست.

در نتیجه اهتمام ما این هست که برندهای متفاوت را دارا باشیم، اما ملزم نیستیم که همه برندهای مورد درخواست را دارا باشیم. گاهی وقت ها دلیل مراجعه مریض ها به خارج از بیمارستان، تهیه برندی خاص هست. روئینی در مورد وضع این روزهای بازار دوا و قیاس آن با دوران جنگ، می گوید: من در زمان آغاز جنگ تحمیلی دانشجوی داروسازی بودم، آن زمان هم مباحث کم بودن دوا وجود داشت، اما در آن زمان فهرست دوا های مجاز در کشور اینقدر وسیع نبود. کلا ۳۰۰ قلم دوا داشتیم که باید آنان را در کشور تامین می کردیم.

مدیریت مشخص برای تامین دوا در زمان جنگ

در نتیجه تامین ۳۰۰ قلم دوا نسبت به تامین ۲۰۰۰ قلم دوا کار بسیار راحت تری هست. از سویی در زمان جنگ مدیریت بسیار مشخصی نسبت به تامین داروی مردم اعمال می گردید. ضمن اینکه دوا هم بسیار ارزان تر بود و اغلب دوا ها در داخل کشور تهیه می گردیدند. وی در ادامه گریزی به وضع دارویی کشور قبل از اجرای طرح دگرگونی نظام تندرستی می زند و ادامه می دهد: قبل از اجرای طرح دگرگونی تندرستی و اواخر دولت آقای احمدی نژاد هم بحرانی در حوزه دوا پیش آمد. البته هیچ وقت توان نداریم بگوییم که در کشور اصلا کم بودن دارویی نداریم، لکن تعداد اقلام کم بودن نشان می دهد که وضع دارویی کشور چه طور هست.

به هر حال از وقتی که فهرست دوا های مجاز کشور را افزایش دادیم، عده ای دوا های بسیار گران نرخ هم به فهرست دارویی ما اضافه شده اند. به عنوان مثال در حال حاضر داروهایی داریم که نرخ شان ۶۰۰۰ تومان هست و همزمان شاهد هستیم که نرخ یک آمپول ۱. در نتیجه بار اقتصادی تامین این دوا ها روی دوش وزارت بهداشت سنگینی کرده هست.۵ هر چند که وزارت بهداشت همیشه کوشش کرده این دوا ها را برای مردم تامین کند، اما به هر حال وقتی تعداد اقلام گران فراوان می شود، غیرطبیعی نیست که گاهی کمبودهایی هم دارا باشیم. روئینی اضافه می کند: قبل از اجرای طرح دگرگونی تندرستی، کمبودهای دارویی بسیار جدی گردید و اقلام دارویی کوچک، بزرگ، معمولی و تخصصی دچار کم بودن گردیدند، اما بازار سر انجام مدیریت گردید. در حال حاضر هم تعداد اقلام کم بودن طی یک ماه گذشته رو به افزایش گذاشته که دربردارنده دوا های معمولی و تخصصی و بعضی امکانات مصرفی بیمارستانی هست که در بعضی مورد ها دچار کم بودن هستیم.

بحران نقدینگی و تاثیر آن در بروز کمبودهای دارویی

البته در حال حاضر مدیران کوشش می کنند که میزان این کمبودها را به دست کم برسانند، اما باید دید تا چه اندازه موفق می باشند. البته مدیران واقعا کوشش می نمایند که کمبودها را به دست کم برسانند. باید توجه کرد که راه کاهش اقلام کمبود دارو، تامین نقدینگی برای شرکت های تولیدکننده و واردکننده دوا هست. در نتیجه اگر موفق گردند که این نقدینگی را تامین کنند، فعلا می شود این کمبودها را مرتفع کرد. در نتیجه باید در انتظار ماند و دید که چقدر در کارشان موفق می گردند. رییس داروخانه ۱۳ آبان ماه در مورد میزان کمبودها در این داروخانه، می گوید: نمی شود اظهار کرد که امروز در داروخانه ۱۳ آبان ماه چقدر کم بودن داریم؛ چراکه امکان دارد امروز یک تعداد دوا کم بودن دارا باشیم، اما روز بعد این کمبودها برطرف گردند. در نهایت چرخه تولید و توزیع دوا از ساخت و واردات مواد اولیه یا واردات محصول پایانی دوا آغاز می شود و در همه این مراحل زمان بندی مشخصی وجود دارد.

حال هر کجای این زنجیره متوقف شود، زمان بندی رسیدن دوا به دست مردم بهم می خورد. تا به حال عامل کلیدی نامنظم بودن چرخه تولید و تامین دوا نیز نامنظم بودن تامین مالی عاملان موثر در این چرخه بوده هست. به این معنی که وقتی من دوا را به دست مریض داده ام، باید پولش را از بیمه ها بگیرم، اما اگر بیمه ها در پرداخت شان دیرکرد داشته باشند، توان ندارم پول شرکت های پخش را پرداخت کنم و شرکت های پخش هم توان ندارند از شرکت های تامین کننده دوا، دوا دریافت کند. از سویی شرکت تامین کننده هم توان ندارد دوا و مواد اولیه را بخرد و دوا را ساخته یا وارد کند. در نتیجه چرخه توزیع دوا گسست پیدا می نماید. فرصتی که هنوز از دست نرفته . وی تاکید می کند: باید توجه کرد که کوچک ترین گسست در این چرخه، زمانبندی تامین دوا را دچار صدمه کرده و بدین ترتیب برای راه اندازی دو مرتبه چرخه تامین دوا دو تا سه ماه وقت احتیاج می باشد.

در نتیجه بسته به اینکه چرخه کدام دوا را مختل می کنیم، برگشت آن دوا به زنجیره امکان دارد بین یک تا پنج ماه طول بکشد…

در کمال خوشبختی در مورد دوا های تولید داخل، چون تولیدکننده های متعددی دارند، امکان دارد بتوان این وقفه را کوتاه تر کرد، اما اگر تولیدکننده های دارویی محدود باشند، امکان دارد برای راه اندازی دو مرتبه چهار یا پنج ماه زمان احتیاج باشد. در نتیجه میزان کمبودها متغیر هست. امکان دارد امروز یک داروی تولید داخل یا وارداتی را نداشته باشیم، اما فردا موجود باشد. وی اضافه می کند: البته اینطور نیست که دوا به روز تامین شود، اما فرض کنید دارویی را از قبل ذخیره داشته ایم و الان ذخیره اش تمام می شود. حال تا با شرکت های توزیع مذاکره و آنان را متقاعد کنیم که با وجود اینکه هنوز پول نگرفتید، دوباره به ما دوا دهید، امکان دارد چند روز طول بکشد و در این چند روز دوا نداشته باشیم.

در نتیجه سخن اول را در حوزه تامین دوا، تامین نقدینگی می زند و اگر نقدینگی به موقع تامین نشود، دچار کم بودن می گردیم. در حال حاضر اگر نقدینگی تامین شود، هنوز میتوان مشکل کمبودهای دارویی را کاهش داد. روئینی ادامه می دهد: البته در شایط عادی همیشه داروخانه  ۱۳ آبان ماه به اندازه سه ماه استفاده، ذخیره دارویی دارد. در نهایت آمار فروش سالیانه و استفاده ماهیانه و .

موجود هست و همیشه اهتمام می کنیم که موجودی سه ماه را دارا باشیم،   اما گاهی که نقدینگی کم هست، ظرفیت ذخیره دوا هم کاهش پیدا می نماید و حتی امکان دارد دوا تمام شود. روئینی در مورد میزان مطالبات داروخانه ۱۳ آبان ماه از سازمان های بیمه گر نیز اظهار کرد: بیمه ها در پرداخت های سال ۹۶ حدود پنج تا شش ماه عقب بودند… به صورت مرسوم بیمه ها در داروخانه های سطح شهر بین سه تا پنج ماه دیرکرد دارند.

مطالباتی که قرار هست بروز گردند

وضع در داروخانه ۱۳ آبان ماه هم به همین صورت بوده هست؛  به طوریکه بیمه ها تا یک ماه گذشته،  شهریور و مهر سال ۹۶ را به ما بدهکار بودند. منتها هر دو بیمه مصوبه ای داشتند مبنی بر اینکه مطالبات سال ۹۷ را علی الحساب تامین کنند. در نتیجه هم سازمان تامین اجتماعی و هم بیمه تندرستی هر دو از این قاعده پیروی می کنند و ماه به ماه به صورت علی الحساب بابت سندهای سال ۹۷ مطالبات شان را می پردازند. وی با بیان اینکه می اندیشم تا ۲۰ روز الی یک ماه آینده مطالبات ما از بیمه ها بروز شود و حتی مطالبات سال ۹۶ را بپردازند، اضافه می کند: باید توجه کرد که مرجع نقدینگی داروخانه ها، سازمان های بیمه گر و فرانشیزی هست که مردم می پردازند. طبیعتا وقتی از بیمه ها مطالبه دارا باشیم، به همان میزان هم به شرکت های پخش دوا بدهی داریم.

تا یک ماه گذشته سازمان های بیمه گر هفت تا هشت ماه در پرداخت هایشان به داروخانه ۱۳ آبان ماه عقب بودند، اما حالا آغاز کردند تا مطالبات سال ۹۷ را به صورت بروز بپردازند و اگر به این قول شان عمل کنند و طلب هایشان جبران شود، بحث کم بودن نقدینگی برطرف می شود. روئینی با بیان اینکه وقتی بیمه ها بدهی هایشان را مرتب به داروخانه ها و بیمارستان ها پرداخت کنند، مشکلی نداریم، ادامه می دهد: مشکل به شکلی دقیق زمانی آغاز می شود که ظرفیت بدهی های ما افزایش می یابد و دیگر تامین کنندگان نسبت به تامین کالا مشارکت قبلی را نمی کنند و در آن زمان کم بودن در داروخانه ها مشهود می شود. در حال حاضر وقتی شاهد هستیم دارویی در داروخانه ۱۳ آبان ماه موجود نیست، یعنی در خیلی جاهای دیگر هم وجود ندارد و این مبحث به این معنی هست که اگر نقدینگی به موقع تامین می گردید، می گردید این شرایط را اداره نمود.

وی تاکید کرد: باید بدانیم که گاهی حتی اگر پول هم دارا باشید، دیگر به درد نمی خورد؛  زیرا کارخانه های داروسازی متعاقب درخواست ها دست به تولید می زنند و اینطور نیست که دوا ها را پیش پیش تولید و انبار کنند. زیرا دوا تاریخ استفاده دارد و نمی شود قبل از دریافت تقاضای تولید، آن را تولید کرد.

وقتی که پول دیگر چاره ساز نمی شود!

در نتیجه در دنیا دوا طبق درخواست ها تولید می شود و کارخانه های معتبر برنامه تولید دارند. اینطور نیست که به آنان بگویید فردا برای من این دوا را تولید کن و او هم تولید کند. از سویی برنامه های تولید کارخانه های تولید دوا تا دو الی سه ماه بعد پر شده هست. در نتیجه نمی شود به صورت غیرمنتظره به کارخانه ای اظهار کرد من الان پول دارم، برایم فلان دوا را تولید کن. در نتیجه گاهی حتی اگر پول با دیرکرد هم داده شود، میتوان دوا را تامین کرد، اما زمان هایی هم هست که حتی اگر پول هم دارا باشید توان ندارید دوا را تامین کنید.   وی در پاسخ به اینکه با توجه به شرایط فعلی اگر مشکل نقدینگی برطرف شود تا چند ماه آینده مشکل کمبودها دوا برطرف می شود، می گوید: می اندیشم با اتفاق هایی که در وزارت بهداشت شکل گرفته مقدار زیادی از کمبودهایی که در حال حاضر وجود دارد با تامین نقدینگی ارزی برطرف خواهند گردید. بر این اساس امید دارم آنقدر نقدینگی فراوان باشد که وقتی به شرایط تحریم در آبان ماه ماه می رسیم، ذخیره قابل قبولی در کشور ایجاد نموده باشیم.   

مشکل جدی در بازار دوا وجود ندارد

در حال حاضر مشکل خیلی جدی در بازار وجود ندارد. زیرا تامین دوا هیچ وقت تحریم نبوده و منحصرا مسیر جابه جایی پول دچار مشکل می شده و برای تامین دوا هم مشکلاتی ایجاد می کرده هست. اگر مسوولین در وزارت بهداشت و سازمان غذا و دوا موفق گردند و نقدینگی را به موقع تامین کنند تا مقدار زیادی دوا یا مواد اولیه خریداری و وارد کشور شده و به کارخانجات داروسازی تحویل داده شود تا آنان آغاز به تولید کنند، میتوان مشکلات آینده را اداره نمود. روئینی تاکید می کند: اگر مواد اولیه اغلب دوا های بنیادی برسد، توان داریم آنان را در کشور تولید کنیم. در کمال خوشبختی درصد ناچیزی از دوا ها هستند که واقعا امکان دارد دچار کم بودن و بحران گردند؛ چراکه بیشتر از ۹۵ درصد از اقلام دارویی را توان داریم در داخل کشور تولید کنیم، البته اگر مواد اولیه اش وارد شود.

شرکت های دارویی ریالی برای خرید ارز ندارند

در نهایت یک گروه پر کار و با جدیت احتیاج هست که ۲۴ ساعته به این مبحث بپردازند. البته این کار منحصرا منحصر به سازمان غذا و دوا و وزارت بهداشت نیست و مشارکت خیلی نزدیک بانک مرکزی، گمرکات و. را هم احتیاج دارد؛  چراکه این حوزه ها هم بشدت در بحث بازار دوا دخیلند. به عنوان مثال اگر ماده اولیه ای رسید، بلافاصله ترخیصش کنند و برای تولید به کارخانه ها برسانند، کار با سرعت بیشتری پیش می رود… در نتیجه حتی اگر کارخانه ای به گمرک بدهکار هست، گمرک اذن دهند مواد اولیه اش را ترخیص کند. زیرا کارخانه های داروسازی بشدت دچار بحران نقدینگی هستند. به عنوان مثال دولت ارز در اختیار این کارخانه ها می گذارد، اما آنان ریالی ندارند که این ارز را بخرند. امید دارم با تمهیدات مجموعه های دست اندرکار این بحران هم مثل سال های گذشته زودگذر باشد و حل شود. روئینی در عکس العمل به بعضی سخنان مبنی بر وجود احتکار در بازار دوا، می گوید: به باور من در صنعت دوا اشخاص فرهیخته و سلامتی چه در صنف تولیدکننده، چه در صنف واردکننده و چه در مجموعه های پخش حاضر هستند. البته امکان دارد به ندرت چنین اتفاق هایی بیفتد، اما واقعا چیزی به نام احتکار در شکل وسیع نداریم.

امکان احتکار دوا هست؟

البته امکان دارد گاهی شرکت های پخش دوا بعضی اقلام دارویی را به داروخانه ها ندهند و بگویند که داروخانه بدهکار هست، اما اینکه یک شرکت پخش یا داروخانه دوا را به مقدار فراوان داشته باشد، اما آن را وارد شبکه توزیع نکند، بسیار بسیار کم هست. در مورد امکانات پزشکی امکان دارد این اتفاق افتد، اما در مورد دوا خیلی کم هست. رییس داروخانه ۱۳ آبان ماه در بررسی وضع دارویی کشور، اظهار می کند: در حال حاضر وضع دوا در کشور بحرانی نیست. بویژه در مورد دوا های تولید داخل قطعا بحرانی نداریم.

وضع دوا بحرانی نیست

البته در بعضی اقلام دوا های وارداتی دچار کم بودن هستیم. اگر چاره اندیشی مدیران وزارت بهداشت پاسخ دهد و کارهای به موقع صورت پذیرد، بحران برطرف می شود، اما اگر این چاره اندیشی پاسخ ندهد که البته مختص وزارت بهداشت هم نیست، امکان دارد وارد بحران شویم. به هرحال بیمه ها تحت اختیار وزارت بهداشت نیستند. اگر سازمان های بیمه گر بدهی هایشان را زودتر پرداخت نموده بودند و نقدینگی وارد چرخه تامین و توزیع دوا می گردید، این چرخه می چرخید و دوا وجود اشت. در نهایت وقفه ای که در سال ۹۶ پیش آمد، موجب گردید گاهی چرخه دوا دچار مشکل شود و گاهی کمبودهایی پیش آید. حال اگر چاره اندیشی ها و تمهیدات در این حوزه به سرعت عملی شود و وزارت بهداشت، گمرک، بانک مرکزی و بانک های حامل با سامانه تامین و توزیع دوا معیت کنند، این مشکلات برطرف می شود و اگر هر یک از این بخش ها معیت لازم را نداشته باشند، مشکل تشدید خواهد گردید. روئینی با بیان اینکه در کمال خوشبختی در حال حاضر دوا و قسمتی از امکانات پزشکی در فهرست مواردی هستند که ارز دولتی دریافت می کنند، ادمه می دهد: چند مجموعه باید باهم کار کنند تا چرخه دوا راه افتد. اگر بانک، ارز در اختیار واردکننده یا تولیدکننده دوا بگذارد، اما وارد کننده و تولید کننده از من طلبکار باشد و من نتوانم ریالش را پرداخت کنم، طبیعتا توان ندارد برود و ارز بخرد.

در نتیجه من به عنوان داروخانه باید پول به آنان داده باشم. از سویی سامانه ارزی برای عرضه ارز دولتی به شرکت ها، از آنان تضمین هایی می گیرد که غالبا به صورت نقدینگی هستند و علتش این هست که قطعا جنس مد نظر وارد کشور شود و به شکلی بازدارنده هست. به عنوان مثال اگر کسی بخواهد ۱۰۰۰ یورو ماده اولیه وارد کند، باید تضمین بگذارد که دو مرتبه هم مشکل نقدینگی پیش می آید. وی تاکید می کند: در نهایت در حال حاضر شرایط عادی نیست و باید راه هایی را برای آسان سازی کار در حوزه دارویی پیدا نمایند. در نتیجه راهکارهایی لازم هست که این فرآیندها را آسان سازی کند و تا قبل از ورود به فاز جدی تحریم ها بتوانیم ذخایر شایسته ای را برای کشور ایجاد کنیم.

کار در حوزه دوا آسان سازی شود

وی در ادامه گفت وگو هایش اظهار می کند: ۲۸ سال هست که استاد دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی تهران هستم.  بالاخره در جاهای مختلفی که داروسازان مشغولند، چالش های مختلفی وجود دارد.

شاید عمده این چالش ها را در کاخانجات داروسازی و داروخانه ها ببینید، اما داروسازان در جاهای مختلفی مشغولند.  روئینی ادامه می دهد: در سطح شهر داروسازان واقعا فشار زیادی را برای تامین فایده ای که از یک موسسه اقتصای میتوان انتظار داشت، تحمل می کنند. در عین حال نقش آنان در چرخه معالجه توان دارد بسیار مهمتر از چیزی باشد که در حال حاضر هست.

چالش با اهمیت داروسازان

بر همین اساس دانشکده های داروسازی در حال کوشش هستند تا نقش داروساز را در چرخه معالجه، روزبروز پررنگ تر کرده و به حد استانداردهای جهانی برسانند. بر همین اساس داروسازان در داروخانه های بیمارستانی در دانشگاه علوم پزشکی تهران حضور پررنگ تری در چرخه معالجه دارند و تاثیرگذارترند. چالش کلیدی این هست که به مسوولین چرخه معالجه بقبولانند که از توانمندی های داروسازان در این چرخه استفاده نمایند. در نهایت مملکت برای یک دکتر داروساز هزینه می کند و تعلیم عالی طی هفت سال به صورت رایگان این شخص را پرورش می دهد. در نتیجه این شخص توان دارد در بیمارستان موجب شود که فرآیند معالجه با تندرستی بیشتری انجام شده، دوره اقامت مریض در بیمارستان کوتاه تر شود و هزینه معالجه کاهش یابد تا معالجه برای دولت و مریض ارزان تر تمام شود. وی با بیان اینکه به عنوان مثال در بیمارستان امام خمینی(ره) قسمتی را داریم که دوا های تزریقی بویژه در بخش شیمی درمانی را برای هر مریض خاص آماده می کند، می گوید: این اقدام به این معنی هست که دوا با دقت بیشتری تجویز و در تندرستی بهتری تهیه می شود. علاوه بر این آن قدری که مریض احتیاج دارد، دوا از داروخانه خارج می شود و مریض هم پول همان میزان را می پردازد.

باید توجه کرد که داروسازان در این زمینه ها تعلیم دیده اند و توان دارند بسیار کمک کنند. به هر حال حیف هست که از این توانمندی ها در بیمارستان استفاده نشود. روئینی با بیان اینکه در صنعت داروسازی هم داروسازان فعالند، می گوید: انصافا داروسازان ما در دنیا خواهان زیادی دارند؛ چراکه دارای دانش خوبی هستند. امکان دارد مهارت کافی نداشته باشند که در در خلال کار، مهارت هم اکتساب می کنند، اما دارای دانش بروزی هستند.

داروسازان ایرانی در دنیا خواهان زیادی دارند

متاسفانه بهای کم دوا موجب می شود از این خلاقیت ها و دانش آنان استفاده نشود و صنعت داروسازی جرات سرمایه گذاری در مقادیر بالا و سرمایه گذاری خطر پذیر را نداشته باشد و بدین ترتیب نمی شود از دانش روز داروسازان برخوردار گردید و به دانش قدیمی بسنده می کنند. این درحالیست که امروز داروسازان جوان تر ما فرآورده هایی را در کشور تولید می کنند که اگر ارتباطات ما با دنیا اذن دهد، استعداد صادرات در دنیا را هم دارند. به هر حال امید داریم چه در داروخانه های شهری، چه در بیمارستان ها چه در صنعت های دارویی و. روزهای بهتری را تجربه نماییم. رییس داروخانه ۱۳ آبان ماه در بخش دیگری از گفت وگو هایش درباره کوچ داروسازان با عنوان فرار مغزها نیز می گوید: نباید نام کوچ داروسازان را فرار مغزها گذاشت، لکن باید به آن کوچ مغزها اظهار کرد؛  چراکه اغلب داروسازان ما که از کشور می روند به کشور پشت نمی کنند و ما دائما از ارتباطات شان استفاده می نماییم و برای ما نیروهایی هستند که توان دارند در شرایط خاص به ما کمک کنند… از آنجایی که سطح دانش داروسازی در کشور بالاست، طبیعی هست که شرکت هایی در آن طرف مرزها، خواهان داروسازان ایرانی باشند و این اتفاق می افتد.

کوچ مغزها

بعضی داروسازان کوچ می کنند و بعضی از آنان هم در کشور می مثل و با همه مشکلات، کار و تولید می کنند. هرچند که بعضی هم از کشور کوچ می کنند، اما در کمال خوشبختی افرادی که در این حوزه کوچ می کنند برای ما به عنوان یک پایگاه در آنطرف مرزها عمل می نمایند.

ایسنا- مژگان زینلی

انتهای پیام