علی ماجدی، که حدود دوماه پیش در  پی اجرای قانون منع به کارگیری بازنشستگان، مسوولیت سفارت ایران در آلمان را به کاردار تهران در این کشور اروپایی غربی واگذار کرد و راهی کشور شد و این روزها گاها در بعضی از نشست ها کارشناسی و راهبردی که در مورد سیاست بیگانه کشور برگزار می گردد شرکت کرده […]

علی ماجدی، که حدود دوماه پیش در  پی اجرای قانون منع به کارگیری بازنشستگان، مسوولیت سفارت ایران در آلمان را به کاردار تهران در این کشور اروپایی غربی واگذار کرد و راهی کشور شد و این روزها گاها در بعضی از نشست ها کارشناسی و راهبردی که در مورد سیاست بیگانه کشور برگزار می گردد شرکت کرده و نظرات خود را اعلام می کند، با بیان مطلب فوق ادامه می دهد: اوپایی ها قصد دارند سازوکار SPV را به نحوی طراحی کنند که این سازوکار اجرایی و عملیاتی گردد و شرکت ها بتوانند در چارچوب این ساز و کار فعالیت کنند، در همین راستا موافقت ضمنی آمریکا را نیز لازم دارند؛ چراکه آنان به خوبی می دانند که اگر این توافق حاصل نشود اجرای SPV مشکل می باشد.

این دیپلمات ۷۲ ساله که در حوزه اقتصادی نیز مالک نظر است و مدتی به عنوان معاون بازرگانی و امور بین الملل وزارت نفت با بیژن زنگنه در دولت اول روحانی همکاری کرده است با بیان این که به دلیل کندی و ضعف دستگاه های مالی و دولتی یک سال اول اجرای برجام را برای بهره برداری از مزایای این توافق بین المللی به سادگی از دست دادیم، در بخشی از اظهار کرد وگو خود با ایسنا که متن کامل آن به توصیف زیر است، می گوید: متاسفانه ما منحصرا یاد گرفته ایم خصومت کنیم در حالی که باید قبول کنیم آمریکا هژمونی برتر دنیا است. ما چه دوست دارا باشیم و چه نداشته باشیم این یک حقیقت است و از عدم همکاری ایران با قدرت های هژمون، دیگران سود می برند.

**بعد از خارج شدن آمریکا از برجام، ایران با توجه به اصرار اتحادیه اروپا و کشورهایی همچون چین و روسیه در برجام باقی ماند و اروپایی ها نیز به تهران وعده دادند که با تدوین ساز و کارهایی این زمینه را مهیا کنند که ایران از منفعت های اقتصادی برجام بهره مند گردد. در همین چارچوب تصمیم به راه اندازی ساز و کار ویژه مالی یا همان SPV کردند ولی حالا با گذشت چند ماه هنوز این مبحث اجرایی و عملیاتی نشده است به نظر جنابعالی دلیل کلیدی اجرایی نشدن این ساز و کار چیست؟ آیا در اروپا عزمی در این زمینه وجود ندارد و یا این که آنان به علت فشار آمریکا در اجرای این ساز و کار زمین گیر شده اند؟

 اروپایی ها به دنبال اخذ موافقت آمریکایی ها در مورد spv هستند 

در همین چارچوب تصمیم به راه اندازی ساز و کار ویژه مالی یا همان SPV کردند ولی حالا با گذشت چند ماه هنوز این مبحث اجرایی و عملیاتی نشده است به نظر جنابعالی دلیل کلیدی اجرایی نشدن این ساز و کار چیست؟ آیا در اروپا عزمی در این زمینه وجود ندارد و یا این که آنان به علت فشار آمریکا در اجرای این ساز و کار زمین گیر شده اند؟در اروپایی ها عزم سیاسی برای پشتیبانی و حفظ برجام وجود دارد اما اجرای این عزم سیاسی باید با توافق آمریکا همراه باشد. آنان از نظر گفتاری و رسانه ای از برجام پشتیبانی کرده اند و این پشتیبانی حقیقی است؛ چراکه نگاه آنان به این توافق یک نگاه امنیتی است و اروپا در کنار آمریکا، چین و روسیه صحنه گردان مذاکرات برجام بودند؛ در نتیجه طبیعی است که اروپایی ها بخواهند این دستاورد را از نظر سیاسی و اقتصادی حفظ کنند، اما در صحنه اقتصادی آن چه که ما رویت می کنیم در هم تنیدگی ساختار اقتصادی اروپا با آمریکا و نقش بلامنازع دلار در سامانه مالی و بانکی دنیا است. بنابراین تا آن جایی که من اطلاع دارم اروپایی ها کوشش دارند که ساز و کار SPV را با توافق آمریکایی ها تدوین کنند و در همین چارچوب مذاکره هایی را به صورت با نظم با دولت واشنگتن انجام داده اند. آنان قصد دارند که دولت آمریکا را راضی کنند که سازوکاری ایجاد گردد که اروپایی ها بتوانند با ایران همچنان بده بستان مالی داشته باشند. البته نه به گستردگی پیشین و اگر تاکنون spv اجرایی و عملیاتی نشده به این دلیل است که اروپایی ها در مذاکراتشان با آمریکا به توافق نرسیده اند.

در صحنه اقتصادی دنیا باید نقش دولت ها و شرکت های تجاری را از یکدیگر تفکیک کرد. اگر دولت ها ساز و کاری را مشخص می کنند، این شرکت ها می باشند که مبادلات اقتصادی را انجام می دهند؛ در نتیجه باید این ساز و کار را قبول کنند و آن را انجام دهند، ولی اگر شرکت ها رویت کنند که به دنبال این ساز و کار منفعت های شان تامین نمی توان و حتی امکان دارد مورد تنبیه و جریمه کشوری مثل آمریکا واقع گردند طبیعی است که از اجرای این ساز و کار سر باز می زنند و دولت ها نیز توان ندارند آنان را وادار کنند که این ساز و کار را اجرایی و عملیاتی کنند. با توجه به این مبحث اروپایی ها قصد دارند سازوکار SPV را به نحوی طراحی کنند که این ساز و کار اجرایی و عملیاتی گردد و شرکت ها بتوانند در چارچوب این ساز و کار فعالیت کنند، در همین راستا موافقت ضمنی آمریکا را لازم دارند. آنان به خوبی می دانند که اگر این توافق حاصل نشود اجرای SPV مشکل می باشد.

 *با توجه به گفت وگو شما مبنی بر این که اروپایی ها قصد دارند با آمریکا در این زمینه به توافق برسند این سؤال مطرح می گردد که اگر آمریکا عزمی برای دستیابی به توافق در این زمینه با اروپایی ها دارد به چه سبب از برجام خارج گردید؟ این در حالتی است به نظر می آید که آمریکایی ها در کوشش می باشند تمام ساز و کارهای مالی ایران را ببندند و تهران را در این زمینه در تنگنای شدید قرار دهند؛ در نتیجه این انتظار وجود ندارد که با اروپا در این زمینه به توافق برسند؟

ایران و برجام بخش کوچکی از مجموعه داد و ستدها بین اروپا و آمریکا هستند 

  اروپا و آمریکا در کنار مشکلات زیادی که با یکدیگر دارند، دارای در هم تنیدگی شدیدی می باشند که این مبحث را میتوان در مساله های اقتصادی، امنیتی و سیاسی ندید. هنوز تعدادی از کشورها در اروپا در ارتباط با مساله امنیت نگاهشان به آمریکا است. اروپایی ها با توجه به این هم در تنیدگی وادار می باشند که در ارتباط با زیادی از مسائل با آمریکایی ها به توافق برسند و مسائل را با اشتراک نظر به پیش ببرند. ایران و برجام نیز بخش کوچکی از مجموعه داد و ستدها بین اروپا و آمریکا است و در حال حاضر آن قدر مسائل فرا آتلانتیکی بین اروپا و آمریکا وجود دارد که امکان دارد در این بین مبحث ایران و برجام نیز قربانی گردند، ولی در کنار این مبحث باید به این مساله توجه داشت که برجام من جمله انگشت شمار توافقاتی است که کشورهای عضو اتحادیه اروپا در ارتباط با آن به صورت یکپارچه عمل کردند و آنان قصد ندارند این موفقیت را از دست بدهند.

* نقاط ناتوانی ایران در چه زمینه هایی است؟

ــ ــ در گفتگوها اتمی دو طرف در ارتباط با ریز مسائل با یکدیگر اظهار کرد وگو کردند در آن زمان ما تحت فصل هفت منشور سازمان ملل بودیم و از نظر امنیتی این امر برای ما مبحث مهمی بود؛ چراکه یک اجماع جهانی بر علیه ایران وجود داشت. ایران جزء انگشت شمار کشورهایی است که به وسیله برجام توانسته از ذیل فصل هفت منشور سازمان ملل خارج گردد و اروپایی ها از این مساله به خوبی آگاه می باشند و می دانند که خارج شدن ایران از ذیل این فصل منشور سازمان ملل چقدر برای تهران با اهمیت بوده است. در نتیجه بیان می کنند ایران از منفعت های سیاسی و امنیتی برجام بهره برده است. آنان اعتقاد دارند که این نتیجه ای است که ایران به سادگی آن را از دست نمی دهد چون که مسائل امنیتی و سیاسی چیز اندکی برای ایران نیست.

باید به این مبحث توجه داشت که عرصه بین الملل، عرصه بده بستان است و در قضیه SPV نیز با توجه به بده بستان هایی که وجود دارد مشخص نیست که چه موقع این ساز و کار پایانی می گردد و اگر پایانی نیز شد به چه میزان اجرایی می گردد؟. جزئیات در این زمینه بسیار با اهمیت است و همین کار را سخت می کند، به گفته آلمانی ها  “شیطان در جزئیات است”. جزئیات در این زمینه بسیار با اهمیت است و همین کار را سخت می کند، به گفته آلمانی ها  “شیطان در جزئیات است”.

* در عزم اروپایی ها جهت ایجاد SPV شکی نیست اما قدرت و توان اروپایی ها در این زمینه کم است، از دیگر سو آنان قصد دارند وقتیSPV اعلام می گردد، زمینه برای اجرایی شدن داشته باشد هر چند که دامنه آن محدود و کوچک باشد. به نظر شما این آنالیز درست است؟

* شما اشاره کردید که امکان دارد دامنه SPV بسیار محدود باشد، در همین چارچوب بعضی در داخل کشور اعتقاد دارند که اروپا به دنبال اجرای سیاست نفت در مقابل غذا است. به نظر شما این آنالیز درست است؟در عمل دامنه اختیارات ما به ویژه در بحث ساز و کارهای مالی و انجام مبادلات تجاری مکررا در حال محدود شدن است. طرف های مقابل اهتمام می کنند ساز و کار مالی ما را کانالیزه و محدود کنند و ایران را در تنگنا قرار دهند.

* این سیاست کلیدی آمریکایی هاست و اروپایی ها نیز توان ندارند به سادگی در مقابل این مبحث ایستادگی کنند؛ چراکه تنگنا های خاص خود را دارند، ولی من اعتقاد دارم که این ساز و کار تنها به مبحث نفت در مقابل غذا چکیده نخواهد شد. * شما در اظهارات خود مکررا به مبحث تنگنا اروپا در اجرای این ساز و کار اشاره کردید  ولی حقیقت در صحنه جامعه ما این است که وضع اقتصادی کشور آشفته است و اگر بخواهیم شعار را کنار بگذاریم تحریم ها بر روی زندگی مردم ایران تاثیر جدی گذاشته است. نظر شما در مورد این انتظار به وجود آمده چیست و کشورباید  در برابر این مبحث چه کند؟

یک سال اول اجرای برجام را از دست دادیم 

  اگر در زمان برجام یک انتظار نادرستی در ارتباط با تاثیرات این توافق بین المللی بر روی زندگی اقتصادی مردم به وجود آمد به نظر می آید در مورد SPV نیز چنین وضعیتی در حال شکل گیری است، چنان که بعضی از مردم می اندیشند که اجرای این ساز و کار تاثیر عمده ای در حل مشکلات اقتصادی و ناکارآمد کردن تحریم ها دارد. نظر شما در مورد این انتظار به وجود آمده چیست و کشورباید  در برابر این مبحث چه کند؟ من هم پذیرای این مبحث هستم که از برجام یکسری انتظاراتی وجود داشت که این توقع ها قابل تحقق نبود و در حجم برجام نیز نبود. اما با اجرای این توافق تحولاتی نیز اتفاق افتاد من جمله این که دست ما برای فروش نفت باز شد و تعدادی از شرکت های اروپایی برای حضور در بازار ایران به کشورمان عزیمت کردند و اقداماتی را در این زمینه  انجام دادند. در ارتباط با فاینانس و تامین مالی پروژه ها نیز گفتگوها و توافقات خوبی صورت گرفت ولی ما نتوانستیم در عمل در این زمینه توفیقی به دست بیاوریم.

 ایران نباید خود را برابر ترامپ قرار می داد 

در آلمان، ژاپن و ایتالیا توافقات خوبی در این زمینه به دست آمد ولی عملیاتی نشد که البته غیر از مسائل داخلی و ناتوانی هایی که وجود داشت بحث آمدن ترامپ و گفت وگو هایی که بر علیه این توافق مطرح کرد در این زمینه موثر بود چون که تمام کانال های مالی در انتظار بودند که نگاه کنند در عمل دونالد ترامپ چه سیاستی را برابر برجام اتخاذ می کند. یک سال اول اجرای برجام مجال بسیار خوبی بود، ولی متاسفانه این مجال را از دست دادیم. کندی دستگاه های مالی و دولتی موجب گردید که ما نتوانیم در سال اول  که همچنان دموکرات ها در آمریکا بر روی کار بودند بهره برداری لازم را از این توافق دارا باشیم. وقتی که برجام در حال اجرا شدن بود در مبحث تامین مالی پروژه ها مساله اسنپ بک ابهاماتی را به وجود آورده بود. در هنگامی که در آلمان بودم متوجه گردیدیم که یکسری تنگناها با توجه به این مبحث وجود دارد، در نتیجه سامانه های مالی می ترسیدند که به صورت عملی وارد فایناس گردند، اگر چه امور بانکی انجام می شد ولی تامین مالی پروژه ها دچار ابهام بود. تیم مذاکره کننده کشور برای حل این مشکل اقدام کرد تا اُفِک به صورت صریح نظر خود را در ارتباط با مبحث اسنپ بک اعلام کند، این اقدام در آخر دولت اوباما صورت گرفت و اگر دموکرات ها انتخابات رئیس جمهوری آمریکا را می بردند گشایش هایی ایجاد می شد ولی با آمدن ترامپ و حتی پیش از خارج شدن این کشور از برجام همه چیز به یک باره دچار رکود شد و افک نیز هیچ گونه دیدگاهی را عرضه نکرد؛ در حالی که بانک ها معتقد بودند که باید افک نظرش را دو مرتبه به صورت صریح در مورد اسنپ بک بیان کند چون که آنان معتقد بودند این یک قانون نیست، لکن تفسیری است که باید عرضه گردد.

مساله دومی که باید توجه داشت این است که در حال حاضر شرکت های اروپایی تحت نظارت شدید آمریکا قرار دارند و آنان به دو دلیل بیم از تنبیه شدن از سوی آمریکا و علاوه بر این از دست دادن بازار خود در این کشور تمایلی برای حضور در بازار ایران ندارند، چون که تنیدگی مالی آنان با آمریکا اصلا قابل قیاس با تنیدگی شان با ایران نیست.

* ترامپ در مقابل ما جای گرفت و یا ما در مقابل ترامپ قرار گرفتیم؟ با توجه به این که آمریکا از برجام خارج گردید به نظر می آید ایران راه حلی نداشت که در مقابل آمریکا قرار بگیرد؟

چه بخواهیم و چه نخواهیم، آمریکا هژمونی برتر دنیا است

در مقطعی که ترامپ بر روی کار آمد، خیلی ها اظهار می کردند که ایران نباید خود را برابر آمریکا قرار دهد، ولی افرادی که ایران را به این سمت بردند طبق یک اندیشه اشتباه فکر می کردند که این به سود کشور است. باید قبول کنیم که آمریکا هژمونی برتر دنیا است. ما چه دوست دارا باشیم و چه نداشته باشیم این یک حقیقت است. در زمان اوباما او اهتمام می کرد که با توافق و یارگیری امور را در صحنه جهانی به پیش ببرد  ولی ترامپ کوشش دارد که با قلدری کار را انجام دهد. در همین چارچوب حالا شاهد هستیم که ارتباط فراآتلانتیکی آمریکا دچار مشکل شده است و یا این که واشنگتن و شهر پکن در امور اقتصادی با یکدیگر اختلاف نظرات جدی دارند ولی در کنار این اختلاف نظرها، نقش هژمونی برتر آمریکا سر جایش باقی است. در راستای برجام ترامپ اعتقاد داشت که این توافق نتیجه ای برای آمریکا نداشته است.

* به نظر شما ایران باید در مقابل این اندیشه آمریکا چه رفتاری از خود نشان می داد?

باید نوع نگاهمان را به دنیا با توجه به وضع بین المللی تغییر دهیم 

ــ او اظهار می کرد اروپایی ها به علت مسائل امنیتی به برجام احتیاج دارند، در حالی که آمریکا مشکلی از نظر امنیتی ندارد. ــ اروپایی ها و آمریکایی ها به ما اظهار می کردند که ما قبول داریم ایران یکی از قدرت های کلیدی منطقه است، اما این قدرت باید سازنده باشد. باید در منطقه احساس امنیت ایجاد کند. آنان اظهار می کردند ایران حالت تهاجمی در منطقه دارد و رفتارش باید سازنده تر از وضع کنونی باشد. درست است که بودجه دفاعی ما کمتر از دیگر کشورهای منطقه است و یا این که دو قرن است که ایران در هجوم به هیچ کشوری پیش قدم نبوده است، ولی در این جا بحث امنیت و احساس امنیت مطرح است. خیلی از اروپایی ها به ما اظهار می کردند که کشورهای عربی به آنان گفته اند که ما از ایران می ترسیم چون حالت تهاجمی دارد. در حقیقت از ما این احساس امنیت را دریافت نمی کردند. در حالی که ما خوب تر از این توان داریم در دنیا عمل کنیم. ما باید قبول کنیم که دنیا با نوع نگاه ما مشکل دارد.

* با توجه به این اظهارات آیا شما معتقدید که ایران باید وارد مذاکره دو مرتبه با آمریکا در ارتباط با مبحث برجام می شد؟

به چه سبب وقتی به وضعیت اجبار می رسیم، مذاکره می کنیم؟

کارهای خودسرانه در عرصه بین الملل موجب تامین منفعت های ملی کشور نمی توان

ما باید نوع نگاهمان به دنیا را با توجه به وضع بین المللی تغییر دهیم و تا وقتی که نوع نگاه مان تغییر نکند، این مشکلات همچنان وجود خواهد داشت. به عقیده من مشکلی نداشت که ما وارد مذاکره شویم. ما همیشه نشان داده ایم که وقتی دچار اجبار می گردیم مذاکره می کنیم به چه سبب باید این چنین باشد؟ ما حتی نتوانستیم طی این مدت اعتماد اروپایی ها را جلب کنیم. اروپایی ها با ما کار می کنند ولی به ما اعتمادی ندارند. شاهد هستیم که طی این چند وقت چه مسائلی بین ایران و اتحادیه اروپا پیش آمده است. من نمی خواهم مسائل را بازگو کنم ولی این رخدادهای موجب شده که اعتماد اروپایی ها به ایران از بین برود. با دو، سه عمل اشتباه، اعتمادی که در حال ایجاد شدن بود نابود شد.

* باید به افرادی که اعتقاد دارند با انجام بعضی از عملیات ها و یا خودسری ها میتوان منفعت های ملی کشور را تامین کرد، صریحا اظهار کرد گمان آنان اشتباه است و کارهای آنان نه در راستای افزایش قدرت ایران لکن ضد قدرت است. * در حال حاضر به غیر از برجام ما با چالش هایی دیگری با اروپا رو به رو هستیم، چنان که شاهد هستیم دانمارک، هلند و آلبانی اقدام به اخراج دیپلمات های ایران کرده اند به این دستاویز که ایران می خواسته کارهای تروریستی در این کشور انجام دهد. از سوی دیگر شاهد بازداشت دیپلمات ایرانی در آلمان هستیم.

اروپایی ها با یک دوگانگی در سیاست ایران رو به رو شده اند

  جدا از این که مدعیات طرح شده از سوی اروپا در مورد ایران درست است یا نه، بعضی در کشور بیان می کنند که اروپایی ها با ایجاد این چالش ها و ادعاها قصد دارند فرار به جلو داشته باشند به نحوی که ایران نتواند در مورد مبحث SPV از آنان مطالبه کند. اروپایی ها در مورد ادعاهایی که مطرح کرده اند اسنادی آورده اند که ما توان نداریم آن را به سادگی رد کنیم. ما شاهد هستیم در هنگامی که آقای روحانی به اتریش عزیمت می کند مسائل آلمان به وقوع می پیوندد. پیش از آن نیز مسائل دیگری وجود داشت. آنان با یک دوگانگی در سیاست ایران رو به رو شده اند، آنان شواهدی برای مدعیات خود دارند که توان دارند بر روی آن دست بگذارند و در این جا است که من می گویم این کارهای این احساس اعتماد و امنیت را دچار مشکل می کند. ما در داخل کشور با سوژه ای مثل “عملیات خودسرانه”

* با توجه به این سخنان  یعنی شما می گویید ما در خارج از کشور شاهد انجام بعضی از عملیات خودسرانه از سوی ایران هستیم بدون این که دستگاه های مسئول من جمله وزارت امور خارجه از آن اطلاع داشته باشند؟

دستگاه های امنیتی نسبت به انجام کارهای خودسرانه تعدادی در خارج از کشور به نام ایران هوشیار باشند 

ما در داخل کشور با سوژه ای مثل “عملیات خودسرانه” رو به رو هستیم، آیا توان داریم منکر شویم که در خارج از کشور نیز نمونه ای از این رخدادهای رخ نمی دهد؟ عملیات هایی که اعتماد را دچار صدمه می کند. دست کم شاید بتوان اظهار کرد این عملیات ها به نام ایران صورت می پذیرد. نگاه کنید کار جاسوسی با بعضی از کارهای فرق دارد. به طور مثال در مقطعی مطرح شد که آمریکایی ها از آلمان جاسوسی می کنند و حتی تلفن همراه تلفن خانم آنگلا مرکل را نیز شنود می کنند. دو کشور آلمان و آمریکا با توجه به هژمونی برتر دولت واشنگتن اهتمام کردند که جزییات این مبحث چندان بر ملا نشود و بدون این که در مورد آن سر و صدای چندانی ایجاد کنند به مرور زمان آن را حل کردند و کوشش کردند که دیگر چنین اتفاق هایی رخ ندهد اما وقتی که در ارتباط شما با کشورهای اروپایی در یک دوره سه، چهار ساله چندین مورد از این چنین مسائل به وقوع می پیوندد و از دیگر سو آن ارتباط تنگاتنگ نیز وجود ندارد این مسائل مشکلاتی را ایجاد می کند و اعتماد و امنیتی که باید وجود داشته باشد را از بین می برد. ما احتیاج داریم که یک نوع احساس امنیت و اعتماد نسبت به ایران در دنیا ایجاد کنیم و از انجام مواردی که موجب آسیب زده شدن این اعتماد می گردد اجتناب کنیم و اگر کسانی به طور مثال منافقان  به نام ایران اقدام به انجام بعضی ازعملیات های خراب کارانه می کنند، باید بتوانیم آن را اثبات کنیم و این اعتماد را به وجود بیاوریم که این کارهای در حالی به نام تهران صورت می پذیرد که از سوی ایران انجام نشده است. باید آنقدر در دستگاه های امنیتی مان سیطره در مورد این مباحث  وجود داشته باشد که اول مطمئن شویم که کسانی در داخل کشور این چنین کارهای را انجام نمی دهند و اگر اندک ایرانیانی در خارج از کشور به نام ایران این کارهای را انجام می دهند باید بتوانیم این مبحث را اثبات کنیم. ایجاد اعتماد امری زمان بر است ولی خراب کردن آن راحت است، متاسفانه بعضی می اندیشند که با انجام بعضی از کارهای خودسرانه توان دارند منفعت های کشور را تامین کنند در حالی که این اشتباه است.

* این نشان دهنده قدرت نیست، لکن ضد قدرت است. بررسی شما از این سیاست چیست؟

با انجام گفتگوها مخفی کشورهای دیگر را بدهکار خود کنیم

 * جدیدا ایران اعلام نموده است که با توجه به چالش های به وجود آمده بین تهران و اتحادیه اروپا ایران می خواهد که در نوع همکاری های خود با اتحادیه اروپا تجدیدنظر کند و در مرحله اول به احتمال زیاد همکاری های ایران با این اتحادیه در حوزه مقابله با ترانزیت مواد مخدر و مهاجران قطع خواهد شد. بررسی شما از این سیاست چیست؟ به نظرم این سیاست نیز راه به جایی نمی برد و در حقیقت راه حل درستی نیست. بعضی اوقات نیازی نیست که در مقابل یک مبحث عکس العمل روشن و علنی دارا باشیم، لکن توان داریم اجتناب کنیم و با انجام گفتگوها مخفی کشورهای دیگر را بدهکار خود کنیم و در موقع مناسب به آنان بگوییم که ما می توانستیم در مقابل اقدام شما عکس العمل نمایش دهیم ولی این کار را انجام ندادیم و طبق نگاه به آینده حرکت کردیم. اروپایی ها در بحث مقابله با مواد مخدر وامدار ما می باشند ولی ما قادر نبوده ایم کارهای خود در این زمینه را به خوبی تصریح کنیم و این “کالا” از دیگر سو مشکل دیگری که ما با آن مواجه هستیم این است که ما در معرفی مزایاییی که از آن برخورداریم کم کاری کرده ایم و قادر نبوده ایم به خوبی این مزایا را معرفی کنیم. اروپایی ها در بحث مقابله با مواد مخدر وامدار ما می باشند ولی ما قادر نبوده ایم کارهای خود در این زمینه را به خوبی تصریح کنیم و این “کالا” را به خوبی به دنیا به فروش برسانیم.

* البته این مساله منحصرا مربوط به وزارت امور خارجه نیست و دیگر دستگاه های مربوط نیز در این زمینه مسئول می باشند. آیا  این آنالیز را قبول دارید؟

* با توجه به اظهارات شما شاید بتوان اظهار کرد که یکی از مشکلات کلیدی در کشور این است که سامانه یکپارچه ای در سیاست بیگانه ایران وجود ندارد…

آیا  این آنالیز را قبول دارید؟سیستم  تصمیم گیری در ایران یکپارچه است ولی . در مذاکره با آلمانی ها و اروپایی ها، آنان خیلی مواقع به ما گفته اند که سامانه یکپارچه ای در ایران برای تصمیم گیری وجود ندارد.

* من متخصص مسائل داخلی نیستم ولی آثار این خطاهای سهوی و یا عمدی را در سیاست بیگانه کشور رویت می کنم. در نتیجه به نظر می آید که انجام بعضی از کارهای متقابل از سوی وزارت امور خارجه در همکاری با کشورهای دیگر جهت پاسخگویی به فشار افکار عمومی است؟

در مدت موخر تاثیر مشکلات داخلی بر روی سیاست بیگانه به صورت بی پیشینه ای پر رنگ شده است

* شما در اظهارات خود اظهار کردید که شاید لازم نیست در مقابل هر گونه اقدامی علنا در عرصه سیاست بیگانه عکس العمل نشان داد، ولی در  مورد چالش های اخیر رخ داده بین ایران و اروپا با این که وزارت امور خارجه بعضی از کارهای را انجام داد اما تعدادی از رسانه ها و بعضی از گروه های سیاسی اعتقاد دارند که وزارت امور خارجه در این زمینه منفعل بوده است. در نتیجه به نظر می آید که انجام بعضی از کارهای متقابل از سوی وزارت امور خارجه در همکاری با کشورهای دیگر جهت پاسخگویی به فشار افکار عمومی است؟وقتی در یک کشوری سیاست بیگانه اصل می گردد به جای این که زندگی مردم و معیشت مردم اصل باشد، چنین وضع هایی به وجود می آید. متاسفانه اختلاف های داخلی در کشور تاثیر زیادی بر روی سیاست بیگانه ایران دارد.  در حالی که ما چنین چیزی را در کمتر کشوری شاهد آن هستیم.  در ایران قسمتی از رسانه ها سیاست بیگانه را قربانی منفعت های حزبی و گروهی خود می کنند.

مسائل سیاست بیگانه را حیثیتی نکنیم 

در مدت موخر تاثیر مشکلات داخلی بر روی سیاست بیگانه به صورت بی پیشینه ای پر رنگ شده است.

* از سوی دیگر من می اندیشم یکی دیگر از مشکلات در کشور این است که ما زیادی از مسائل در حوزه سیاست بیگانه را حیثتی می کنیم در حالی که این سیاست خطایی است، چون که مبحث بده بستان در سیاست بیگانه حاکم است و این بده بستان موردی نیست لکن در بر گیرنده یک مجموعه است. آیا اطلاعی از وضع پرونده وی دارید؟

استرداد «اسدی» از آلمان به بلژیک یک فرمان اروپایی بود 

* وقتی که آقای اسدالله اسدی، دیپلمات ایرانی در وین را در آلمان دستگیر نمودند شما در آن زمان سفیر ایران در این کشور بودید. ما در سفارت ایران در آلمان کوشش زیادی کردیم که وی به بلژیک استرداد نشوند، اما این تصمیمی بود که در داخل اتحادیه اروپا گرفته شده بود. وقتی ما در این زمینه اعتراض نمودیم طرف های اروپایی به ما اظهار کردند که این یک فرمان اروپایی است و قوه قضاییه مستقل از قوه مجریه است.

* همان چیزی که ما در داخل کشور به طرف های بیگانه می گوییم. به نظر شما ایران در حال حاضر باید چه طور مشی کند که تبعات این نشست ضد ایرانی کاهش پیدا کند؟

نشست ورشو را حیثیتی نکنیم 

 * بر طبق آن چه که در رسانه ها اعلام گردیده است قرار است در ۲۴ و ۲۵ بهمن ماه با همکاری دولت آمریکا و لهستان جلسه ای ضد ایرانی در ورشو به دستاویز مداخله های ایران در منطقه برگزار گردد. به نظر شما ایران در حال حاضر باید چه طور مشی کند که تبعات این نشست ضد ایرانی کاهش پیدا کند؟ این مبحث احتیاج به سیاست گذاری منسجمی دارد. در بحث برجام نیز یکی از کشورهای اروپایی که با این توافق بین المللی مشکل داشت، لهستان بود. البته عاملان مختلفی در مخالفت این کشور با توافق بین المللی موثر بود و منحصرا مبحث ایران نبود. از دیگر سو باید به این مبحث نیز توجه داشت که آمریکایی ها در امور داخلی اتحادیه اروپا مداخله می کنند. آنان کوشش دارند که این اتحادیه را از هم بپاشند. حتی در امور داخلی آلمان نیز مداخله می کنند و کوشش دارند که راستگراها که به شکلی مخالف اتحادیه اروپا می باشند در این کشور تقویت گردند. در حال حاضر یکی از مهمترین چالش ها بین آلمان و آمریکا همین مبحث است، اگر چه آنان این اختلافات را رسانه ای نمی کنند. در بحث ورشو نیز به جای این که این مبحث را مبدل به چالش و یک مبحث حیثیتی کنیم باید آن را مدیریت کنیم. سیاست بیگانه امری ظریف و هنرمندانه است. زیادتر به هنر نزدیک است، ریزه کاری هایی در آن وجود دارد که اگر به آن توجه نکنیم، به ضررمان تمام می گردد. ما به جای این که در ارتباط با این مبحث سر و صدای رسانه ای کنیم باید آن را مدیریت کنیم، با کشورهای دیگر رایزنی کنیم و بگوییم با اهمیت امنیت خاورمیانه است و اگر آنان به دنبال صلح و امنیت در منطقه می باشند باید کل خاورمیانه را موردنظر دریافت کنند و این که در این چنین اجلاس ها باید طرح ایران و دیگر کشورها برای تحقق صلح در منطقه مورد توجه قرار بگیرد. ما باید به برگزار کنندگان این نوع اجلاس ها بگوییم که اگر شما دلسوز منطقه هستید باید کل منطقه را موردنظر قرار دهید.

* به نظر شما در سال ۲۰۱۹ مهمترین چالش ایران در عرصه سیاست بیگانه چه می باشد؟

از عدم همکاری ایران با قدرت های هژمون، دیگران سود می برند 

   مساله برجام همچنان در سال ۲۰۱۹ برای ایران با اهمیت است. به علت این که این مبحث با اقتصاد، سیاست و امنیت ایران گره خورده است. برجام منحصرا یک توافق اقتصادی نبود، لکن مجموعه ای از مساله های سیاسی، امنیتی و اقتصادی بود. ما باید اهتمام کنیم برجام و آن چه را که تاحالا به دست آورده ایم را حفظ نماییم. تعاملمان را با اروپایی ها را  گسترش دهیم. باید طبق منفعت های مالی با روسیه و چین کار کنیم و در سیاست گذاری ها منحصرا بر مبنای منفعت های ملی حرکت کنیم. ما متاسفانه طبق نوع  نگاه مان می خواهیم یک قدرت هژمونی را در دنیا حذف کنیم، در حالی که این قدرت حذف شدنی نیست و دیگران نیز آن را حذف نمی کنند، لکن با آن کار می کنند و قدرت آن را سازمان دهی می کنند. قدرت هژمون به صورت مرسوم می خواهد با زورگویی کارش را پیش ببرد و این هنر شما است که در کنار همکاری با این قدرت وی را نیز کنترل کنید و زیر بار زور نروید.

* شما در اظهارات خود اشاره کردید که ایران باید ارتباط حداقلی خود را با اروپا حفظ کند، ولی در حال حاضر طی ماه های موخر شاهد هستیم که اروپایی ها مساله “موشکی” ما وقتی با یک قدرت کار نمی کنیم و آن را حذف می کنیم دیگران با آن کار می کنند و از نبود ارتباط ما با قدرت هژمون و خلاء ایجاد شده در راستای منفعت های خود بهره برداری می کنند. * شما در اظهارات خود اشاره کردید که ایران باید ارتباط حداقلی خود را با اروپا حفظ کند، ولی در حال حاضر طی ماه های موخر شاهد هستیم که اروپایی ها مساله “موشکی” ایران را مطرح کرده اند و حتی در این ارتباط اطلاعیه ای هایی را منتشر نموده اند. آیا امکان دارد این مبحث مبدل به بحران تازه ای بین ایران و اتحادیه اروپا گردد؟

  فرانسوی ها تاحالا چندین بار در ارتباط با مسائل موشکی ایران موضع های تندی را اتخاذ کرده اند، در مقابل این مبحث ایران تاکید دارد که در مورد مسائل موشکی اش با هیچ کشوری مذاکره نمی کند. آیا امکان دارد این مبحث مبدل به بحران تازه ای بین ایران و اتحادیه اروپا گردد؟ باید به این مبحث توجه داشت که حق ایران است که برای دفاع از خود از فناوری موشکی بهره مند باشد. ایران خارج از تعهدها بین المللی در این زمینه عمل نکرده است و اگر اروپایی ها در این زمینه دلواپس می باشند منحصرا نباید به مبحث ایران توجه نمایند. ما حالا شاهد این هستیم که دیگر کشورهای منطقه نیز از این فناوری استفاده می نمایند.

* شما حدود دو ماه گذشته به دنبال اجرای قانون منع به کارگیری بازنشستگان از سفارت ایران در آلمان به تهران باز گشتید، حالا وضع سفارت ایران چه طور است و آیا سفیر جدید مشخص شده است؟

  در نتیجه آنان باید کل منطقه را مد نظر داشته باشند نه این که منحصرا نظرشان بر روی یک کشور خاص باشد.

اظهار کرد وگو از خبرنگار ایسنا: اکرم احقاقی

دبیر: آرش محمدیان

انتهای پیام