مدیریت هوشمند زیرساخت‌های انرژی در شرایط بحرانی؛ دستاوردهای استراتژیک منطقه ۸ عملیات انتقال گاز
مدیریت هوشمند زیرساخت‌های انرژی در شرایط بحرانی؛ دستاوردهای استراتژیک منطقه ۸ عملیات انتقال گاز

به گزارش خبرنما در شرایطی که امنیت انرژی به یکی از ارکان اصلی بقای اقتصادی و سیاسی کشورها تبدیل شده است، مدیریت پایدار شبکه‌های انتقال گاز، به‌ویژه در مناطق حساس مرزی، اهمیتی دوچندان می‌یابد. در چهار ماه اخیر، منطقه ۸ عملیات انتقال گاز ایران، با تمرکز بر دو محور «حفظ پایداری مصرف داخلی» و «تضمین […]

به گزارش خبرنما در شرایطی که امنیت انرژی به یکی از ارکان اصلی بقای اقتصادی و سیاسی کشورها تبدیل شده است، مدیریت پایدار شبکه‌های انتقال گاز، به‌ویژه در مناطق حساس مرزی، اهمیتی دوچندان می‌یابد. در چهار ماه اخیر، منطقه ۸ عملیات انتقال گاز ایران، با تمرکز بر دو محور «حفظ پایداری مصرف داخلی» و «تضمین حداکثری صادرات گاز»، اقدامات گسترده‌ای را در راستای ارتقای تاب‌آوری زیرساخت‌های استراتژیک کشور به مرحله اجرا درآورده است.

مدیریت عملیاتی و پایداری شبکه در شرایط جنگی

با توجه به چالش‌های ناشی از تنش‌های نظامی اخیر (که تحت عنوان جنگ تحمیلی سوم از آن یاد می‌شود)، اولویت نخست مدیریت منطقه، دستیابی به انتقال ایمن، پاک و پایدار گاز با هدف بهره‌وری حداکثری از ظرفیت‌های صادراتی بوده است. برخلاف دوران ثبات، مدیریت شبکه در این چهار ماه با رویکرد «مدیریت بحران» پیش رفته است.

برای مقابله با نوسانات تقاضا و تضمین پایداری شبکه در شمال‌غرب کشور—به‌ویژه با پیش‌بینی افزایش نیاز در ماه‌های سرد سال—یک ساختار تصمیم‌گیری سریع و منقطع ایجاد شده است. برگزاری نشست‌های منظمِ «هماهنگی عملیات، کنترل پروژه و مدیریت مصرف» به صورت دو هفته یک‌بار، بستری را فراهم آورده تا پروژه‌های اصلاحی و تقویت‌کننده شبکه، با سرعت و دقت بالایی تعریف و اجرا شوند. این رویکرد سیستماتیک، مانع از بروز اختلال در توزیع گاز در مناطق حساس شده و هم‌زمان، مسیر صادرات را برای تداوم جریان گاز به کشورهای همسایه هموار کرده است.

بازسازی و نوسازی زیرساخت‌ها؛ رویکرد فنی و هوشمند

در بخش عملیات فنی و نگهداری خطوط لوله، تمرکز اصلی بر «هوشمندسازی» و «رفع نقاط آسیب‌پذیر» بوده است. حجم فعالیت‌های انجام‌شده در این چهار ماه، نشان‌دهنده تعهد به حفظ سلامت زیرساخت‌های حیاتی در شرایط سخت است. از جمله مهم‌ترین اقدامات فنی در این حوزه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • پیگرانی هوشمند و نشت‌یابی: به‌کارگیری تکنولوژی‌های نوین در پیگرانی هوشمند خطوط ۳۶ و ۴۰ اینچ و انجام عملیات دقیق نشت‌یابی در طول ۱,۳۹۰ کیلومتر از خطوط لوله.
  • تضمین سلامت فیزیکی خطوط: انجام عملیات ولتاژگیری در ۲,۷۵۰ کیلومتر از شبکه و تعویض پوشش محافظتی در مساحت ۲,۹۶۶ مترمربع از خطوط لوله جهت جلوگیری از خوردگی و فرسایش.
  • نگهداری پیشگیرانه: انجام عملیات‌های تخصصی نظیر تسطیح و مرمت خطوط، بازرسی دوره‌ای شیرهای خودکار، ایستگاه‌های حفاظت از زنگ و بررسی دقیق لانچرها و رسیورهای خطوط لوله.

تقویت ایستگاه‌های صادراتی و پروژه‌های توسعه‌ای

علاوه بر نگهداری خطوط اصلی، ارتقای ایستگاه‌های میانی و نقاط مرزی نیز در دستور کار قرار داشته است. ایجاد «سیستم تخلیه اضطراری» در ایستگاه گاز صادراتی بازرگان، گامی کلیدی در جهت افزایش ضریب ایمنی و آمادگی در برابر حوادث پیش‌بینی‌نشده در مرزها بوده است. همچنین، پروژه‌های تقویت فشار گاز و بازرسی فنی تجهیزات برقی و مکانیکی در ایستگاه‌های اندازه‌گیری با پیشرفت ۷۰ درصدی، در حال تکمیل است که در آینده‌ای نزدیک، ظرفیت پایداری شبکه را به شکل چشم‌گیری افزایش خواهد داد.

همچنین همکاری نزدیک با شرکت مهندسی و توسعه گاز ایران در اجرای پروژه حساس «تعویض کلاس خط لوله ۳۰ اینچ»، نشان‌دهنده حرکت به سمت استانداردسازی بالای زیرساخت‌های انتقال است.

امنیت ملی و صیانت از زیرساخت‌های انرژی

در نهایت، نباید از نقش حیاتی همکاری‌های بین‌سازمانی در این دوران غافل شد. در شرایط فعلی، امنیت زیرساخت‌های انرژی با امنیت ملی گره خورده است. همکاری مستمر و هماهنگ با دستگاه‌های انتظامی و نظامی کشور، نه تنها در جهت صیانت از خطوط لوله و تأسیسات در برابر تهدیدات احتمالی، بلکه در راستای همگامی با نیازهای امنیتی کشور و حمایت از مردم در مناطق مرزی انجام شده است. این رویکرد ترکیبی از «مدیریت فنی» و «دفاع از زیرساخت‌های ملی»، تضمین‌کننده تداوم جریان انرژی در سخت‌ترین شرایط سیاسی و نظامی است.

  • نویسنده : نازنین مهدوی کیا