روایت سوریه ای ها؛ ۲۴سال بعد از «بازمانده»

فیلم سینمایی «بازمانده» یکی از با اهمیت ترین و ماندگارترین آثاری هست که در حوزه مقاومت و نزاع اعراب و اسرائیل توسط یک کارگردان ایرانی ساخته شده هست. تمام بازیگران این اثر که در سال ۱۳۷۳ در کشور سوریه ساخته گردید، عرب زبان می باشند و عموما اهل کشور سوریه. سیف الله داد فیلمنامه «بازمانده» را طبق داستانی از غسان کنفانی نویسنده فلسطینی به اسم «بازگشت به حیفا» درج کرد که مبحث آن به تشکیل کشور اسرائیل و حکومت آن بر شهر حیفا بازمی گردد.

سیف الله داد در طول دوران حیاتش  فیلم های اندکی ساخت اما با ساخت فیلم «بازمانده» به یکی از چهره های با اهمیت در عرصه بین المللی مخصوصا برای خلق آثاری درباره مردم فلسطینی تبدیل گردد. « «بازمانده» سیف الله داد یک قرائت تاریخی از نحوه اشغال فلسطین توسط صهیونیست ها بعد از خارج شدن بریتانیا از این منطقه های و نحوه نسل کشی فلسطینی ها در بستری دراماتیک هست.

سلمی المصری بازیگر سوریه ای این فیلم که نقش “صفیه” سلمی المصری بازیگر سوریه ای این فیلم که نقش “صفیه” را بازی کرد بهمراه گروهی دیگر از اهالی سینمای سوریه من جمله ریاست سازمان سینمایی این کشور برای حضور در جشنواره مقاومت به ایران آمده بودند، این حضور دستاویزی گردید تا ایسنا با آنان به اظهار کرد وگو بنشیند.

مراد شاهین، ریاست سازمان سینمایی سوریه که به دستاویز جشنواره فیلم مقاومت به ایران آمده بود در اظهار کرد وگویی مخصوص با ایسنا در مورد مشارکت  بین سینمای ایران و سوریه توضیح داد: دوستان ایرانی ما پروژه های متعددی را در مورد جنگ سوریه و روشن کردن ابعاد ابهام آمیز آن به شکل فیلم های داستانی بلند یا تولید فیلم های مستند از منطقه های محاصره شده ساخته اند. به همین مناسبت ما و برادرهای ایرانی مان ارتباطات و رایزنی های مستمری در مورد تولید فیلم هایی با مبحث سوریه به نحو خاص و وقایع منطقه به صورت کلی داریم. در حقیقت هدف هر دو کشور روشن کردن رویکردمان در مورد پروژه ها و طرح هایی هست که منطقه ما را هدف خود قرار دادند.

این مسئول سینمایی که حدود دو سال هست ریاست سازمان سینمایی این کشور را برعهده گرفته هست، اظهار کرد که سینمای سوریه همزمان با شروع جنگ در این منطقه، تاحالا از نظر میزان تولیدات آثار سینمایی رشد داشته و این رشد هم به دلیل اهمیت دادن دولت سوریه به سینما در میان سایر رسانه ها و ابزارهای رابطه ای برای انعکاس جنگ هست. در نتیجه از آنجایی که این فیلم ها طبق حقیقت ساخته شده اند، توان دارند مثل گواهی برای نسل های آینده بر واقعیت های و اتفاق هایی باشند که در سوریه رخ داده هست.

او در مورد همین مشارکت ها و دستاورد سفرش به ایران افزود: توصیه نمودیم در راه توسعه و بالا بردن قدرت های  سینمایی هر دو کشور و نیز سایر طرف ها در کانون مقاومت اشکال مختلفی از همکاری را شروع کنیم و از طریق ایجاد نهادهای مشترک تولیدی یا از طریق ساخت فیلم های سینمایی مشترک این مشارکت ها را ادامه دهیم. هدف ما آشکارسازی چنین رویکردهایی برای کشورهایی هست که در کوشش هستند میان ملت ها و سیاست های حکومت ها اختلاف ایجاد کنند بنابر این با توجه به استعدادها و قدرت هایی که در سینمای ایران وجود دارد باید حقیقت ها را به عکس بکشیم.

با توجه به سخنان مراد شاهین برای ساخت فیلم سینمایی «بازمانده» که در کشور سوریه فیلمبرداری ها و دکورسازی های آن انجام گردید، به گفته ریاست سازمان سینمایی کنونی این کشور، مشارکت بسیاری بابت در اختیار گذاشتن امکانات به این گروه فیلمسازی انجام شد.  از امکانات فنی مثل دوربین و نور و امکانات لوجستیکی تا بستن ایستگاه قطار و خیابان کلیدی شهر و دکور سازی ها از جانب دولت سوریه داده گردید اما عاملان پشت صحنه این فیلم ایرانی بودند.

ریاست سازمان سینمایی سوریه با بیان اینکه “این موسسه کارش را از سال ۲۰۱۱ شروع نمود و تاحالا پنج فیلم داستانی بلند در سال تولید می کند” ریاست سازمان سینمایی سوریه با بیان اینکه “این موسسه کارش را از سال ۲۰۱۱ شروع نمود و تاحالا پنج فیلم داستانی بلند در سال تولید می کند” توضیح داد: به صورت کلی این فیلم ها وضع سوریه را از شروع جنگ ارزیابی می کند و انعکاس پیامدهای جنگ بر زندگی مردم را نشان می دهد. این موسسه کوشش دارد که با فیلم هایش کارهای تکفیری ها بر علیه مردم سوریه و زیرساخت های سوریه را کاوش کند. علاوه بر این این موسسه با ساخت فیلم هایی در مورد زندگی جاری سوریه اهتمام داشته زندگی عادی مردم را علیرغم تمام مشکلات در این کشور نشان دهد.

شاهین  در انتهاء گفت وگو های خود به فیلمسازان ایرانی که می شناسد هم اشاره نمود و در مورد تماشای این آثار توضیح داد: خوب ترین فیلمی که تاحالا از سینمای دیده ام برای عباس کیارستمی بوده.   آخرین فیلمی که نگاه کردم هم «به وقت شام» از ابراهیم حاتمی کیا بوده که حدود دو ماه گذشته هم در سوریه اکران گردید.

وی افزود: برای من و همه افرادی که سینمای ایران را می شناسند، بسیار خوب هست که سینمای ایران در منطقه ما توانسته در زیادتر جشنواره های جهانی راه پیدا نماید و مطمئنا مشارکت سینمای ایران با سوریه برای کشور ما مفید هست. در این میان نکته ای که حائز اهمیت هست این هست که تماشای فیلم های ایرانی برای سوریه ای ها بسیار جذاب هست چون که ما مشترکات فرهنگی و سنت های مانندی داریم و وقتی که به تماشای این آثار می نشینیم توان داریم با قصه همذات پنداری کنیم. سینمای ایران استعدادهای خوبی دارد که تنها محدود به کارگردانان آن نمی توان، لکن دربردارنده بازیگران و تمامی عاملان سینمایی مثل فیلمبردار و عوامل فنی هست به همین سبب هست که ما توان داریم مشارکت خوبی با ایران دارا باشیم.

  سلمی المصری بازیگر نقش «(خاله) صفیه» در فیلم سینمایی «بازمانده» که در ایام جشنواره مقاومت، به ایران آمده بود و از این بازیگر در همین جشنواره تقدیر هم گردید، در ادامه این بحث به بیان خاطراتی از زمان ساخت این فیلم سینمایی در سوریه پرداخت و به ایسنا اظهار کرد:ساخت این اثر که در سوریه و شهر دمشق انجام شد. برای تصویربرداری بعضی از صحنه های این فیلم خیابان «لاذقیه» دمشق را بستند. یا برای عکس برداری سکانس های قطار کل ایستگاه قطار بسته گردید تا بتوانیم فیلمبرداری ها را انجام دهیم. به صورت کلی آقای سیف الله داد بسیار سختگیر بود و کارشان را خیلی جدی انجام می داد.

او دنبال کرد: سازمان سینمایی سوریه همه چیزهایی که مورد احتیاج و فیلمبرداری بود در اختیار گروه قرار دادند اما عاملان اجرایی فیلم همه ایرانی بودند با این وجود امکانات سینمایی مثل دوربین نور و حتی تدارکات از طرف دولت سوریه در اختیار گروه جای گرفت.

این بازیگر که نقش کلیدی این فیلم سینمایی را برعهده داشته، در مورد بازی در این فیلم سینمایی و نحوه پذیرشش برای نقش آفرینی در این نقش اظهار کرد: پیشنهاد بازی در فیلم «بازمانده» از جانب سیف الله داد مطرح گردید. من در حقیقت در زمان خواندن سناریو با سیف الله داد در مورد شخصیت صفیه گفت وگو کردیم. من این شخصیت را دوست داشتم اما از نظر سنی از من بزرگتر بود با این وجود آقای داد قبول کرد که من این نقش را بازی کنم با این شرط که حتی در خارج از فیلم هم با همان شخصیت صفیه با او گفت وگو کنم و قالب شخصیت را در خودم حفظ نمایم و این یکی از خصوصیات جالب کار کردن با سیف الله داد بود.

سلما مصری با تاکید بر اینکه “تمام بودجه این فیلم از جانب تهران تامین شده بود”، سلما مصری با تاکید بر اینکه “تمام بودجه این فیلم از جانب تهران تامین شده بود”، نکته جالبی را در مورد زمان فیلمبرداری گفته بود و اظهار کرد: ساخت دکور برای فیلمبرداری این اثر را از شب که مردم خواب بودند، شروع می کردند و تا صبح ادامه داشت. ما برای این فیلم دکورهایی ساخته بودیم که شبیه سرزمین های اشغالی بود و در آن پرچم اسرائیل هم قرار داشت به همین سبب در روزهای فیلمبرداری چون در مرکز شهر و در دمشق این عکس برداری ها انجام می گردید، مردم در رو به رو با بازیگرهایی که لباس های صهیونیستی بر تن داشتند یا پرچم اسرائیل را بهمراه خود داشتند، تعجب می کردند و بعضا می ترسیدند. برخورد سیف الله داد هم خیلی جالب بود و به این عکس العمل ها می خندید.

او علاوه بر این در مورد تاثیربازی در این فیلم بر روی دیگر نقش هایش، اظهار کرد: در همان زمان بازی در فیلم «بازمانده» هر کسی من را خارج از فیلم و صحنه می دید باور نمی کرد که من در آن نقش بازی کردم زیرا من آن زمان سنم بسیار کمتر از نقشی بود که در آن بازی می کردیم. با این وجود فیلمی بعداً بازی کردم به اسم «الهویت» که شخصیتی همانند «صفیه» داشت و من نقش «ام فواز» را برعهده داشتم. این نقش تا حدی شبیه صفیه بود و بازی در این فیلم برایم یادآور صفیه بود.

مصری که به گفته خودش بعد از نقش آفرینی در این فیلم در آثار متنوع دیگری هم بازی کرده هست، در مورد زمان اکران فیلم سینمایی «بازمانده» در سوریه توضیح داد: مردم سوریه ارتباط خوبی با این فیلم ایجاد کردند و آن را بسیار دوست داشتند و در سالن هایی که این فیلم نمایش داده می شد مردم حتی بر روی پله های سالن ها هم می نشستند. این فیلم موفقیت هایی هم در جشنواره هایی در دمشق، جشنواره فجر، در کویت و دیگر کشورهای عربی به دست آورد و در سالن های سینمایی کشورهای عربی مکررا و مکررا بمناسبت های متفاوت من جمله «یوم الارض» که مصادف هست با سوم مارس سالانه به نمایش در می آید.

انتهای پیام