تهران – خبرنما: بررسیهای میدانی و آمارهای رسمی نشان میدهد قیمت لوبیا چیتی طی پنج سال گذشته از حدود ۹۰ هزار تومان در سال ۱۳۹۹ به نزدیک ۴۰۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۴ رسیده و بیش از چهار برابر شده است. این افزایش چشمگیر ناشی از رشد هزینههای تولید، نوسان نرخ ارز، کاهش محصول در برخی مناطق و مشکلات زنجیره توزیع بوده است.
شکاف قیمت مزرعه تا بازار
– قیمت سرِ مزرعه: ۲۸۰ تا ۳۰۰ هزار تومان
– قیمت عمدهفروشی: ۳۴۰ تا ۳۶۰ هزار تومان
– قیمت خردهفروشی: ۳۴۰ تا ۴۵۰ هزار تومان
این اختلاف قابلتوجه میان تولیدکننده و مصرفکننده، به گفته اتحادیهها و کارشناسان، یکی از دلایل اصلی فشار قیمتی بر خانوارها و نابرابری در توزیع درآمد است.
عوامل مؤثر بر افزایش قیمت
– رشد هزینههای تولید شامل بذر، کود، سوخت و دستمزد
– افزایش نرخ ارز و هزینههای لجستیک
– کاهش نسبی تولید بهدلیل خشکسالی و تغییر الگوی کشت
– اختلال در زنجیره توزیع و نقش واسطهها
– تقاضای بالاتر برای ذخیرهسازی و واردات ناکافی در برخی فصول
وضعیت فعلی بازار
در آبان ۱۴۰۴، بازار لوبیا چیتی با ثبات نسبی همراه بوده و موجودی کافی گزارش شده است. با این حال کارشناسان نسبت به احتمال افزایش دوباره قیمت در اثر عوامل فصلی هشدار دادهاند.
پیامدها و راهکارها
– فشار مستقیم بر هزینههای خانوارها، بهویژه اقشار کمدرآمد
– افزایش ریسک تولید و کاهش انگیزه کشت در نبود سیاستهای حمایتی بلندمدت
– ضرورت شفافیت در زنجیره توزیع و ثبت منظم قیمتها در سامانههای رسمی
– لزوم سیاستهای حمایتی دولت برای کاهش هزینههای تولید و واردات برنامهریزیشده
– برخورد مؤثر با احتکار و کاهش نقش واسطهها برای کنترل شکاف قیمتی
