بهزیستی؛ حامی خانواده در بحران

به گزارش خبر نما در نشست اختصاصی و تحلیلی اخیر، سید جواد حسینی، رئیس سازمان بهزیستی، با تبیین سیاست‌های بنیادین این سازمان، بر گذار از مدل‌های سنتی نگهداری به سمت «رویکرد خانواده‌محور» تأکید کرد. وی با بیان این نکته کلیدی که «خانواده، هسته مرکزی سیاست‌های حمایتی است»، خاطرنشان کرد که وظیفه دولت و سازمان بهزیستی، تقویت بنیان خانواده و بازگرداندن کودکان آسیب‌پذیر به محیط‌های گرم و انسانی است.

بازگشت کودکان به چرخه خانواده؛ فراتر از نگاه‌های سنتی

حسینی با ارائه آماری از وضعیت کودکان بدسرپرست و بی‌سرپرست، اعلام کرد که سالانه حدود ۶ هزار کودک وارد چرخه خدمات بهزیستی می‌شوند. اما نکته حائز اهمیت، تغییر استراتژی در برخورد با این کودکان است. وی با اشاره به روند رو به کاهش حضور کودکان در شیرخوارگاه‌ها، گفت: «هدف ما خالی کردن این مراکز از طریق بازگشت کودکان به خانواده‌های زیستی یا بستگان نزدیک (مانند عمه، خاله و عمو) است که موفقیت ۵۰ درصدی در این مسیر حاصل شده است.» وی همچنین از پیوند ۱۸ هزار کودک با خانواده‌های زیستی و سپرده شدن ۲۵ هزار کودک دیگر به خانواده‌های فرزندخوانده خبر داد.

رئیس سازمان بهزیستی در خصوص حساسیت‌های فرزندخواندگی تأکید کرد: «ما در فرآیند واگذاری، سخت‌گیری‌های بی‌سابقه و دقیقی اعمال می‌کنیم. بررسی صلاحیت‌های جسمی، روانی، جنسی، سنی و به‌ویژه توانمندی مالی و اجتماعی متقاضیان، اولویت اول ماست تا اطمینان حاصل کنیم کودک در محیطی امن رشد می‌کند. آمارهای ما نشان می‌دهد که کودکان در خانواده‌های فرزندخوانده، در بسیاری از موارد از وضعیت زندگی پیشین خود بسیار بهتر هستند.»

طرح‌های نوین؛ از مراقبت‌های دوقلو تا پیوند میان‌نسلی

در راستای پاسخ به نیازهای نوظهور جامعه، حسینی از اجرای طرح‌های خلاقانه نظیر «مراقب همراه» خبر داد. این طرح با هدف حمایت از ۴۲ هزار خانواده دارای فرزند دوقلو یا بیشتر طراحی شده و در آن، زنان سرپرست خانوار جوان به عنوان مراقب، به نگهداری از کودکان کمک می‌کنند تا از آسیب‌های شغلی و اجتماعی والدین جلوگیری شود.

همچنین، طرح «دست‌های مهربان» با هدف ایجاد پیوند میان‌نسلی معرفی شد. این طرح که در ۹۱ مرکز در سراسر کشور فعال است، کودکان حاضر در مراکز شبه‌خانواده را در کنار سالمندان تنها قرار می‌دهد تا هم از تنهایی سالمندان کاسته شود و هم کودکان از حضور فیض‌بخش پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها بهره‌مند شوند.

مدیریت بحران‌های جنگ و تروما؛ از میدان عملیات تا اورژانس اجتماعی

بخش مهمی از سخنان رئیس بهزیستی به نقش این سازمان در زمان بحران‌های جنگی و پیامدهای آن اختصاص داشت. وی با اشاره به آسیب‌های گسترده اقتصادی، اجتماعی و روانی ناشی از جنگ، از فعالیت‌های گسترده «اورژانس اجتماعی» در این دوران سخن گفت. او اظهار داشت: «ما در حال گسترش ناوگان اورژانس اجتماعی هستیم و با اضافه شدن آمبولانس‌های جدید، قصد داریم پوشش خود را به ۳۰ شهر دیگر نیز برسانیم.»

حسینی با اشاره به آمارهای تکان‌دهنده در حوزه سلامت روان، افزود: «در جریان غربالگری‌های انجام شده، مشخص شد ۱۹ درصد از افراد دچار ترومای شدید هستند. ما در کنار ارائه خدمات تخصصی، در تلاشیم تا آسیب‌های ناشی از اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) را در میان آسیب‌دیدگان مدیریت کنیم.» وی همچنین از عملکرد قهرمانانه مربیان در زمان انفجار مراکز نگهداری یاد کرد که تا آخرین لحظه برای حفظ امنیت کودکان در میدان حضور داشتند.

حمایت‌های مالی و عدالت اجتماعی در اوج چالش‌ها

در بخش پایانی، رئیس سازمان بهزیستی به بررسی وضعیت معیشتی مددجویان پرداخت. وی با اشاره به تصویب بالاترین میزان افزایش مستمری در دوران بحران، اعلام کرد که مستمری‌ها ۵۰ درصد، یارانه مراکز ۷۰ درصد و حق پرستاری ۸۰ درصد افزایش یافته است. وی همچنین از اختصاص هزار میلیارد تومان برای پوشش بیمه اجتماعی رایگان زنان سرپرست خانوار در مناطق روستایی و عشایری خبر داد.

حسینی در نهایت با نگاهی واقع‌بینانه به چالش‌های اقتصادی، تصریح کرد: «اگرچه می‌دانیم مجموع حمایت‌ها هنوز با هزینه‌های بالای زندگی فاصله دارد، اما تلاش ما برای تقویت زیرساخت‌های قانونی است. برای نمونه، بودجه اجرای قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت از ۸ درصد به ۲۴ درصد افزایش یافته که این نشان‌دهنده تعهد مستمر ما به بهبود وضعیت این اقشار است.»