به گزارش خبرنما و به نقل از شرکت ملی صنایع پتروشیمی، تدوین سند راهبردی توسعه فناوری صنعت پتروشیمی بر اساس ماده ۹ نظامنامه پژوهش، فناوری و تجاریسازی وزارت نفت، بهعنوان یکی از الزامات اساسی شرکتهای تابعه این وزارتخانه، در دستور کار قرار گرفته است. این سند با هدف ارائه به معاونت مهندسی، پژوهش و فناوری وزارت نفت و تلفیق در سند ملی توسعه فناوری نفت تهیه میشود.
این اقدام در راستای تحقق اسناد بالادستی کشور از جمله بندهای ۴ و ۸ سیاستهای کلی انرژی، بندهای ۲ و ۱۵ سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی، بند ۸ سیاستهای کلی برنامه هفتم توسعه، مواد ۱، ۱۱ و ۱۳ قانون جهش تولید دانشبنیان و همچنین برنامههای هفتم و هشتم صنعت پتروشیمی صورت گرفته است.
اهداف کلان سند
اهداف راهبردی این سند شامل موارد زیر است:
– افزایش ارزش افزوده و تکمیل زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی با بهرهگیری از فناوریهای نوین
– شناسایی و تولید اولیه اقلام راهبردی
– تعمیق ساخت داخل تجهیزات و کاهش وابستگی به واردات
– نفوذ فناوریهای پیشرفته و ارتقای رقابتپذیری جهانی
ساختار سند راهبردی
سند در پنج بخش اصلی تدوین شده است که هر بخش شامل مطالعات تخصصی، تحلیلهای راهبردی و برنامهریزی عملیاتی است:
۱. مطالعات مبانی
این بخش به بررسی علمی و قانونی پایههای سند میپردازد:
– تحلیل اسناد بالادستی و استخراج تکالیف قانونی
– بررسی وضعیت موجود صنعت با استفاده از مدلهای SWOT و PESTEL
– تحلیل واردات با بهرهگیری از دادههای گمرک ایران و پایگاه Trademap
– مطالعات تطبیقی با کشورهای پیشرو و شرکتهای بینالمللی مانند SABIC، BASF، ExxonMobil و CNPC
– تحلیل ذینفعان و بررسی انتظارات سهامداران و نهادهای حاکمیتی
– بررسی تأثیر مقررات بینالمللی نظیر CBAM اتحادیه اروپا
۲. هوشمندی فناوری
تمرکز این بخش بر پایش آینده و شناسایی چالشهای فناورانه است:
– تحلیل کلانروندهای جهانی فناوری و انرژی با رویکرد مدیریت ریسک
– پایش سامانههای ملی و بینالمللی برای اولویتبندی مسائل پژوهشی
– بازنگری و بهروزرسانی نقشه فناوری تا افق ۱۴۳۰ با محوریت تحول دیجیتال
۳. ارکان جهتساز
این بخش چارچوب کلان توسعه فناوری را مشخص میسازد:
– تعیین اصول و سیاستهای کلان شرکت ملی صنایع پتروشیمی
– تدوین چشمانداز ۱۰ ساله صنعت پتروشیمی در حوزه فناوری
– تعیین اهداف عملیاتی پنجساله با شاخصهای قابل اندازهگیری
۴. راهبردها و نقشه راه
بخش اجرایی سند شامل موارد زیر است:
– تعریف معیارهای اولویتبندی فناوریها بر اساس زنجیره ارزش
– تعیین سبک اکتساب فناوری (توسعه داخلی، انتقال، همکاری مشترک)
– ارزیابی سطح فعلی و هدف توانمندی فناورانه
– طراحی الگوهای همکاری شبکهای با بازیگران داخلی و خارجی
– تعریف پروژههای کلان توسعه فناوری با برآورد زمان و هزینه
– تدوین نقشه راه کلان تا پایان برنامه هشتم با تمرکز بر تحول دیجیتال
۵. سیاستهای ارتقای نظام نوآوری
این بخش به تقویت زیرساختهای نوآوری اختصاص دارد:
– ارتقای نظام تحقیق و توسعه (R&D)
– حمایت از کارآفرینی و ساخت داخل
– توسعه همکاریهای فناورانه و بهبود حکمرانی فناوری
– شکلدهی بازار فناوری پتروشیمی
– بسیج منابع مالی، انسانی و زیرساختی
– تبیین چشمانداز و ارزیابی تأثیرات راهبردی
با اجرای این سند، انتظار میرود صنعت پتروشیمی کشور در مسیر کاهش وابستگی به واردات، افزایش سهم ساخت داخل، بهرهگیری از فناوریهای نسل چهارم صنعتی (Industry 4.0) و ارتقای جایگاه جهانی در زنجیره ارزش محصولات پتروشیمی گامهای مؤثری بردارد.
