به گزارش خبر نما در پی کاهش محدودیتهای اعمال شده در بنادر جنوبی کشور، نشانههایی از بازگشت تدریجی جریان تجارت خارجی از مسیرهای دریایی مشاهده میشود. با وجود این گشایشهای اولیه، فعالان اقتصادی معتقدند که تجارت هنوز به مرحله پایداری و رونق کامل نرسیده است و برای عبور از این دوران گذار، رفع دو چالش […]
به گزارش خبر نما در پی کاهش محدودیتهای اعمال شده در بنادر جنوبی کشور، نشانههایی از بازگشت تدریجی جریان تجارت خارجی از مسیرهای دریایی مشاهده میشود. با وجود این گشایشهای اولیه، فعالان اقتصادی معتقدند که تجارت هنوز به مرحله پایداری و رونق کامل نرسیده است و برای عبور از این دوران گذار، رفع دو چالش بنیادین یعنی «تأمین امنیت مسیرهای دریایی» و «ثبات در بازار ارز» الزامی است.
گشایش تدریجی در مقابل رونق پایدار
بررسی وضعیت فعلی نشان میدهد که اگرچه با کاهش محدودیتها، یک روند بازگشتی در بنادر جنوبی آغاز شده است، اما این جریانات هنوز در سطح گستردهای نیستند. پیشبینی میشود این گشایشها در ماههای آتی توسعه یابند، اما تا زمانی که فعالان اقتصادی از نبود ریسکهای امنیتی و نوسانات ارزی اطمینان کامل پیدا نکنند، تمایل برای ورود گسترده به عرصه تجارت را نخواهند داشت. در واقع، امنیت مسیرهای کشتیرانی و ثبات نرخ ارز، دو رکن اصلی برای بازگشت اعتماد تجار به مسیرهای دریایی محسوب میشوند.
وضعیت تأمین کالاهای اساسی و کالاهای مصرفی
در دوران اوج محدودیتهای دریایی، جریان ورود کالا از مسیرهای جنوبی تقریباً به توقف کامل رسیده بود که این امر فشار زیادی بر بازار داخلی وارد کرد. اکنون، روند ورود کالاهای اساسی از جمله کود و برخی اقلام ضروری بهصورت مرحلهای آغاز شده است. با این حال، باید توجه داشت که کالاهای مصرفی که عمدتاً از طریق بنادر جنوب شرق آسیا به کشور وارد میشوند، برای بازگشت به چرخه عادی و جریان بیوقفه، احتمالاً تا حدود دو ماه و نیم آینده زمان نیاز دارند تا شرایط به وضعیت نرمال بازگردد.
مقایسه بنادر جنوبی با مرزهای شمالی و شرقی
در حالی که برخی از مرزهای شرقی و شمالی توانستهاند بخشی از خلأ ایجاد شده را پوشش دهند، اما این جایگزینی هرگز نتوانسته است جای خالی بنادر جنوبی را پر کند. برخلاف مرزهای زمینی که عمدتاً بر تجارت با کشورهای همسایه متمرکز هستند، بنادر جنوبی (از بندر ریگ تا بندر امام) زیرساختها، تجهیزات و توان عملیاتی بسیار بالاتری برای مدیریت حجم عظیم تجارت بینالمللی دارند. این بنادر به دلیل طراحی تخصصی برای حجم بالای کالا، مرکز اصلی اتصال اقتصاد ملی به بازارهای جهانی هستند و جایگزینی آنها با مرزهای زمینی، از نظر اقتصادی و لجستیکی امکانپذیر نیست.
تأثیر شدید محدودیتها بر صادرات و تغییر مسیر تجار
محدودیتهای اخیر، تأثیر مخربی بر حجم صادرات داشته است؛ بهطوری که بسیاری از صادرکنندگان مجبور شدهاند مسیرهای خود را به سمت مرزهای شرقی، افغانستان و مرزهای شمالی تغییر دهند. با این حال، این تغییر مسیر نتوانست افت شدید حجم تجارت را جبران کند. برخی از صادرکنندگان بزرگ اعلام کردهاند که حجم صادراتشان در دوران محدودیتها به میزان بسیار ناچیزی (حدود یکدهم تا یکپانزدهم حجم معمول) کاهش یافته است که نشاندهنده شدت بحران در این حوزه است.
وضعیت صادرات محصولات کشاورزی و ترهبار
در بخش صادرات محصولات کشاورزی، بهویژه صادرات ترهبار از استان بوشهر به مقصد قطر و از بنادر استان هرمزگان به مقصد امارات، نشانههای امیدبخشی مشاهده میشود. طی روزهای اخیر، روند ارسال محمولههای یخچالی و ترهبار از طریق لنجها و شناورها بهتدریج از سر گرفته شده است. امید میرود این روند بهصورت مستمر ادامه یافته و با رفع موانع، دامنه این گشایشها بهسرعت گستردهتر شود تا صادرات محصولات کشاورزی دوباره به سطح مطلوب خود بازگردد.
- نویسنده : نازنین مهدوی کیا
