به گزارش خبرنما به نقل از ایسنا، اواخر آبان ماه زمزمه های طرح سئوال از وزیر علوم مطرح گردید و چند روز بعد یعنی اوایل آذرماه جاری بعضی اعضای کمیسیون تعلیم و تحقیقات مجلس با معیت بعضی نمایندگان، طرح استیضاح وزیر علوم را کلید زدند. برنامه ای که بنابر اظهار نظر کارشناسان و متخصصان امر […]

به گزارش خبرنما به نقل از ایسنا، اواخر آبان ماه زمزمه های طرح سئوال از وزیر علوم مطرح گردید و چند روز بعد یعنی اوایل آذرماه جاری بعضی اعضای کمیسیون تعلیم و تحقیقات مجلس با معیت بعضی نمایندگان، طرح استیضاح وزیر علوم را کلید زدند. برنامه ای که بنابر اظهار نظر کارشناسان و متخصصان امر عل رغم اینکه کارشناسی شده نبود و علل متقن برای آن ذکر نگردیده بود، می توانست تبعات زیادی برای تعلیم عالی کشور بهمراه داشته باشد.

دکتر محمدتقی احمدی رییس دانشگاه تربیت مدرس در اظهار کرد وگو با ایسنا، اظهارکرد: اطمینان دارم نمایندگان مجلس شورای اسلامی به جای نگرش های مقطعی، استانی و محلی خود که طبق معمول تشنج ها و مشکلاتی در این زمینه ها وجود دارد و وضعیت را به شرایط استیضاح وزیر علوم می کشاند، به مصالح ملی می اندیشند و ضمن اجتناب از توجه صرف به منفعت های شخصی خود، اجازه نمی دهند تعلیم عالی که سرمایه  معنوی کشور هست، دچار تزلزل، دودلی، بی برنامگی و سرگردانی شود.

وی در ادامه تصریح نمود: مطمئنا ما باخبر هستیم مشکلاتی در سامانه اداری آموزش عالی وجود دارد، ولی این مشکلات به هیچ عنوان حاد نیستند و بسیاری از دانشگاه ها در نتیجه استقلالی که دارند، می توانند در زمینه های متفاوت تصمیم گیری کنند و در این خصوص وزارت علوم منحصرا یک آسان سازی گر هست.

احمدی در مورد راهکارهای جایگزین استیضاح اظهار کرد: من می اندیشم نمایندگان مجلس به جای استیضاح، باید مسائلی مثل بودجه بندی دانشگاه ها، تجمیع و ادغام دانشگاه های کوچک، ضعیف یا اصطلاحا جدیدالاحداثی را که به هیچ عنوان توجیه ایجاد نداشته اند، به عنوان مسائل کلیدی تعلیم عالی پیگیر باشند.

ریاست دانشگاه تربیت مدرس بیان کرد: نباید دنبال این باشیم که در شهرکوچک خود یک دانشگاه ایجاد کنیم و به آن ببالیم، چون که این رویکرد افتخاری برای آن شهر ندارد.

دکتر محمد نیلی احمدآبادی رییس دانشگاه تهران نیز به تبعات تحولات مدیریتی و استیضاح وزیر علوم از سوی نمایندگان مجلس در تعلیم عالی اشاره نمود و اظهار کرد: ما می اندیشیم تحولات مدیریتی در تعلیم عالی آفت هست و این نوع تحولات ضربه بسیار محکمی به عرصه تعلیم عالی خواهد زد.

همچنان که تعلیم عالی یکی از بخش هایی هست که از تحولات مکرر وزیر ضربه خورده، بنابراین در مدت زمان دو سال و نیم باقی مانده دولت دوازدهم تغییر دو مرتبه وزیر علوم، توان دارد در تعلیم عالی مشکلات بسیار زیادی ایجاد کند.

برنامه ای که بنابر اظهار نظر کارشناسان و متخصصان امر عل رغم اینکه کارشناسی شده نبود و علل متقن برای آن ذکر نگردیده بود، می توانست تبعات زیادی برای تعلیم عالی کشور بهمراه داشته باشد. در نتیجه تاکید ما این هست که هر اقدامی که این فضا را ملتهب کند مطمئنا به آسیب تعلیم عالی هست.

دکتر محمود فتوحی نیز در اظهار کرد وگو با ایسنا، به تبعات استیضاح وزیر علوم در تعلیم عالی کشور اشاره نمود و اضافه کرد: ثبات مدیریتی در شرایط فعلی کشور در همه عرصه ها اعم از آموزش عالی بسیار اهمیت دارد، طبق آن چه که من شنیده ام متوسط عمر مدیریتی روسای دانشگاه ها در کشور حدود دو سال هست و وقتی کسی در مسیولیت وزارت و یا رییس دانشگاه قرار بگیرد، در آن مدت زمان کم امکان برنامه ریزی در حوزه ذی ربط را ندارد.

رییس دانشگاه شریف اظهار کردتحولات مدیریتی زودرس و زودرس به زیان تعلیم عالی است چون که تمامی مسئولان تعلیم عالی و مسئولین اعم از وزیر و سایر اشخاص کوشش خود را به کار می گیرند تا به پیشبرد برنامه های تعلیم عالی کشور و بالا بردن علم و فناوری کمک کنند.

وی در ادامه تصریح نمود: امکان دارد در عرصه تعلیم عالی هم مشکلاتی وجود داشته باشد که لزوما تمامی این مشکلات مطمئنا از وزارت علوم متاثر نمی شود و مشکل از مراجع دیگری باشد، اما من گمان می کنم که در جمع وزارت علوم کوشش می نماید که در عرصه رشد علم و فناوری دانشگاه ها وضع خوبی دارا باشیم.

دکتر حسین سلیمی رییس دانشگاه علامه طباطبایی نیز در مخالفت با استیضاح وزیرعلوم اظهار کرد: به عقیده من هر گونه بی ثباتی در مدیریت تعلیم عالی کشور به آسیب خواهد بود، بعضاً در شرایط فعلی زیادی معضل تعلیم عالی کشور را کم بودن بودجه تلقی می کنند در حالی که بی ثباتی و تغییر مدام مدیریتی ضربه سنگین تری به این عرصه خواهد زد.

دکتر خاکی راستگو نیز با تاکید بر این که ریشه زیادی از موضوعاتی که به وزارت علوم مربوط می شود و از آن انتقاد می کنند، خارج از اختیارات وزیر علوم هست، اظهار کرد: تعلیم عالی در شرایط فعلی بیشتر از هر زمانی دیگر به ثبات و آرامش احتیاج دارد و امید داریم نمایندگان مجلس اجازه دهند شاهد ثبات مدیریتی در تعلیم عالی باشیم.

ریاست دانشگاه خواجه نصیر افزود: امید داریم نمایندگان مجلس اجازه دهند وزارت علوم در این مدت ما بقی دولت برنامه های خود را اجرایی کند و ما در تعلیم عالی شاهد ثبات مدیریتی باشیم.

محمد کافی نیز سیاست جدید وزارت علوم را ساماندهی جایگاه ها تعلیم عالی دانست و عنوان نمود: گاهی شرایط اقتضا می کند که بعضی از جایگاه ها تعلیم عالی کوچک تر حذف گردند و یا تغییر ماموریت دهند، اما نمایندگان مجلس می اندیشند که این اقدام در جهت حذف جایگاه ها تعلیم عالی هست درحالی که بنا به سیاست وزارت علوم  قرار نیست مرکزی حذف شود لکن ماموریت های جایگاه ها آموزشی متناسب با حجم های منطقه های متفاوت تغییر خواهد کرد.

وی اضافه کرد: حالا در کوچکترین شهرستان ها و بخش های کشور یک دانشگاه ایجاد شده و این دانشگاه ها به جای آن که به پیشبرد اغراض تعلیم عالی کمک کنند، خود ایجاد کننده مشکل شده اند .

رییس دانشگاه فردوسی مشهد اظهار کرد: استیضاح وزیر علوم به این مبحث برمی شود که هر نماینده ای می اندیشد توان دارد درخواست ها و منویات خود را با فشار بر روی وزیر ذی ربط تامین کنند.

ریاست دانشگاه تهران با تاکید بر این که تعلیم عالی بیشتر از هر جای دیگر نیازمند آرامش هست، اظهار کرد: موضوعاتی مثل تعلیم و پژوهش به آرامش احتیاج دارد چون که در فضای پرتلاطم هیچ دانشجویی توان ندارد به فعالیت آموزشی و پژوهشی خود پرداخت کند. با این وجود، نمایندگان مجلس دیگر نباید به خود اجازه دهند که از وزیر درخواست تغییر ریاست دانشگاه را داشته باشند.

در نتیجه تاکید ما این هست که هر اقدامی که این فضا را ملتهب کند مطمئنا به آسیب تعلیم عالی هست. زیرا در پی تحولات و شرایطی که در این مدت پیش آمده وزارت علوم گرفتار بیشترین تحولات در دولت یازدهم و دوازدهم شده هست و حدود ۴ تا ۵ وزیر در مدت کمتر از پنج سال تغییر کرده اند؛ این تحولات و بی ثباتی با اهمیت ترین عاملی هست که اجازه نخواهد داد سیاست های کلان تعلیم عالی جلو رود.

ایجاد دانشگاه های جدید به سود شرایط فعلی کشور نیست

کافی با اشاره به اینکه تعداد کمی از نمایندگان می اندیشند که دانشگاه نیز مثل یک اداره اجرایی هست، که با تغییر یک مدیر توان دارند شرایط را تغییر دهند، اضافه کرد: همه ما خوب می دانیم که مدیریت دانشگاه از پیچیده ترین مدیریت هاست به همین دلیل هست که در انتخاب یک ریاست دانشگاه وسواس زیادی به کار گرفته می شود و علاوه بر وزارت علوم، شورای انقلاب فرهنگی نیز باید او را تایید کند. بنابراین نمایندگان باید این را مد نظر داشته باشند که این امر به سود کشور در شرایط فعلی نیست.

وی دنبال کرد: تعداد کمی از نمایندگان تنها به کارنامه خود فکر می کنند  و بعضی دیگر گمان می کنند که با ایجاد دانشگاه در شهرشان اشتغال ایجاد می شود، در حالی که حالا بیشترین نیروی بیکار را در میان فارغ التحصیلان کارشناسی و ارشد داریم در نتیجه با این اقدام بیکاری در آن منطقه افزایش خواهد یافت زیرا زمینه ای برای اشتغال آنان مدنظر داشته نشده هست.

لزوم توجه به «ثبات مدیریت سامانه تعلیم عالی«

کافی، یکی از با اهمیت ترین علل پیشرفت نظام تعلیم عالی را ثبات مسئولان آن دانست و بیان کرد: ثبات مدیریت در سامانه تعلیم عالی کشور به ویژه در شرایطی که تعلیم عالی ما با مشکلات فراوانی  مثل مشکلات معیشتی و رقابت های سنگین میان کشورهای منطقه دست و پنجه نرم می کند، بسیار اهمیت دارد.

با این وجود، نمایندگان مجلس دیگر نباید به خود اجازه دهند که از وزیر درخواست تغییر ریاست دانشگاه را داشته باشند. در چنین شرایطی ایجاد بی ثباتی با تغییر و استیضاح وزیرعلوم خود موجب می شود آب سردی بر همه سیستم  پاشیده شود.

رییس دانشگاه فردوسی مشهد اظهار کرد: دکتر منصورغلامی، وزیری هست که سالیان سال ریاست یکی از دانشگاه های تقریبا بزرگ کشور بوده و از مسائل کلیدی دانشگاه ها آگاه هست هر چند امکان دارد که وضع جاری کشور به وی اجازه ندهد کارهای بزرگ انجام دهد اما این را نمی شود به پای ناتوانی وزیر گذاشت، لکن باید دید باقی دست اندرکاران نظام چقدر به این وزیر کمک کرده اند تا بتواند در جهت تحقق برنامه های خود موفق عمل کند.

تمام ناتوانی تعلیم عالی را نمی شود به پای وزیر علوم گذاشت

کافی افزود: وزیر علوم با توجه به امکاناتی که در اختیار داشته، توانسته هست با توجه به شرایطی که موجود وزارتخانه را به خوبی مدیریت کند و آرامش لازم را حفظ کند؛ این فرایند نسبتاً موفقی که حالا در دانشگاه ها وجود دارد به علت این هست که ما خیالمان راحت هست وزارت علوم به دانشگاه ها کمک می کند.

وی با اشاره به اینکه این نکته را باید در نظر داشت وزارت علوم با تمام وزارتخانه ها متمایز هست، اظهار کرد: دانشگاه ها از خود استقلال داشته و هیئت امنای مستقلی دارند بنابراین به نظر می آید که ما به جای اینکه کارکرد وزیرعلوم  را زیر سؤال ببریم باید اگر نقطه ضعفی در یک دانشگاه خاص وجود دارد از ریاست آن دانشگاه جواب بخواهیم  و آن را حل نماییم.

وی دنبال کرد: تعداد کمی از نمایندگان مجلس درخواست هایی مبنی بر تغییر روسای بعضی از دانشگاه ها را داشته اند که درخواست های منطقی و مستدلی نیست. این گفتمان آسان و به وجود نیامده و مطمئنا وزارت علوم در آن نقش داشته هست.

استیضاح حق نمایندگان بوده اما توجه به نظر متخصصان به صلاح کشور هست

زیرا در پی تحولات و شرایطی که در این مدت پیش آمده وزارت علوم گرفتار بیشترین تحولات در دولت یازدهم و دوازدهم شده هست و حدود ۴ تا ۵ وزیر در مدت کمتر از پنج سال تغییر کرده اند؛ این تحولات و بی ثباتی با اهمیت ترین عاملی هست که اجازه نخواهد داد سیاست های کلان تعلیم عالی جلو رود. البته این حق نمایندگان مجلس هست که هر وزیری که خواستند، استیضاح کنند؛ ولی بنظرم توجه به اظهارنظر متخصصان تعلیم عالی بسیار با اهمیت و به سود مصالح کشور هست.

رییس دانشگاه فردوسی مشهد تاکید کرد: بعضی از نمایندگان توقع دارند که در شهرشان دانشگاه ایجاد شود چراکه توان دارد برای توسعه آن منطقه موثر باشد، اما متاسفانه کاری که در این زمینه انجام شده، کپی سازی  و ایجاد دانشگاه های بدون تشریح ماموریت هست و  با توجه به اینکه دانشگاه های دولتی از بودجه ملت استفاده می نمایند باید ارزیابی کرد که چقدر لزوم دارد که در یک شهر ایجاد گردند. سر انجام امید داریم آنچه که برای جوانان آینده کشور خیر هست اتفاق افتد.

لزوم توجه به پاشنه آشیل و نقاط ناتوانی

بنابراین نمایندگان باید این را مد نظر داشته باشند که این امر به سود کشور در شرایط فعلی نیست. وی اضافه کرد: در حال حاضر ما احتیاج داریم که هم شتاب علمی خود را حفظ نماییم، هم از کشورهای حریف عقب نمانیم و از سویی آرامش و نشاط را در دانشگاه ها حفظ نماییم و هم مشکلات بودجه و اعتباری را مدیریت کنیم. به عنوان مثال اشکالاتی در مورد وضع واحدهای دانشگاه فنی و حرفه ای و عدم تعیین تکلیف حق التدریسان فنی و حرفه ای با وجود تکلیف قانونی در برنامه ششم توسعه به این وزارتخانه وارد می شود که گاها مواردی از آن رسانه ای شده و این اشکالات توان دارد برای این وزارتخانه دردسرساز شده و در صورت توجه نکردن و رسیدگی،آینده تعلیم عالی را با مخاطراتی مواجه کند.

اما با معروف کردن این نقاط ناتوانی و بزرگنمایی آنان و مسایلی مثل بودجه که شاید وزیر و تصمیم های وی در آن پایین ترین دخالتی دارد و عاملان بیرون از مجموعه وزارت در بروز آن دخیل می باشند و امکان دارد مبتلا به هر مجموعه ای به پهنه یک وزارت خانه باشد، نمی شود دریای تعلیم عالی را به صرف این مورد ها متلاطم کرد.

از طرف دیگر محمد مهدی زاهدی عضو کمیسیون تعلیم و تحقیقات مجلس  از قبول کنندگان و طراحان استیضاح وزیر علوم در مورد علل طرح این  استیضاح  به رسانه ها اظهار کرد: “تعداد زیادی امضا برای استیضاح آقای غلامی جمع آوری گردید که دلیل آن، مدیریتی و نظارتی و بویژه در دوره وزارت آقای غلامی، چه در حوزه ستادی و چه انتصابات هستدر حال حاضر دو دانشگاه بزرگ کشور، یعنی پیام نور و فنی و حرفه ای با مشکل مدیریتی و بنیادی جدی مواجه گردیدند

وی دنبال کرد: ” در چنین شرایطی ایجاد بی ثباتی با تغییر و استیضاح وزیرعلوم خود موجب می شود آب سردی بر همه سیستم  پاشیده شود. کارکنان دانشگاه ها هم همین وضع دارند، برای تقویت بودجه امکانات دانشگاه ها و بودجه پژوهشی کشور باید همت جدی صورت گیرد؛” نیز ازسوی طراحان، به عنوان علل طرح استیضاح دکتر غلامی مطرح گردیدند.”

 رییس دانشگاه فردوسی مشهد با تاکید براینکه دانشگاه های ما حالا در سطح ملی و بین المللی درخشش چشمگیری داشته اند که در طول تاریخ بی مثل هست، تصریح نمود: دانشگاه های ما حالا به سمت جامعه آمده اند و تاثیرگذاری اجتماعی را برای خود تشریح کرده اند؛ این مساله آسان ای نیست که دانشگاه به مدد دولت و مجلس بیاید و از جامعه قصد دارد برایش مساله طرح کنند. مواردی که زیادی از آنان منسوب به بودجه وزارت علوم بوده و شخص وزیر و یا مدیریت زیرمجموعه وی دخالتی در آن نداشتند و نمی توانست متاثر از سوء مدیریت وزیرعلوم باشد.

در مورد انتصابات نیز، وزیرعلوم مثل هر مدیر دیگری اختیاردارد زیر مجموعه مدیریتی خود را انتخاب نماید و البته در ازای کارکرد آنان پاسخگو باشدضمن اینکه بساری از روسای دانشگاه ها در زمان پیش از دکتر غلامی نیز در این سمت بوده اند وبعضا توسط وی ابقا شده اند.

ذکر این نکته نیز تهی از لطف نیست که مشکل دو دانشگاه پیام نور( که بخاطر سیاست های خاص دولت های نهم و دهم و در رقابت با دانشگاه آزاد اسلامی فربه شد) و دانشگاه فنی حرفه ای نیز مشکلی هست که در زمان رای اعتماد گرفتن دکتر غلامی به عنوان وزیر علوم وجود داشت و محدود به یکی دوسال موخر نیست.

البته مخالفان استیضاح بر این نکته تاکید داشتند که به دلیل اینکه وزیر علوم جلوی بعضی زدو بند ها برای ایجاد بعضی جایگاه ها آموزشی استانی را گرفته وبه نظر می رسد استیضاح غلامی بیشتر از آنکه سیاسی باشد، از جنس دغدغه های نمایندگی با درون مایه «محلی» هست؛ زیرا ” توسعه تعلیم عالی در حوزه انتخابیه “دغدغه ای هست که بعضی نمایندگان مجلس بخصوص نمایندگان حوزه های کمتر بهره مند در پی آن می باشند.

در این راستا وزیر علوم  ۵ شهریوماه سال کنونی و برای چندمین بار در جمع هیات رئیسه و اعضای هیات علمی دانشگاه سمنان عنوان نمود:  در مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی درخصوص ساماندهی جایگاه ها تعلیم عالی عباراتی مثل ادغام و تجمیع آمده هست که باید درخصوص عملیاتی شدن این مورد ها تصمیم گیری کنیم.

وی با اشاره به اینکه در بعضی شهرستان ها این آمادگی پیدا شده هست که تا چند مرکز دانشگاهی با هم تجمیع گردند، اظهار کرد: اگر در کشور ۵۰ دانشگاه با استانداردهای بین المللی دارا باشیم خوب تر از این هست که دو هزار مرکز با اعضای هیات علمی اندک و دانشجوهای محدودی فعالیت نمایند.

وزیر علوم با تاکید بر اینکه گسترش رشته ها و دوره ها در دانشگاه ها باید متناسب با احتیاج منطقه ای صورت گیرد، اضافه کرد: از دانشگاه های شهرستان ها درخواست ها دارم که به تعمیق نوآوری ها و قدرت های علمی خود بیشتر از توسعه کمی دانشگاه ها، همت گمارند.

موضع های وزیر علوم در مورد مشکلات توسعه کیفی دانشگاه ها بجای توسعه کمی منحصرا به این اظهار نظر ها محدود نشد و وی در شبکه اجتماعی خود و در اظهار کرد گو های دیگر نیز بر به طور مستمر بر این نکته تاکید داشت و با بیان اینکه  تعداد دانشگاه های دولتی به کمتر از ۷۰ می رسد  و در اظهار کرد وگو ی موخر خود با رسانه ها در مورد وضع دانشگاه ها در شهرستان های کوچک و کم جمعیت، توضیح داد: در دانشگاه ها و جایگاه ها آموزشی کوچک واقع در شهرستان های کم جمعیت، به منظور جلوگیری از موازی کاری و دو مرتبه کاری ها در حوزه آموزشی، ساماندهی جایگاه ها آموزشی به نحو ماموریت گرا کردن دانشگاه ها در منطقه های متفاوت و تجمیع جایگاه ها آموزشی کوچکتر ذیل تابلوی یک دانشگاه بزرگتر در حال انجام هست، به به صورتی که احتیاج به تعطیلی این جایگاه ها نباشد اما گاهی این اتفاق به وقوع می پیوندد.

این گفتمان آسان و به وجود نیامده و مطمئنا وزارت علوم در آن نقش داشته هست. تغییراتی که در اساسنامه این موسسات رخ داده و البته کاهش تعداد داوطلبان، این امید را می دهد که غیردولتی ها و غیرانتفاعی هم تجمیع شده یا واحدهای بزرگتر به طور مشترک برگزار کنند

غلامی تاکید کرد: واحدهای غیرانتفاعی که از نظر خدمات رسانی امکان عمل به تعهدها قانونی و اخلاقی ندارند، برای مبدل به مجموعه آموزشی و فرهنگی دیگری کوشش کرده یا اقدام به تعطیلی آن مرکز کنند.

و این یعنی نگاه کیفی بجای نگاه کمی گرایانه به تعلیم عالی، مساله ای که موجب می شود نمایندگان شهرها و بعضی شهرستانهای استانها برای پاسخگویی به افکار عمومی و مطالبات مردم حوزه انتخابیه خود به تکاپو بیفتند.

کافی اضافه کرد: در شرایط فعلی نمایندگان مجلس باید بعضی از خواسته های خود را از دانشگاه های منطقه خود جویا گردند و بعضی هم که به وزارت علوم مربوط می شود را در یک گفتگوی صمیمی با منطق و استدلال ارزیابی کنند.سوژه ای که زیادی از روسای دانشگاه های برتر کشور نیز بر آن تاکید داشته و دارند.

گزارش از خبرنگار ایسنا: زهرا ابراهیم آبادی

انتهای پیام