بهزاد احمدی‌ نیا : تصویر تابلوی صرافی‌ها و قیمت دلار و یورو این روزها نقل و نبات است؛ هر گوشه‌ای که چشم ‏بیاندازی چه روی گوشی و صفحه کامپیوتر یا تلویزیون و روزنامه، تصاویر قیمت ارزها و برابری آن با ‏ریال را می‌بینی. گاهی حتی لازم نیست به این چیزها نگاه‌کنی، سرت را که در […]

بهزاد احمدی‌ نیا : تصویر تابلوی صرافی‌ها و قیمت دلار و یورو این روزها نقل و نبات است؛ هر گوشه‌ای که چشم ‏بیاندازی چه روی گوشی و صفحه کامپیوتر یا تلویزیون و روزنامه، تصاویر قیمت ارزها و برابری آن با ‏ریال را می‌بینی. گاهی حتی لازم نیست به این چیزها نگاه‌کنی، سرت را که در خیابان بچرخانی، ‏همه در حال چک کردن همین تصویر در یکی از وسایل ارتباطی همراهشان هستند. ‏ کمی اینطرف‌تر و آن‌طرف‌تر از دلار و یورو و پوند در این تابلو‌ها، سه ارز دیگر نیز وجود دارد که ‏وضعیتشان قابل تأمل است. نخست دینار کویت است که از مرز ۱۷ هزار تومان به ازای هر دینار ‏بالاتر رفته و این پرسش را ایجاد می‌کند که واقعا نسبت سرانه تولید نفت کویت به جمعیتش با ‏ایران چه تفاوتی دارد و آیا واقعا اقتصاد این کشور ۱۷ هزار بار بزرگتر از کشور ماست یا این ارقام ‏معنای دیگری دارد؟ ‏ ‏ دو ارز دیگر که شاید به‌خاطر نوسان کم‌شان توجه زیادی به خود جلب نکردند، یکی لیر ترکیه و ‏دیگری روبل روسیه است. این دو از ابتدای سال میلادی جاری نسبت به ریال بین ۱۰ تا ۲۰ درصد ‏نوسان داشته‌اند از دیماه سال ۹۶ تا امروز (۲۰ فروردین ۹۷) لیر ترکیه حداکثر ۲۰ درصد نوسان از خود نشان داده و روبل کمی آرامتر بوده است. ‏ لیر ترکیه امروز با افت ۹ درصدی از ابتدای سال، زنگ هشدار کارشناسان اقتصادی را به‌صدا درآورد ‏و روبل روسیه نیز توجه رسانه‌های روس را به‌خود جلب کرده است. در ترکیه رونق اقتصادی نسبتا ‏بالایی وجود دارد و در کنار صنعت بسیار جذاب توریسم، میزان تبادلات اقتصادی داخلی به‌قدری ‏بالاست که هرگونه سیاست جمع‌آوری نقدینگی اثری فوری از خود نشان می‌دهد و دولت که اکنون ‏در چالش‌های بزرگی مانند جنگ در سوریه و تقابل با آمریکا و اروپا قرار گرفته، تمایلی به دستکاری ‏منفی در این بازار پر رونق ندارد. از سوی دیگر بنابر توصیه‌های کارشناسان، در صورتی که ‏بانک‌مرکزی این کشور اقدامی فوری در زمینه تغییر نرخ بهره و تقویت واحد پولی نکند، شاید در ‏آینده‌ای نه‌چندان دور، صفرهایی که از لیر حذف شده بودند، به‌جای خود بازگردند.‏ در مسکو، اوضاع بحرانی‌تر است. تحریم و اخراج دیپلمات و شکنندگی روابط بین‌المللی روزمره شده ‏و روسیه دوباره یکی از دو قطب خبری جهان را به‌خود اختصاص داده است اما تولید بیش از ۱۱ ‏میلیون بشکه نفت و جمعیت ۱۵۰ میلیون نفری در کنار سابقه‌طولانی‌ای که در انزوا از جهان وجود ‏دارد، از بروز التهاب جلوگیری می‌کند؛ چه اینکه روس‌ها با صبحت‌هایی که درباره استفاده از روبل ‏در معاملات نفتی می‌کنند، کمی از آثار منفی تحریم و جنگ سوریه را خنثی کرده‌اند. ‏ ریال ایران اوضاعی کاملا متفاوت دارد. از سال گذشته قرار بود یک صفر آن حذف و به تومان تبدیل ‏شود اما این صفر هنوز حذف نشده بازگشت و اکنون هر دلار در ازای ۶۱۰۰ تومان هم قابل خرید ‏نیست. نبود دلار و یورو در بازار تهران از کجا ناشی شده بحث مفصل و تخصصی‌ای می‌طلبد اما ‏آنچه در بازارهای ارزی قابل مشاهده است، این است که واحد پول ایران، ترکیه و روسیه تقریبا ‏همزمان در حال سقوط هستند و در این میان ارزش پول ایران با سرعتی بسیار بیشتر از دو همسایه ‏دیگر، به سوی پایین حرکت می‌کند. دقت در شباهت‌ها و نقاط مشترک، فقط یک مکان را نشان ‏می‌دهد و آن سنگر مشابه این سه کشور در سوریه در مقابل سنگر آمریکا و عربستان است. ‏